Một báo cáo kiểm toán do sinh viên thực hiện đối với Omo, tác nhân giao dịch AI trên mạng Solana (SOL) với bảng cân đối từng vượt 200.000 USD, cho thấy không một cam kết lệnh nào trong 174 lệnh được khớp với giao dịch do ví của chính Omo ký.
Các điểm chính:
- Một nhà nghiên cứu sinh viên kiểm tra thủ công một quyết định “niêm phong” của Omo và phát hiện giao dịch đi kèm chỉ là một lần chuyển token do ví khác ký.
- Dữ liệu công khai của chính Omo cho thấy không có bất kỳ lệnh cam kết nào trong số 174 lệnh được khớp với giao dịch do tác nhân ký.
- Báo cáo khuyến nghị dùng khóa ký lưu trên phần cứng, dù tác giả thừa nhận giải pháp này cũng không khắc phục được các lỗi vận hành khác của tác nhân.
Kết quả kiểm toán Omo
Charlie Sneed, thành viên câu lạc bộ blockchain Đại học Oregon, đã công bố báo cáo vào ngày 28/9 trong khuôn khổ một cuộc thi nghiên cứu do nhà sản xuất ví cứng Ledger tổ chức. Ledger nhấn mạnh họ không bảo đảm cho các kết luận trong báo cáo. Sneed bắt đầu phân tích Omo khi bảng điều khiển công khai của hệ thống này cho thấy danh mục tài sản tăng rất nhanh, chỉ vài ngày trước khi tác nhân dừng giao dịch và trang web bị gỡ.
Omo ra mắt ngày 9/8 và giao dịch memecoin đến ngày 31/8. Trước mỗi lệnh, hệ thống đăng một “dấu vân tay” mật mã cho phần lập luận ra chuỗi khối Solana, rồi công bố toàn văn nội dung sau đó 20 phút để bất kỳ ai cũng có thể so sánh và đối chiếu.
Tài liệu kỹ thuật của dự án liệt kê bốn bước kiểm tra mà người ngoài có thể tự thực hiện, chỉ cần công cụ băm (hash) và một máy chủ Solana công khai, không cần truy cập vào hệ thống nội bộ của Omo. Bước thứ tư yêu cầu kiểm tra xem ví đã được công bố của tác nhân có thực sự là ví ký giao dịch hay không; dự án nêu rõ mọi lệnh được “fill” bằng khóa khác đều bị xem là không đạt chuẩn. Bước này đã thất bại.
Sneed tự tay xác minh một cam kết lệnh – lệnh lâu đời nhất có giao dịch đi kèm. Giao dịch gắn với quyết định ngày 21/8 đó chỉ là một lần chuyển token do một ví khác ký, gửi token đến nhiều địa chỉ, trong đó có ví Omo, mà không hề có lệnh mua nào.
Bài liên quan: Xe robotaxi Tesla bị giới hạn 23h đêm, và Musk còn phải giải bài toán thú cưng
Góc nhìn của Sneed về khóa ký
Sneed đánh giá lớp mật mã vận hành đúng thiết kế; mọi vấn đề ông phát hiện đều đã được “báo trước” đâu đó trong mã nguồn của Omo và ông không thấy dấu hiệu cố ý gian dối. Con số “0 trên 174” được rút ra từ chính các trang dữ liệu công khai của Omo. Theo ông, điểm yếu nằm ở khâu lưu ký và kiểm soát khóa: Omo dùng một khóa được sao chép từ ứng dụng trên điện thoại rồi lưu trên máy chủ, trong khi đoạn mã đối chiếu giao dịch lại không hề kiểm tra chữ ký.
Nhà nghiên cứu đề xuất ba hướng khắc phục, trong đó quan trọng nhất là sử dụng khóa ký nằm trong thiết bị phần cứng và do chính tác nhân kiểm soát – dạng sản phẩm mà Ledger đang kinh doanh. Tuy nhiên, ông cũng tự giới hạn khuyến nghị này, nhấn mạnh rằng phần cứng sẽ không giúp phát hiện tỷ lệ giao dịch thắng chỉ 7,1% của Omo, hay cảnh báo việc chức năng tìm kiếm web đã “chết” nhiều ngày nhưng tác nhân vẫn tiếp tục giao dịch như bình thường.
Rủi ro từ giao dịch tự động bằng tác nhân
Năm nay, các nền tảng lớn lần lượt mở cửa cho tác nhân giao dịch. Binance bật tính năng cho AI agent giao dịch từ ngày 20/8, và Jeff Li, phó chủ tịch phụ trách sản phẩm, cho biết sàn “thực sự không nhìn thấy được logic ra quyết định” phía sau các lệnh của những tác nhân này. Robinhood báo cáo có hơn 150.000 tài khoản sử dụng tác nhân AI vào ngày 29/9, đồng thời khẳng định họ không giám sát hay kiểm toán hoạt động của các tác nhân. Báo cáo giám sát thường niên 2026 của FINRA cảnh báo các rủi ro mới liên quan tới mức độ tự chủ và khả năng kiểm toán của hệ thống.
Đọc tiếp: Robinhood, Binance và Coinbase đã nhận lệnh từ tác nhân AI: Nhà đầu tư cần lưu ý gì
