Solana (SOL) กำลังพิจารณาปรับโครงสร้างค่าธรรมเนียมบนเครือข่าย จากระบบเหมาจ่ายต่อธุรกรรม มาเป็นโมเดลอิง “การใช้ทรัพยากรจริง” เพื่อสะท้อนต้นทุนของดีลที่ซับซ้อนมากขึ้น และเพิ่มปริมาณการเผาเหรียญ SOL ออกจากระบบ
ประเด็นสำคัญ
- ค่าธรรมเนียมพื้นฐานของ Solana ปัจจุบันอยู่ที่ 5,000 แลมพอร์ตต่อหนึ่งลายเซ็น แบ่งครึ่ง: เผา 50% และจ่ายเป็นรางวัลให้ตัวตรวจสอบบล็อก 50%
- ร่างข้อเสนอ SIMD-0553 จะเปลี่ยนมาเก็บ “inclusion fee” 2,500 แลมพอร์ตให้วาเลิเดเตอร์ และเพิ่ม “resource fee” แยกต่างหากซึ่งจะถูกเผาทั้งหมด
- โมเดลใหม่อาจทำให้ธุรกรรมเบาๆ มีค่าธรรมเนียมลดลง ขณะที่ธุรกรรมใช้ทรัพยากรมากจะถูกคิดค่าธรรมเนียมสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ข้อเสนอค่าธรรมเนียมใหม่ของ Solana
ปัจจุบัน Solana คิดค่าธรรมเนียมพื้นฐาน 5,000 แลมพอร์ตต่อหนึ่งลายเซ็นธุรกรรม โดยครึ่งหนึ่งถูกเผาทิ้ง อีกครึ่งจ่ายให้วาเลิเดเตอร์ที่ผลิตบล็อก ส่วน “priority fee” ถูกแยกต่างหาก และตามกติกา SIMD-0096 วาเลิเดเตอร์จะได้รับ priority fee เต็มจำนวน
ดีไซน์ใหม่ถูกนำเสนอในร่าง SIMD-0553 ซึ่งสืบเนื่องจากการถกเถียงในคอมมูนิตี้ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม แนวคิดหลักคือเลิกใช้การเผาครึ่งหนึ่งของค่าธรรมเนียมเหมาจ่าย แล้วหันมาเก็บ “resource fee” ตามจริงจากทรัพยากรที่ธุรกรรมใช้ ไม่ว่าจะเป็น compute units ขนาดข้อมูลบัญชี (account data) การล็อกสิทธิ์เขียน (write locks) และต้นทุนการจัดคิวของตัวจัดตาราง (scheduler) อื่นๆ
ตามร่างข้อเสนอ วาเลิเดเตอร์จะได้รับ “inclusion fee” คงที่ 2,500 แลมพอร์ตต่อธุรกรรม ขณะที่ “resource fee” ทั้งหมดจะถูกเผาทิ้ง ไม่ถูกแบ่งเป็นรางวัลให้ใคร โดยมีการออกแบบโครงสร้างราคาขั้นบันได 3 ระยะ คิดค่าหน่วยทรัพยากร (cost units) ที่ 0.1, 0.25 และ 0.5 แลมพอร์ตตามลำดับ อย่างไรก็ดี ร่างฉบับนี้ยังไม่ถูกนำไปใช้จริงบนเครือข่าย
อ่านเพิ่มเติม: ทำไม AI ของ Apple ถึงไม่เหมือนของ Samsung และใครกำลังนำอยู่?
ผลกระทบต่อการเผา SOL
ทีมผู้เสนอให้เหตุผลว่า โครงสร้างค่าธรรมเนียมปัจจุบัน “ไม่สะท้อนงานจริง” ที่แต่ละธุรกรรมสร้างให้แก่เครือข่าย ธุรกรรมง่ายๆ กับธุรกรรมสวอปที่ใช้คอมพิวต์หนักอาจจ่าย base fee เท่ากัน ทำให้ดีลที่กินทรัพยากรมาก “ถูกตั้งราคาไม่แพงพอ”
จากการวิเคราะห์ข้อมูลเครือข่ายในเดือนพฤษภาคม ผู้เสนอประเมินว่า หากใช้ resource fee แบบขั้นบันไดดังกล่าว ปริมาณ SOL ที่ถูกเผาอาจเพิ่มขึ้นมาอยู่ในช่วงราว 1,500–9,000 SOL ต่อวัน เทียบกับการเผาภายใต้กติกาเดิมที่ประมาณ 648 SOL ต่อวันเท่านั้น
อย่างไรก็ตาม ปริมาณการเผาจริงจะขึ้นอยู่กับระดับกิจกรรมบนเครือข่าย ทรัพยากรที่ผู้ใช้ร้องขอ และอัตราค่าหน่วยทรัพยากรที่ถูกเลือกในท้ายที่สุด
ด้านต้นทุนผู้ใช้ คาดว่าจะ “ต่างกันมาก” ตามลักษณะธุรกรรม ร่างข้อเสนอระบุว่า หากมีการปรับแต่งให้เหมาะสม ธุรกรรมโหวต (vote transaction) บางแบบอาจมีค่าธรรมเนียมลดลงราว 12.3% ขณะที่ธุรกรรมสวอปแบบ zero-priority รายหนึ่งที่ถูกนำมาศึกษา อาจมีค่าธรรมเนียมพุ่งสูงขึ้นถึงราว 3,150% เพราะโมเดลใหม่คิดราคาตามทรัพยากรที่ใช้จริง
การเปลี่ยนแปลงนี้ถือเป็นอีกก้าวหนึ่งในยุทธศาสตร์ของ Solana ที่มุ่งสู่ “กลไกค่าธรรมเนียมแบบมีแรงจูงใจชัดเจน” ก่อนหน้านี้ SIMD-0096 ได้เปลี่ยนให้ priority fee ทั้งหมดไหลไปยังวาเลิเดเตอร์ ขณะที่ SIMD-0553 ตั้งใจจะคงรายได้ส่วนนั้นไว้ พร้อมแยกกลไกการเผาออกมาต่างหาก เพื่อให้ “ต้นทุนพื้นฐาน” ของธุรกรรมสะท้อนภาระที่แท้จริงที่แต่ละดีลสร้างให้แก่เครือข่าย
อ่านต่อ: Zcash จะป้องกันแนวรับ $360 ได้หรือไม่? ฝั่งหมีเริ่มเล็งเป้าที่ $250 แล้ว