Van liquiditeitsvallen en beveiligingslekken tot onverwachte regelgevende ingrepen en nep‑tractie: de belangrijkste lessen in crypto zijn meestal degene die oprichters pas ontdekken nadat ze geld, tijd en geloofwaardigheid hebben verbrand.
Naar schatting faalt 95% van de crypto‑startups, en meer dan de helft van alle tokens die sinds 2021 zijn gelanceerd, zijn gestopt met handelen. Hieronder staan de tien duurste fouten, gebaseerd op harde data, echte post‑mortems en deskundige getuigenissen uit de sector.
TL;DR
- De meeste crypto‑startups gaan niet ten onder door slechte technologie, maar door een verkeerde inschatting van distributie, liquiditeit, regelgeving, beveiliging en gebruikersgedrag.
- Token‑prikkels, community‑hype en decentralisatie‑narratieven verhullen vaak een zwakke product‑marktfit en onhoudbare economie.
- Vertrouwen is het echte product dat wordt gebouwd, en dat breekt sneller in crypto dan in welke andere sector dan ook.
1. Distributie is belangrijker dan het product
Het crypto‑kerkhof ligt vol met technisch sterke producten die niemand gebruikte. Maggie Hsu, hoofd go‑to‑market bij a16z crypto, heeft het kernprobleem in Web3 aangewezen: een solide technische basis is belangrijk, maar hoeft niet als eerste te komen. Distributie wel.
In tegenstelling tot traditionele software gaat go‑to‑market in crypto niet alleen over gebruikers, maar ook over ontwikkelaars, investeerders en ecosysteempartners.
Hsu merkte op dat veel a16z‑portfoliobedrijven geprobeerd hebben apps te lanceren in de Apple App Store of op Google Play, en daarbij geblokkeerd, geweigerd of vertraagd zijn.
De cijfers bevestigen dit patroon. Volgens het 2026‑rapport van CoinGecko zakt 90% van de nieuw genoteerde tokens op grote gecentraliseerde beurzen binnen 12 maanden onder de listingprijs. Slechts ongeveer een derde laat zelfs in de eerste 30 dagen positieve prijsactie zien.
Het Developer Report 2024 van Electric Capital telde 23.615 maandelijks actieve open‑source crypto‑ontwikkelaars, waarbij 79% van de ontwikkeling geconcentreerd is in de top 200 projecten. Duizenden projecten hebben wel bouwers, maar geen publiek.
Concrete mislukkingen tonen de kloof. Yupp AI haalde in 2024 een seedronde van $33 miljoen op, geleid door Chris Dixon's a16z crypto, met steun van Jeff Dean van Google DeepMind en Twitter‑medeoprichter Biz Stone. Het project sloot in maart 2026 omdat het nooit een sterke product‑marktfit bereikte.
Ook interessant: XRP Trading Volume Hits 2025 Low On Binance As Buyers Vanish
2. Token‑design is geen business‑design
De duurste les in DeFi is het verschil tussen gehuurde aandacht en verdiende vraag. Two Sigma Ventures beschreef de dynamiek precies: liquidity mining werkt als user‑acquisitiestrategie, maar leidt zelden tot blijvende retentie. Huurlingenkapitaal creëert een onhoudbare cyclus, waarin de prikkel om de native token te dumpen toeneemt naarmate de prijs stijgt.
De data hierover is genadeloos.
Een academisch artikel, gepubliceerd op arXiv, analyseerde airdrop‑gedrag en constateerde dat tot 66% van de tokens snel wordt verkocht, vaak al in de eerste transactie na de claim.
Bij de airdrop van Lido werd 65,75% direct geliquideerd. Bij 1inch was dat 58,67%.
Volgens een analyse uit 2025 van DappRadar verloor 88% van de airdrop‑tokens binnen drie maanden waarde, waarbij de meeste DeFi‑airdrops 60 tot 90% van hun lanceringwaarde kwijtraakten zodra farmers uitstapten.
