USDai

Czym jest USDai?

USDai (często zapisywany jako USD.AI) to syntetyczny, onchainowy system dolarowy, który rozdziela płynność o charakterze „gotówkowym” od dochodu o charakterze „kredytowym”: USDai jest zaprojektowany tak, by handlować blisko 1 USD i pozostawać natychmiast wymienialny, podczas gdy osobny token, sUSDai, jest instrumentem dochodowym, którego zwrot pochodzi z miksu krótkoterminowej ekspozycji na amerykańskie bony skarbowe oraz zabezpieczonego kredytowania operatorów infrastruktury AI/compute i DePIN generującej przychody.

Główny problem, który projekt adresuje, to niedopasowanie między tym, czego chce DeFi (wysoko płynne, złożalne dolary), a tym, jak wyglądają produktywne aktywa ze świata rzeczywistego (niepłynny sprzęt z amortyzującymi przepływami pieniężnymi i ryzykiem underwritingu). Deklarowaną przewagą USD.AI jest to, że czyni te przepływy pieniężne z infrastruktury „czytelnymi” dla DeFi poprzez ustrukturyzowaną, dwutokenową architekturę, zestandaryzowany underwriting/kurację i infrastrukturę wyroczni (oracle), a także poprzez jawnie zaprojektowany mechanizm umorzeń/kolejki, mający zapobiec sytuacji, w której run na token dochodowy wymuszałby wymuszoną, chaotyczną likwidację niepłynnego zabezpieczenia.

Dokumentacja projektu jasno podkreśla, że USDai nie jest instrumentem dochodowym i że to sUSDai, a nie USDai, jest miejscem, w którym magazynowane jest ryzyko kredytowe infrastruktury. To rozdzielenie opisane jest w dokumentacji protokołu i FAQ, wraz z rolą obligacji skarbowych jako bazowego poziomu „bezczynnego kapitału”, dopóki skalują się pożyczki infrastrukturalne.

Zobacz documentation projektu oraz jego wyjaśnienie USDai vs sUSDai.

Z perspektywy struktury rynku USD.AI znajduje się bliżej „RWA/credit” w DeFi niż głównego nurtu stablecoinów płatniczych: nie konkuruje przede wszystkim o rolę jednostki rozrachunkowej w handlu detalicznym, lecz o bycie złożalnym zabezpieczeniem i prymitywem dochodowym, który można wpiąć w DeFi natywne dla Arbitrum i – zgodnie z materiałami technicznymi – mostkować szerzej.

Na początku 2026 roku zewnętrzne dashboardy szacowały wartość zablokowaną w protokole (TVL) na średnie setki milionów dolarów, skoncentrowane na Arbitrum, z poziomami opłat i przychodów przypominającymi bardziej biznes pośrednictwa kredytowego niż czysty AMM czy L1.

USD AI protocol page na DefiLlama dostarcza aktualnego obrazu TVL oraz serii opłat/przychodów, podczas gdy główne trackery cen (które mogą się różnić co do rankingu i metodologii liczenia kapitalizacji stablecoinów) umieszczają USDai wśród onchainowych dolarów średniej wielkości z kilkuset milionami jednostek w obiegu, jak widać na CoinMarketCap i CoinGecko.

Kto założył USDai i kiedy?

USD.AI został opracowany przez Permian Labs, nazwę podmiotu widoczną na Arbiscan dla kontraktu tokena USDai na Arbitrum. Publiczna komunikacja projektu przedstawia protokół jako uruchamiany w cyklu 2024–2026, w którym tokenizowane bony skarbowe, pożyczki „RWA” oraz finansowanie mocy obliczeniowej AI rosły szybko równolegle.

Zespół podążał stosunkowo konwencjonalną ścieżką wzrostu wspieraną przez venture capital, równolegle z natywnym dla DeFi wdrożeniem produktu: w sierpniu 2025 ogłoszono rundę Series A prowadzoną przez Framework Ventures z udziałem kilku dużych funduszy krypto, pozycjonując tę rundę wprost jako sposób na skalowanie finansowania infrastruktury wspieranej GPU poprzez model stablecoina dochodowego.

To ogłoszenie jest udokumentowane we własnym wpisie projektu, “USD.AI Raises $13M to Scale AI Infrastructure”.

Narracja projektu ewoluowała również w sposób typowy dla protokołów kredytowych RWA: wczesna komunikacja podkreślała ogólne hasło „real yield from productive assets”, podczas gdy późniejsze materiały coraz bardziej szczegółowo opisują ustrukturyzowany stack kredytowy (bazowa warstwa obligacji skarbowych plus pożyczki infrastrukturalne), ramy zarządzania/prawne oraz mechanizmy mające zarządzać płynnością w warunkach stresu.

