Bardzo silne El Niño ma według prognoz 81% szans na wystąpienie do grudnia, ale synoptycy ostrzegają, że podwyższone ryzyko pożarów na Zachodzie USA utrzyma się co najmniej do 2026 r. To kolejny sezon, na którym gracze z rynków predykcyjnych próbują zarabiać.
Najważniejsze informacje:
- Synoptycy NOAA szacują prawdopodobieństwo bardzo silnego El Niño między październikiem a grudniem 2026 r. na 81%.
- Badania agencji pokazują, że El Niño obniża ryzyko pożarowe dopiero latem po wyjątkowo wilgotnej jesieni i zimie, co oznacza ulgę dla Zachodu najwcześniej w 2027 r.
- Polymarket i Kalshi wciąż wystawiają kontrakty pogodowe i pożarowe, mimo sprzeciwu części naukowców zajmujących się pożarami, śledczych oraz etyków.
El Niño z szansą 81%, ulga od pożarów dopiero później
National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) potwierdziła w czerwcu, że nad tropikalnym Pacyfikiem uformowało się zjawisko El Niño. Jej Climate Prediction Center ocenia obecnie, że prawdopodobieństwo bardzo silnego epizodu w okresie od października do grudnia wynosi 81%.
Modele klimatyczne klasyfikują rozwijający się wzorzec jako jeden z najsilniejszych od początku systematycznych pomiarów w 1950 r.
Badacze NOAA, którzy przeanalizowali blisko cztery dekady cykli oceanicznych i powierzchni wypalonych terenów, ustalili, że El Niño realnie ogranicza ryzyko pożarów dopiero wtedy, gdy przyniesie wyjątkowo wilgotną jesień, zimę i wiosnę.
Andrew Hoell, meteorolog badawczy NOAA i współautor pracy, podkreśla, że ten efekt łagodzący dotrze do większości kraju dopiero w przyszłym roku, a samo zjawisko El Niño jedynie zmienia rozkład prawdopodobieństw, nie likwidując zagrożenia.
Przeczytaj także: ChatGPT rzekomo niemal zabił pastora. Sprawą zajmie się sąd
Kontrakty pożarowe na Polymarket i Kalshi pod ostrzałem krytyki
Platforma Polymarket prowadzi kategorię zakładów dotyczących pożarów obok dziennych kontraktów temperaturowych rozliczanych w stablecoinie USDC (usdc). Z kolei Kalshi oferuje rynki pogodowe obejmujące ponad tuzin amerykańskich miast. Nowszy serwis Wyldfyre wycenia ryzyko pożarowe w poszczególnych hrabstwach Kalifornii, na razie wyłącznie w trybie symulowanego handlu.
Łączne miesięczne obroty na dwóch największych platformach wzrosły z mniej niż 5 mld dol. we wrześniu 2025 r. do ok. 24 mld dol. w kwietniu 2026 r., choć rynki pogodowe stanowią nadal niewielki ułamek tej kwoty.
Naukowcy zajmujący się pożarami i etycy ostrzegają, że handel kontraktami opartymi na powierzchni spalonych terenów może stwarzać pokusę podpaleń albo skłaniać osoby z dostępem do operacji gaśniczych, by pozwalały ogniowi rozprzestrzeniać się dłużej, niż byłoby to uzasadnione.
Kaitlyn Trudeau, klimatolożka z organizacji Climate Central, twierdzi, że taka konstrukcja rynków sprzyja traktowaniu realnych katastrof jak gry komputerowej. Emerytowany śledczy ds. podpaleń z hrabstwa Los Angeles, Ed Nordskog, wskazuje zaś na powiązania między kompulsywnym hazardem a podpaleniami.
Polymarket utrzymuje, że jego kontrakty służą przede wszystkim jako źródło informacji, a ich wycofanie utrudniłoby mieszkańcom dotkniętych regionów dostęp do rzetelnych danych w sytuacji szybko rozwijającego się kryzysu.
Służby pożarowe odrzucają dane z rynków predykcyjnych
Zarówno CAL FIRE, jak i U.S. Forest Service podkreślają, że w modelowaniu zagrożenia pożarowego opierają się wyłącznie na zweryfikowanej nauce, całkowicie ignorując systemy zakładów, prognozy tłumu i podobne mechanizmy.
Parlamentarzyści z Utah i Kalifornii wnieśli do Kongresu projekty ustaw federalnych, które zakazywałyby kontraktów powiązanych z terroryzmem, wojną i działalnością przestępczą, choć żadna z propozycji nie wymienia wprost pożarów lasów.
Zakłady dotyczące pożarów nie są na tych platformach nowością. Inwestorzy wydali około 1,2 mln dol. na blisko 20 rynków związanych z pożarami Palisades i Eaton w styczniu 2025 r. Z kolei sensory na lotnisku w Paryżu odnotowały niewyjaśnione skoki temperatur w czasie handlu pogodowego na Polymarket, co skłoniło francuską państwową służbę meteorologiczną do złożenia zawiadomienia na policję.
Zobacz również: Tesla obiecuje wydać ponad 25 mld dol. – inwestorzy reagują nerwowo