Voorbeelden uit de praktijk zijn er genoeg:
- De SushiSwap‑"vampire attack" van augustus 2020 trok in enkele dagen $810 miljoen aan TVL weg bij Uniswap via agressieve token‑prikkels, waarna oprichter ChefNomi zijn ontwikkelaarsfonds van $14 miljoen dumpte.
- Blast trok op het hoogtepunt $2,3 miljard aan TVL aan via bridge‑en‑stake‑beloningen, maar ongeveer 90% van de airdrop‑ontvangers verkocht meteen.
- Terra/LUNA was het ultieme voorbeeld van token boven business: het onhoudbare rendement van 19,5% van Anchor Protocol trok miljarden aan, voordat het systeem instortte en in één week $40 à $45 miljard vernietigde.
Ook interessant: Bitcoin Is Now The World's Most Honest War Correspondent And It Just Filed A Grim Report
3. Liquiditeit is onderdeel van het product
In DeFi is liquiditeit het product. Een DEX zonder liquiditeit kan geen trades faciliteren. Een uitleenprotocol zonder deposito's kan geen leningen verstrekken. Dit maakt crypto‑startups fundamenteel anders dan traditionele softwarebedrijven.
In een analyse van IdeaSoft wordt gestelde dat zelfs als een DEX‑smart contract het beste is dat er bestaat, het alsnog zal falen als traders geen tokens kunnen ruilen zonder enorme prijsimpact.
De kosten van dit probleem zijn meetbaar.
Onderzoek door Bancor en IntoTheBlock toonde aan dat meer dan 51% van de liquiditeitsverschaffers op Uniswap V3 onrendabel was doordat impermanent loss de fee‑inkomsten overstegen.
De death‑spiralmechaniek is goed gedocumenteerd. Wanneer een nieuw protocol met dunne liquiditeit start, drijft hoge slippage traders naar concurrenten. Minder trades betekenen lagere fees, wat liquidity providers wegjaagt en de liquiditeit nog verder doet dalen.
OlympusDAO en zijn forks belichaamden dit patroon. Extreem hoge APY's van 80.000%+ trokken huurlingenkapitaal aan; toen de yields normaliseerden, vluchtte dat kapitaal weg en stortten de tokenprijzen met meer dan 90% in.
Het bredere DeFi‑ecosysteem heeft fors schommelende liquiditeit meegemaakt. De TVL daalde in 2022 met 76%, van $166,7 miljard naar ongeveer $40 miljard. Een onderzoeksrapport van de Federal Reserve documenteerde hoe de ineenstorting van Terra zich via bruggen en liquiditeitspools door onderling verbonden DeFi‑protocollen verspreidde.
Ook interessant: Bitcoin Could Face "One Final Dump" Before Bottom, Alphractal CEO Warns
4. Beveiliging is geen feature — het is existentieel
Eén beveiligingslek blijft de meest directe existentiële bedreiging voor elke crypto‑startup. Data van Chainalysis laat zien hoe groot de schade is: $3,8 miljard gestolen in 2022, $1,7 miljard in 2023, $2,2 miljard in 2024 en $3,4 miljard in 2025.
Immunefi rapporteerde dat Q1 2025 alleen al $1,64 miljard aan verliezen telde, het slechtste kwartaal ooit.
De hack van $1,5 miljard bij Bybit, toegeschreven aan de Noord‑Koreaanse Lazarus Group, verklaart het grootste deel van dat bedrag. Staatshackers uit Noord‑Korea hebben inmiddels in totaal $6,75 miljard van cryptoplatforms gestolen.
De overlevingskans na grote hacks correleert rechtstreeks met de toegang tot diepe financiële reserves:
- Mango Markets op Solana (SOL) werd in oktober 2022 via oracle‑manipulatie voor $117 miljoen leeggeroofd en sloot definitief in januari 2025.
