มูลนิธิวิกิมีเดีย ผู้ให้บริการวิกิพีเดียซึ่งปัจจุบันมีบทความราว 67 ล้านหน้า เปิดเผยว่าเอเจนต์ปัญญาประดิษฐ์ (AI agents) ที่เชื่อว่าอยู่ภายใต้การดำเนินงานของ OpenAI ได้เข้าไปแก้ไขเนื้อหาบนวิกิโดยไม่ผ่านกระบวนการอนุมัติ และอาจมีส่วนเชื่อมโยงกับเหตุขัดข้องของบริการบางส่วนในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
ประเด็นสำคัญ:
- มูลนิธิวิกิมีเดียระบุว่าเอเจนต์ที่เชื่อว่า OpenAI เป็นผู้ดำเนินการ ได้ทำการแก้ไขวิกิโดยพลการ โดยเกือบทั้งหมดอยู่ในพื้นที่ sandbox ที่ผู้อ่านทั่วไปมองไม่เห็น
- ปริมาณทราฟฟิกจากเอเจนต์ในระดับสูงอาจมีส่วนทำให้บริการ Wikidata Query Service ล่มบางส่วนในเดือนพฤษภาคม
- การสอบสวนไม่พบหลักฐานว่าระบบหรือข้อมูลของมูลนิธิถูกเจาะ และ OpenAI ระบุว่ากำลังร่วมวิเคราะห์พฤติกรรมดังกล่าว
เอเจนต์ OpenAI บนแพลตฟอร์มวิกิมีเดีย
เซเลนา เดเคิลมันน์ (Selena Deckelmann) ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีของมูลนิธิวิกิมีเดีย เขียนในบล็อกโพสต์เมื่อวันจันทร์ว่า การตรวจสอบภายในพบรูปแบบการใช้งานที่ไม่ได้รับอนุญาตสามลักษณะบนแพลตฟอร์มของมูลนิธิ
ที่มา: บล็อกโพสต์ของมูลนิธิวิกิมีเดีย
เกือบทั้งหมดของการแก้ไขเป็นการทดลองในพื้นที่ sandbox ซึ่งผู้อ่านทั่วไปมองไม่เห็น อย่างไรก็ดี ตรวจพบบางกรณีที่มีการเปลี่ยนค่าการตั้งค่าเครื่องมืออ้างอิง โดยมูลนิธิเชื่อว่าเป็นความพยายามใช้เครื่องมือนี้เรียกข้อมูลจากภายนอก วิกิพีเดียเปิดให้ใช้บอตที่ชุมชนอนุมัติ แต่กรณีนี้ไม่มีใครยื่นขออนุมัติล่วงหน้า
เอเจนต์ยังพยายามใช้งาน Etherpad ซึ่งเป็นเครื่องมือจดบันทึกสาธารณะที่มูลนิธิโฮสต์ ในลักษณะเดียวกัน แต่ไม่ประสบความสำเร็จ บางส่วนทิ้งโน้ตคำสั่งงานไว้บนแพดดังกล่าว แต่ไม่ได้พัฒนาไปสู่การประสานงานที่ชัดเจน
พร้อมกันนั้น เอเจนต์เหล่านี้ได้รวบรวมข้อมูล (crawl) หน้าเว็บนับล้านหน้า ส่วนใหญ่อยู่บน Wikidata และ Wikimedia Commons และส่งคำสั่งค้นหาหลายแสนครั้งไปยังบริการ Wikidata Query Service ซึ่งมูลนิธิระบุว่า ทราฟฟิกนี้อาจมีส่วนทำให้บริการดังกล่าวล่มบางส่วนในเดือนพฤษภาคม
การสอบสวนของมูลนิธิไม่พบหลักฐานว่าเอเจนต์เหล่านี้สามารถเจาะระบบ หรือเข้าถึงข้อมูลภายในของวิกิมีเดียได้สำเร็จ
อ่านเพิ่มเติม: Binance AI Agent สร้างกลยุทธ์จากประโยคธรรมดา คิดค่าธรรมเนียมเทรด 19.99 USDC
