Claude, mô hình AI do Anthropic phát triển, vừa giúp phát hiện một hệ thống enzyme hoàn toàn mới trong DNA của thực khuẩn thể, với những đặc điểm cấu trúc mà các nghiên cứu trước đó dường như đã bỏ sót.
Các điểm chính:
- Khoảng 950 tác nhân Claude rà soát một cơ sở dữ liệu DNA khổng lồ, nhận diện 3.500 hệ thống ứng viên trước khi thu hẹp còn 20.
- Hệ thống mới, được đặt tên là ART, kết hợp một enzyme phiên mã ngược, một protein đối tác chưa rõ chức năng và một mảng trình tự DNA lặp lại.
- Giới nghiên cứu chưa xác định được chức năng sinh học của ART, cũng chưa chứng minh được nó có thể trở thành công cụ chỉnh sửa gene.
Claude và phát hiện enzyme mới
Anthropic công bố kết quả ngày 23/9, sau khi khởi chạy gần 950 tác nhân Claude chỉ với một yêu cầu: tìm trong một cơ sở dữ liệu DNA lớn các enzyme phiên mã ngược mới. Trong 21 giờ, các tác nhân này sử dụng tổng cộng 210 triệu token, thu thập hơn 200.000 trình tự phiên mã ngược và sàng lọc được 3.500 hệ thống ứng viên.
Từ đó, nhóm nghiên cứu chọn ra 20 hệ thống tiềm năng nhất để các nhà khoa học xem xét thủ công. Anthropic cho biết một phân tích tương đương, nếu làm theo cách truyền thống, có thể khiến một chuyên gia mất hàng tuần đến hàng tháng.
Một trong số các ứng viên nổi bật vì gen enzyme phiên mã ngược nằm cạnh một protein đối tác chưa rõ chức năng và một dải dài các đoạn DNA lặp lại, phân bố đều, trông rất giống cấu trúc mảng CRISPR. Anthropic đặt tên cho hệ thống ba thành phần này là “array-associated reverse transcriptases”, gọi tắt là ART. Các thí nghiệm trong phòng lab cho thấy mảng lặp này tạo ra nhiều phân tử RNA ngắn, khác biệt rõ rệt.
Xem thêm: Ethereum tiến sát mốc 3.000 USD với 30 tỷ USD Open Interest hậu thuẫn
Góc nhìn sinh học của Anthropic
Sự tương đồng với CRISPR khiến ART thu hút sự chú ý, nhưng các nhà khoa học cảnh báo không nên vội giả định ART sẽ trở thành một công nghệ “CRISPR mới”.
Feng Zhang, người tiên phong trong lĩnh vực CRISPR tại MIT và Viện Broad, đã xem xét bản thảo tiền in (chưa qua phản biện) và nhận định các mảng RNA lặp lại này “đáng chú ý” và “xứng đáng được nghiên cứu sâu hơn”.
Kevin Blake, nhà vi sinh tại Trường Y thuộc Đại học Washington, tỏ ra thận trọng hơn. Ông lưu ý rằng các hệ CRISPR trong tự nhiên khác rất xa so với các công cụ công nghệ mà giới khoa học đã phát triển dựa trên chúng sau này. Anthropic cũng thừa nhận họ chưa chứng minh được ART có thể cắt, sao chép hay “dán” DNA; các thí nghiệm vẫn đang tiếp tục để làm rõ chức năng thực sự của hệ thống.
Dario Amodei, CEO Anthropic, cho rằng ART có thể đại diện cho một cơ chế chỉnh sửa gene hoàn toàn mới, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng mức độ hữu ích và ý nghĩa thực tế của nó hiện vẫn là dấu hỏi. Trước đó, ông nhiều lần lập luận rằng tốc độ tiến bộ của AI có thể đẩy nhanh khám phá sinh học và thậm chí giúp chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5–10 năm tới. ART đang trở thành phép thử mới nhất cho tuyên bố đầy tham vọng đó.
Bài tiếp theo: Chi tiêu cho AI có thể đối mặt cú “thanh toán” nghìn tỷ USD nếu năng suất không như kỳ vọng, theo MIT