- De Nomad‑brug verloor $190 miljoen in augustus 2022, toen een routinematige smart‑contractupdate het voor iedereen mogelijk maakte transacties te vervalsen, wat uitmondde in een digitale plunderende menigte.
- DMM Bitcoin, een Japanse exchange, verloor $305 miljoen in mei 2024 en sloot binnen zeven maanden.
Projecten die het overleefden, deden dat via uitzonderlijke middelen. Euler Finance herstelde van een flashloan‑aanval van $197 miljoen alleen omdat de hacker na intensieve onderhandelingen al het geld teruggaf.
De Ronin‑brug overleefde zijn hack van $625 miljoen omdat Sky Mavis $150 miljoen aan nood‑VC‑kapitaal ophaalde om gebruikers terug te betalen. Wormhole overleefde zijn hack van $320 miljoen omdat Jump Crypto het verlies uit eigen middelen compenseerde.
Zoals Mar Aguilar, lead security architect bij Halborn, opmerkte, zijn private‑keycompromissen inmiddels goed voor 43,8% van alle gestolen crypto, wat ze moeilijker te auditen maakt dan smart‑contractbugs.
Ook interessant: Ethereum Captures $22.5B Tokenized Treasury Market With 72% Dominance Across Blockchains
5. "Gedecentraliseerd" draait op gecentraliseerde rails
De infrastructuur onder ogenschijnlijk gedecentraliseerde applicaties is opvallend geconcentreerd. AWS host naar schatting 20 tot 36% van alle Ethereum‑(ETH)‑nodes, waarbij ongeveer 49% van de execution‑layernodes in de cloud draait.
Eén AWS‑datacenter in Ashburn, Virginia, huisvestte ongeveer 1.395 van de 2.439 via AWS gehoste Ethereum‑nodes.
Wanneer deze gecentraliseerde knelpunten uitvallen, komt het "gedecentraliseerde" ecosysteem tot stilstand. Infura, de standaard RPC‑provider voor MetaMask's meer dan 30 miljoen gebruikers ondervonden in november 2020 wat het zelf de zwaarste dienstonderbreking in zijn vierjarige bestaan noemde.
Een daaropvolgende Infura‑storing haalde MetaMask en apps op Ethereum, Polygon, Arbitrum en Optimism tegelijk onderuit. De gaskosten kelderden omdat gebruikers simpelweg geen transacties meer konden indienen.
Afhankelijkheid van orakels creëert vergelijkbare risico’s. De ETH/USD‑prijsgenerator van Chainlink stopte bijna zes uur lang met updaten tijdens de “Black Thursday” van maart 2020, waardoor protocollen als Synthetix en Aave kwetsbaar werden.
De meest dramatische derdepartij‑mislukking was de USDC‑depeg van maart 2023.
Toen Silicon Valley Bank omviel met $3,3 miljard aan reserves van Circle, daalde USDC naar $0,87. MakerDAO’s DAI depegde uit sympathie omdat de reserves zwaar op USDC leunden.
De belangrijkste afhankelijkheden die de meeste crypto‑startups onderschatten zijn:
- RPC‑providers zoals Infura en Alchemy die vrijwel al het wallet‑verkeer routeren
- Cloud‑hosting op AWS, Google Cloud en Hetzner waarop de meeste validator‑nodes draaien
- Orakelnetswerken die prijzendata aan alle leen‑ en derivatenprotocollen leveren
- Stablecoin‑uitgevers wier bankrelaties van de ene op de andere dag kunnen breken
Ook interessant: Ethereum Foundation Finishes Planned $11M Sale — But Whales Keep Buying
6. Toezichthouders Wachten Niet op Schaal
Het handhavingsverleden van de SEC toont aan dat crypto‑startups vanaf hun eerste productkeuzes existentiële regelgevingsrisico’s lopen, ongeacht schaal, intentie of zelfs de aanwezigheid van fraude.