W styczniu 2026 zespół ogłosił powołanie USD.AI Foundation and a planned $CHIP governance token, opisując fundację jako pozałańcuchowego opiekuna kwestii prawno-regulacyjnych i kontraktowych oraz pozycjonując CHIP jako przyszły token do zarządzania parametrami i stakowania w roli ubezpieczeniowej.

Ten wpis podkreśla również próbę protokołu, by sformalizować granicę off-chain/on-chain dla inicjowania kredytu, jego obsługi i egzekwowania – obszar, w którym twierdzenia o „decentralizacji” w praktyce najczęściej są najsłabsze w systemach RWA.

Jak działa sieć USDai?

USDai nie jest samodzielną siecią L1 ani L2 z własnym konsensusem; to system tokena ERC‑20 wdrożony na istniejących platformach smart‑kontraktowych (w szczególności na Arbitrum, zgodnie z podanym adresem kontraktu oraz koncentracją na tym łańcuchu widoczną na DefiLlama).

Jego model bezpieczeństwa dziedziczy więc właściwości konsensusu i decentralizacji bazowego łańcucha (np. założenia bezpieczeństwa rollupu Arbitrum i rozliczenia na Ethereum), a także poprawność i governance własnych kontraktów USD.AI oraz uprzywilejowanych ról.

Część onchainowa najlepiej opisać jako system skarbców i strategii, który wybija i umarza USDai oraz emituje sUSDai jako dochodowy token‑pokwitowanie, z asynchronicznymi mechanizmami umorzeń dla sUSDai zaprojektowanymi tak, by dopasować profil płynności do podstawowych strategii, zamiast obiecywać ciągłe wypłaty po wartości nominalnej.

Technicznie projekt opisuje sUSDai jako skarbiec w stylu ERC‑4626 po stronie depozytów oraz przepływ asynchronicznych umorzeń w stylu ERC‑7540 po stronie wypłat, obejmujący kolejkę umorzeń FIFO oraz funkcję „service redemptions”, którą można wywołać, gdy dostępna jest płynność.

Dokumenty przyznają również istnienie roli administracyjnej, która okresowo obsługuje kolejkę – jest to istotny wektor centralizacji, nawet jeśli zasady kolejki są egzekwowane onchain, ponieważ opóźnienia operacyjne i uznaniowość w zakresie momentu odwijania strategii mogą wpływać na realnie doświadczaną płynność w warunkach stresu.

Te mechanizmy są opisane w technical protocol overview oraz bardziej szczegółowym technical overview. W zakresie wyceny i księgowości USD.AI deklaruje wykorzystanie interfejsów wyroczni opartych na Chainlink do przeliczania pozycji na wartość w USDai oraz publicznie ogłosił przyjęcie feedów cenowych Chainlink dla kursów USDai/sUSDai oraz USDai/USD. Zobacz “USDAI Adopts Chainlink As Its Official Oracle” oraz wpis w Chainlink ecosystem directory.

Jakie są tokenomiki USDai?

Tokenomika USDai jest strukturalnie bliższa pozycji pasywów w bilansie niż ograniczonemu pod względem podaży kryptoaktywu: podaż rozszerza się i kurczy wraz z popytem na mint/umorzenia, a główne trackery nie podają stałego maksymalnego limitu podaży. Na początku 2026 roku serwisy zewnętrzne raportowały podaż w obiegu na poziomie setek milionów tokenów i opisywały ją jako de facto nieograniczoną, spójną z instrumentem typu stablecoin, a nie aktywem deficytowym.

Zobacz pola związane z podażą na CoinMarketCap i CoinGecko. W tym sensie USDai nie jest w istotny sposób „inflacyjny” ani „deflacyjny” jak token L1; jego podaż jest endogeniczna wobec zabezpieczenia protokołu i popytu na dolary, a kluczowym pytaniem z perspektywy ryzyka nie jest tempo emisji, lecz jakość, termin zapadalności i płynność aktywów zabezpieczających, a także prawna wykonalność roszczeń do tych aktywów.

Użyteczność i akumulacja wartości są również nietypowe w porównaniu z tokenami gas.

USDai jest pozycjonowany jako płynna, niedochodowa jednostka służąca do złożalności i płynności na rynku wtórnym, podczas gdy zachęta ekonomiczna do utrzymywania ekspozycji w systemie koncentruje się w sUSDai, który akumuluje dochód pochodzący z zestawu strategii (obligacje skarbowe plus marże kredytów infrastrukturalnych, po odjęciu opłat).

Protokół wprost przedstawia USDai jako natychmiast wymienialny i „w pełni zabezpieczony” w ramach wybranego modelu stablecoina, z zastrzeżeniem, że okresy/kolejki umorzeń dotyczą sUSDai z uwagi na mniej płynny charakter leżących u podstaw pożyczek. To rozdzielenie jest kluczowe dla argumentu USD.AI, że może utrzymywać USDai blisko pegu bez zmuszania wszystkich użytkowników do podejmowania ryzyka kredytowego o określonym terminie.