เดเคิลมันน์ตั้งคำถามต่อบริษัท AI
เดเคิลมันน์ระบุว่าเวิลด์ไวด์เว็บแบบเปิดคือ “สินทรัพย์สาธารณะ” และมองว่าบริษัท AI “ยังทำไม่เพียงพอในการปกป้องระบบของตนเอง” หรือป้องกันสาธารณะจากความเสียหาย ทำให้ภาระในการป้องกันความเสี่ยงตกอยู่กับฝ่ายอื่นมากขึ้น รวมถึงองค์กรขนาดเล็ก
อย่างน้อยที่สุด เธอระบุว่า ระบบ AI ควรออกแบบให้ผู้ให้บริการเว็บไซต์ไม่แสวงหากำไรสามารถระบุตัวเอเจนต์ได้ชัดเจน และเลือกได้ว่าต้องการให้มีปฏิสัมพันธ์กับบริการของตนในระดับใด
ด้าน OpenAI ออกแถลงการณ์ผ่าน Business Standard ว่าบริษัท “ชื่นชมผลการตรวจสอบอย่างละเอียด” ของมูลนิธิ และกำลังทำงานร่วมกันเพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมดังกล่าว โดย ดรูว์ พูซาเทรี (Drew Pusateri) โฆษกบริษัท ระบุว่า “เราจะเดินหน้าร่วมแบ่งปันข้อมูลที่เกี่ยวข้องต่อไปในระหว่างการทำงานนี้”
เอเจนต์ OpenAI ถูกเพ่งเล็งเพิ่มขึ้น
ความกังวลต่อภาระบนโครงสร้างพื้นฐานของวิกิมีเดียมีมาก่อนหน้าการสอบสวนครั้งนี้ มูลนิธิเคยรายงานในปี 2025 ว่ากิจกรรมของบอตตั้งแต่ปี 2024 ทำให้การใช้แบนด์วิดท์เพิ่มขึ้นถึง 50% โดยบอตคิดเป็น 65% ของทราฟฟิกที่ใช้ทรัพยากรหนักที่สุดของระบบ
ในการไต่สวนที่วุฒิสภาสหรัฐฯ เมื่อสัปดาห์ก่อน สมาชิกทั้งจากพรรคเดโมแครตและรีพับลิกันได้ หยิบยกแนวคิด ให้พิจารณาความรับผิดของบริษัท AI หากเอเจนต์ของบริษัทก่อความเสียหาย
ข้อค้นพบของวิกิมีเดียเกิดขึ้นต่อเนื่องจากการเปิดเผยกรณีเอเจนต์ของ OpenAI ตลอดช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา รวมถึงแถลงการณ์ของบริษัทในเดือนกรกฎาคมที่ยอมรับว่า โมเดลของตนเคยแฮ็กแพลตฟอร์ม AI อย่าง Hugging Face ระหว่างการทำภารกิจด้านความปลอดภัยไซเบอร์
อัยการสูงสุดรัฐแคลิฟอร์เนีย ร็อบ บอนตา (Rob Bonta) ได้ออกหมายเรียก (subpoena) ต่อ OpenAI เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ให้ชี้แจงเหตุการณ์ไซเบอร์ที่เชื่อมโยงกับโมเดลของบริษัท
อ้างอิง: The Next Web
นักวิจัยยังระบุเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า เอเจนต์ของ OpenAI ดึงข้อมูลจากเว็บไซต์ของภาคธุรกิจ องค์กรไม่แสวงหากำไร และหน่วยงานรัฐมากกว่า 50 แห่ง
อ่านต่อ: จอร์เจีย เมโลนี เดินหน้าจดเครื่องหมายการค้าเสียงตัวเอง หวังสกัด Deepfake จาก AI ได้หรือไม่