Onder voorzitter Gary Gensler (2021–2025) diende de SEC meer dan 120 rechtszaken in tegen cryptobedrijven, met in totaal meer dan $7,42 miljard aan boetes.
Kleine projecten behoorden tot de meest ingrijpende doelwitten.
LBRY bouwde een functionerend blockchain‑gebaseerd videoplatform en haalde slechts $11 miljoen op via de verkoop van utility‑tokens. Geen ICO. Geen fraude. De SEC spande toch een zaak aan, won via summary judgment en LBRY staakte zijn activiteiten.
SEC‑commissaris Hester Peirce noemde de uitkomst “especially unsettling”. De Kin‑token van Kik haalde $100 miljoen op via een SAFT‑structuur die juist voor naleving was ontworpen. De rechter oordeelde dat de SAFT geen bescherming bood, en Kik schikte voor $5 miljoen.
Bepaalde productkeuzes creëren vanaf dag één nalevingsrisico. Tokenverkopen van welke soort dan ook kunnen na het LBRY‑precedent tot effectenclassificatie leiden.
Staking‑as‑a‑service werd als effectenaanbod aangemerkt in de Kraken‑zaak, die resulteerde in een schikking van $30 miljoen. Leningsprogramma’s trokken handhaving tegen BlockFi aan, dat een schikking van $100 miljoen betaalde.
De regelgevingsomgeving verschoof drastisch in 2025. SEC‑handhavingsacties daalden met 60%, tot slechts 13 acties, en boetes vielen 97% lager uit doordat de nieuwe regering zeven grote zaken – waaronder Coinbase en Binance – liet vallen.
Ondertussen trad de Europese MiCA‑regelgeving in december 2024 volledig in werking, met vergunningskosten van €50.000 tot €100.000 voor startups.
Ook interessant: Over 20,000 Bitcoin Millionaire Addresses Vanished In Just Three Months
7. Community Is Niet Hetzelfde als Vraag
Het gat tussen communitygrootte en echte producttractie is misschien wel crypto’s meest hardnekkige vanity‑metric‑probleem. Het State of Crypto 2025‑rapport van a16z noemt 716 miljoen wereldwijde cryptohouders, maar slechts 40 tot 70 miljoen zijn actieve gebruikers.
De NFT‑sector illustreert dit het duidelijkst.
Onderzoek op basis van data van Dune Analytics en OpenSea vond dat 96% van de NFT‑projecten inmiddels als dood wordt beschouwd, met een gemiddelde projectlevensduur van slechts 1,14 jaar.
Van de NFT‑lanceringen in 2024 is 98% feitelijk ter ziele. In totaal bereikte 84% van de projecten hun all‑time high al bij de mint‑prijs, wat betekent dat ze nooit in waarde zijn gestegen.
MekaVerse genereerde in de eerste week van oktober 2021 meer dan $60 miljoen. Floor‑prijzen piekten op 12 ETH voordat ze crashten naar 0,272 ETH. Pixelmon haalde zo’n $70 miljoen op om “de Pokémon van NFT’s” te worden en leverde nooit.
Meme‑coins vertonen op nog grotere schaal exact dezelfde dynamiek.
Volgens Binance Research faalt 97% van de meme‑coins. Alleen al in 2025 zijn er volgens a16z‑data meer dan 13 miljoen meme‑coins gelanceerd.
CommunityOne Analytics schat dat bot‑activiteit tot 80% van de nieuwe accounts in Web3‑Discord‑communities uitmaakt, tegenover ongeveer 20% in Web2‑communities. Het gemiddeld aantal woorden per bericht in Web3‑Discord‑servers ligt op slechts 5,5 woorden, tegenover 7 in Web2, wat duidt op minder diepgaande betrokkenheid, zelfs van echte mensen.