Zobacz core docs protokołu oraz przewodnik po aplikacji opisujący buy/redeem and staking.

Dalszym niuansem jest fakt, że USD.AI publicznie stwierdził, iż jest „powered by M0”, co oznacza, że USDai funkcjonuje jako rozszerzenie na bazie stablecoina $M M0 zabezpieczonego obligacjami skarbowymi, wykorzystując M0 do wspólnej płynności oraz infrastruktury mint/umorzeń; ta architektura jest opisana we wpisie USD.AI “USD.AI is Powered by M^0” oraz w materiałach M0 na temat $M and extensions i Build with M.

Kto używa USDai?

Wykorzystanie onchain dzieli się na dwie bardzo odmienne kohorty: (1) traderów i dostawców płynności używających USDai jako „nogi” dolarowej w pulach DEX i jako zabezpieczenia w DeFi oraz (2) poszukiwaczy dochodu alokujących środki do sUSDai w celu osiągania zwrotów, które są prezentowane jako pochodzące z carry na obligacjach skarbowych plus kredytowania infrastruktury.

Te kohorty mogą być skorelowane w „łagodnych” warunkach rynkowych, ale zachowują się odmiennie w stresie: płynność handlowa może szybko zniknąć, podczas gdy z kolei popyt na umorzenia tokena dochodowego może gwałtownie wzrosnąć.

Na początku 2026 roku publiczne strony trackerów tokenów pokazują istotną historię transakcyjną na Arbitrum i tysiące posiadaczy według głównych agregatorów, ale „rzeczywiste wykorzystanie” powinno być oceniane przez pryzmat tego, gdzie USDai pojawia się w DeFi (pule DEX, rynki pieniężne, produkty strukturyzowane) oraz czy wzrost sUSDai jest powiązany z przejrzystymi danymi dotyczącymi inicjowania i obsługi pożyczek, a nie wyłącznie z carry na obligacjach skarbowych. CoinMarketCap raportuje liczbę posiadaczy i podstawowe dane rynkowe na swojej USDai page, a aktywność na Arbitrum można bezpośrednio sprawdzić przez Arbiscan.

W przypadku wdrożeń nastawionych na instytucje lub klientów korporacyjnych najbardziej konkretne, nierelacyjne sygnały to integracje z dostawcami infrastruktury oraz wybór rozwiązań w zakresie „plumbing” stablecoina, a nie nagłówki o „partnerstwach”.

USD.AI oficjalnie ogłosił integrację z M0 w zakresie infrastruktury stablecoina oraz z Chainlink w zakresie feedów orakli, z których oba są wiarygodnymi zależnościami ekosystemu o realnej powierzchni technicznej. Publicznie ujawnił również inwestorów venture w swojej Serii A, co nie jest samo w sobie „adopcją”, ale wskazuje na pewien poziom instytucjonalnego due diligence oraz na runway dla underwritingu i rozbudowy zaplecza prawnego.

Zobacz ogłoszenie Serii A na stronie USD.AI. Twierdzenia dotyczące konkretnych linii kredytowych i pipeline’u pożyczkobiorców należy traktować jako kierunkowe, o ile nie towarzyszą im weryfikowalne dane o pożyczkach onchain, zbadane sprawozdania lub egzekwowalne ujawnienia; projekt omawia linie kredytowe i pipeline w swoim ogłoszeniu dotyczącym fundacji/zarządzania, ale są to nadal stwierdzenia wybiegające w przyszłość. Zobacz „Announcing the USD.AI Foundation and $CHIP”.

Jakie są ryzyka i wyzwania dla USDai?

Ekspozycja regulacyjna jest wyjątkowo wielowarstwowa jak na „onchainowy” dolar, ponieważ produkt łączy w sobie emisję stablecoina, produkty dochodowe oraz generowanie kredytu w świecie rzeczywistym zabezpieczonego aktywami fizycznymi.

Nawet jeśli sam USDai jest przedstawiany jako instrument niedochodowy, zabezpieczony obligacjami skarbowymi, ekonomiczne centrum ciężkości systemu stanowi sUSDai oraz związany z nim underwriting kredytowy, który z perspektywy regulatora – zależnie od jurysdykcji, ujawnień i dystrybucji – może przypominać sekurytyzowaną notę lub udziały w funduszu.

Ruch protokołu w kierunku stworzenia formalnej fundacji i tokena governance explicite przeznaczonego do wpływania na stopy, parametry zabezpieczeń oraz moduł ubezpieczeniowy jest kamieniem milowym w zakresie zarządzania, ale jednocześnie wyostrza pytania o to, kto faktycznie prowadzi działalność kredytową i jakie obowiązki wiążą się z tą rolą.