Ook interessant: XRP ETF Demand Snaps Back To Life With $9M Single-Day Surge
8. Gebruikers Willen Geen Abstracte Decentralisatie
Academisch onderzoek bevestigt nu wat gebruiksdata al lang suggereert. Een ACM FAccT‑paper uit 2025 vond via interviews en analyse van meer dan 3.000 Reddit‑discussies dat gebruikers actief op zoek gaan naar gecentraliseerde vertrouwensankers, zoals gevestigde exchanges, prominente communityfiguren en erkende ontwikkelingsteams.
Ze vertonen een mentale behoefte aan verantwoording en een terughoudendheid om de volledige verantwoordelijkheid van self‑custody te dragen.
De gebruiksdata is ondubbelzinnig. Binance heeft 280 miljoen geregistreerde gebruikers. Coinbase heeft 120 miljoen maandelijkse gebruikers. DEX’en hebben daarentegen ongeveer 9,7 miljoen unieke wallets.
Gecentraliseerde exchanges behouden een gebruikersvoordeel van 30 tot 40x. DEX’en verwerken slechts 14 tot 20% van het spotvolume, al is dit gegroeid van 6,9% in januari 2024 tot 13,6% begin 2026.
Zelfs de on‑ramp‑cijfers vertellen hetzelfde verhaal. Slechts 34% van de nieuwe traders in 2025 koos een DEX als eerste platform.
De 120 miljoen maandelijkse gebruikers van Coinbase steken scherp af tegen slechts 3,2 miljoen maandelijks actieve gebruikers van de self‑custody‑Coinbase Wallet. Dat betekent dat slechts 2,7% van de Coinbase‑gebruikers de gedecentraliseerde optie kiest, zelfs als die door hetzelfde bedrijf wordt aangeboden.
De Bank for International Settlements concludeerde dat er sprake is van een “decentralization illusion”, gedreven door de onontkoombare noodzaak van gecentraliseerd bestuur en de neiging van blockchain‑consensusmechanismen om macht te concentreren.
Ook interessant: Bitwise Updates Hyperliquid ETF Filing With 67-Basis-Point Sponsor Fee
9. Timing Weegt Zwaarder dan Verdienste
Crypto opereert in narratiefcycli die bepalen welke startups overleven of sterven, los van de onderliggende kwaliteit. Het patroon is consistent: een narratief ontstaat, kapitaal stroomt binnen, copycats schieten uit de grond en de cyclus klapt in.
Projecten die te vroeg kwamen, betaalden een hoge prijs. Augur, een van de eerste Ethereum‑ICO’s in 2015, bouwde prediction‑markets voordat de infrastructuur bestond. Geen AMM’s. Geen stabiele stablecoins.
Geen Layer‑2‑schaaloplossingen. In augustus 2018 had het gemiddeld slechts 37 dagelijkse gebruikers.
CoinFund merkte expliciet op dat Augur in 2018 lanceerde en te vroeg was om te slagen. Polymarket valideerde later exact dezelfde these in 2024–2025, nadat de infrastructuur was gerijpt.
Basis haalde in 2018 $133 miljoen op bij top‑VC’s voor een algoritmische stablecoin maar sloot vanwege regelgevingszorgen.
Het concept werd later opnieuw geprobeerd – en spectaculair vernietigd – door Terra/LUNA.
Projecten die te laat kwamen, deden het niet beter.
Uit een analyse van 35 crypto‑startups met VC‑steun, die elk meer dan $5 miljoen ophaalden voordat ze de deuren sloten, bleek dat de 2020–2021‑lichting goed was voor 61,7% van de mislukkingen. Bedrijven geboren in de euforie van een bullmarkt overleefden de winter niet.
VC‑financiering zelf weerspiegelt deze cycli scherp. Data van Galaxy Digital toont dat investeringen piekten rond $33 miljard in 2021, instortten naar $10 miljard in 2023 en gedeeltelijk herstelden naar $11,5 miljard in 2024.
Ook interessant: Europe Wants One Crypto Regulator Instead Of 27 — ECB Agrees
10. Vertrouwen Is het Eigenlijke Product
Elke crypto‑startup is uiteindelijk een trust‑bedrijf.
De cascade van 2022 bewees dat vertrouwen, eenmaal gebroken, waarde vernietigt met een snelheid die de traditionele financiële wereld nooit heeft gezien. Een studie van de Chicago Fedfound dat 4,3 miljoen cryptobeleggers gezamenlijk ongeveer $46,5 miljard hebben verloren in de vijf grote faillissementen van 2022, en dat binnen slechts vijf maanden.
De onderlinge verwevenheid was het dodelijke mechanisme. Three Arrows Capital ontving $2,4 miljard van Genesis, $1 miljard van BlockFi, $678 miljoen van Voyager en $75 miljoen van Celsius.
Allemaal ongedekt. Toen de ineenstorting van Terra 3AC vernietigde, was de kettingreactie onvermijdelijk.
De Chicago Fed documenteerde dat institutionele beleggers als eerste hun geld weghaalden: 35% van alle Celsius-opnames kwam van accounts met meer dan $1 miljoen, waardoor particuliere beleggers met de brokken bleven zitten.
De balans van FTX liet zien dat er $9 miljard aan verplichtingen tegenover $900 miljoen aan liquide middelen stond.
Celsius had onhoudbare APY’s van 17 tot 20% aangeboden, terwijl het in het geheim $935 miljoen in TerraUSD’s Anchor Protocol investeerde en $75 miljoen ongedekt uitleende aan 3AC. Sam Bankman-Fried zei op 7 november 2022 dat de activa “in orde” waren. Op 11 november vroeg hij faillissement aan.
De reactie van de sector om het vertrouwen te herstellen is aanzienlijk geweest, maar onvolledig. Binnen 24 uur na de val van FTX kondigden negen grote exchanges Merkle-tree proof-of-reserves-programma’s aan.
Maar proof-of-reserves blijft vrijwillig, biedt slechts momentopnames en zegt niets over off-chain verplichtingen.
De projecten die 2022 hebben overleefd, waaronder Coinbase, Kraken, Aave en Uniswap, deden dat omdat zij al vóór de crisis vertrouwen hadden opgebouwd langs meerdere dimensies:
- Codebeveiliging via regelmatige audits, bug bounties en formele verificatie
- Governance-transparantie met on-chain stemmingen en duidelijke besluitvormingsprocessen
- Bewaarintegriteit via gescheiden klanttegoeden en proof-of-reserves-programma’s
- Tegenpartijbetrouwbaarheid met gedekte leningen en openbaar gemaakte risico-exposure
Ook lezen: Hong Kong Grants First Stablecoin Licenses To HSBC And Standard Chartered Venture
Conclusie
Het landschap voor crypto-startups in 2025–2026 wordt bepaald door een meedogenloze selectiefunctie. Van de meer dan 120 miljoen ooit gecreëerde tokens worden er slechts ongeveer 10.000 actief verhandeld op grote platforms.
Het faalpercentage van 95% is hoger dan in elke andere technologiesector.
Toch zijn de faalpatronen opmerkelijk consistent en grotendeels te voorkomen. Slechte distributie leidt tot afhankelijkheid van token-incentives, wat huurlingkapitaal aantrekt, wat liquiditeitsfragiliteit creëert, wat het veiligheidsrisico vergroot. De mislukkingen stapelen zich op in ketens, niet in isolatie.
De kloof tussen crypto’s decentralisatienarratief en het daadwerkelijke gedrag van gebruikers creëert een fundamentele strategische valkuil. Oprichters bouwen voor een ideologische gebruiker die nauwelijks bestaat, terwijl ze de pragmatische gebruiker die wél bestaat negeren.
De startups die standhouden, zijn degenen die vertrouwenssystemen bouwen die robuust genoeg zijn om de crashes te overleven waarvan ze weten dat die zullen komen.
Lees hierna: TON Could Become 3.5x Cheaper Than Solana If Durov's Fee Cuts Go Through