Opis zakresu działania fundacji w ujęciu projektu znajduje się w ogłoszeniu o fundacji i CHIP.

Niezależnie od tego, zależność USD.AI od uprzywilejowanych ról w zakresie obsługi wykupów i operacji strategicznych, opisana w jego przeglądzie technicznym, stanowi wektor centralizacji, który może mieć znaczenie w sytuacji płynnościowej, nawet jeśli smart kontrakty egzekwują kolejność w kolejce. Zobacz techniczny przegląd protokołu.

Zagrożenia konkurencyjne pojawiają się z obu kierunków: na warstwie „gotówkowej” USDai konkuruje z głęboko płynnymi stablecoinami wspieranymi fiatem oraz z wrapperami tokenizującymi obligacje skarbowe, które mają już ugruntowaną dystrybucję na giełdach i w DeFi; na warstwie „yieldowej” sUSDai konkuruje z szerszym uniwersum onchainowego kredytu i produktów dochodowych opartych o RWA, które oferują różne kombinacje płynności, transparentności i dyscypliny underwritingowej.

Najtrudniejszym zagrożeniem ekonomicznym nie jest peg innego stablecoina, lecz cykliczność ekonomiki AI/compute: jeśli stawki wynajmu GPU spadną, wzrośnie odsetek niespłacalnych kontrahentów lub wartość zabezpieczenia sprzętowego gwałtownie się obniży, spread kredytowy wspierający sUSDai może wyparować dokładnie w momencie, gdy rośnie popyt na wykupy.

Mainstreamowe relacje zwracają uwagę na tę wrażliwość na „boom/bust” w AI jako wyraźny scenariusz ryzyka, nawet jeśli opisują jednocześnie próby protokołu w zakresie custody, tokenizacji i zarządzania wypłatami.

Zobacz na przykład zewnętrzny materiał w Tom’s Hardware, który – choć nie jest formalnym dokumentem finansowym – podkreśla zależność modelu od utrzymującego się popytu na moc obliczeniową AI.

Jakie są perspektywy rozwoju USDai?

Elementy mapy drogowej w krótkim terminie, które faktycznie da się zweryfikować w materiałach pierwszej ręki, koncentrują się wokół formalizacji governance i mechaniki płynności, a nie nowego łańcucha czy aktualizacji konsensusu.

Ogłoszenie ze stycznia 2026 r. tworzy oczekiwania dotyczące ICO/TGE tokena governance $CHIP w I kw. 2026 r. i przedstawia CHIP jako warstwę kontrolną dla parametrów, zatwierdzania kuratorów oraz modułu ubezpieczeniowego; jeśli zostanie to zrealizowane, istotnie zmieni narrację o decentralizacji protokołu, ale wprowadzi również klasyczne ryzyka tokenów governance: apatię wyborczą, przejęcie przez dużych posiadaczy oraz błędną wycenę ryzyka ogonowego w każdym backstopie ubezpieczeniowym.

Plan ten jest opisany w poście o fundacji/CHIP. Po stronie produktowej, materiały techniczne USD.AI wskazują na przyszły mechanizm aukcyjny dla pozycji w kolejce wykupów, który jest w istocie rynkowym sposobem alokacji płynności w sytuacji ograniczonych wykupów; dokumentacja odnosi się do przejścia w kierunku aukcji w projekcie kolejki wykupów.

Zobacz techniczny przegląd oraz szerszy opis koncepcji optymalizacji kolejki w dokumentach dotyczących projektowania wykupów i płynności.

Strukturalnie główną przeszkodą jest to, czy USD.AI zdoła skalować udzielanie kredytów infrastrukturalnych, jednocześnie utrzymując wiarygodność „gotówkowych” właściwości USDai, bez przepychania zbyt dużego, skorelowanego ryzyka do nieprzejrzystych procesów offchain.

Deklarowane przez protokół podejście – bazowa warstwa w obligacjach skarbowych poprzez rozszerzenie oparte na M0 dla skalowalnej płynności, plus stopniowo rosnąca alokacja do pożyczek zabezpieczonych sprzętem wraz z dojrzewaniem procesu originacji – może działać w zasadzie, ale będzie oceniane przez pryzmat jakości ujawnień, poziomu strat w czasie dekoniunktury, odporności operacyjnej obsługi i egzekucji oraz stopnia, w jakim „natychmiastowa wykupywalność” zostaje utrzymana w warunkach stresu na rynku wtórnym.

Wiarygodność warstwy orakli i księgowości (np. feedy Chainlink dla stóp i cen rynkowych) jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym; wiążącym ograniczeniem jest ostatecznie płynność i odzyskiwalność bazowego portfela kredytowego. Własna artykulacja integracji z M0 w projekcie znajduje się w „USD.AI is Powered by M^0”, a model rozszerzeń M0 jest opisany w dokumentacji M0.