Rocket Pool ETH

Rocket Pool ETH: Zdecentralizowany token do płynnego stakowania

Rocket Pool ETH (rETH) działa jako płynny instrument pochodny stakowania protokołu Rocket Pool, jednego z najstarszych i najbardziej architektonicznie unikalnych projektów infrastruktury stakingowej w sieci Ethereum.

W przeciwieństwie do scentralizowanych alternatyw, które koncentrują władzę walidatorów wśród operatorów z listy dozwolonych podmiotów, rETH czerpie swoją wartość z bezzezwoleniowej sieci tysięcy niezależnych operatorów węzłów rozmieszczonych na całym świecie.

Token jest notowany w okolicach 3 488 USD przy kapitalizacji rynkowej blisko 1,27 mld USD na koniec stycznia 2026 r.

Około 360 000 tokenów rETH krąży w ekosystemie Ethereum, reprezentując zestakowane ETH oraz nagrody, które akumulują się poprzez mechanizm rosnącego kursu wymiany, a nie przez rebasing sald tokenów.

Całkowita wartość zablokowana (TVL) w Rocket Pool wynosi około 1,7 mld USD, co czyni go trzecim co do wielkości protokołem płynnego stakowania Ethereum po Lido i Binance Staked ETH. 4 050 operatorów węzłów protokołu zarządza około 17 666 minipuli, reprezentujących w przybliżeniu 635 000 ETH zestakowanych poprzez bezzezwoleniową infrastrukturę walidatorów sieci.

Token rozwiązuje fundamentalne napięcie w stakowaniu Ethereum: dostępność versus decentralizacja. Podczas gdy samodzielne stakowanie wymaga 32 ETH oraz wiedzy technicznej, rETH umożliwia udział z zaledwie 0,01 ETH, jednocześnie rozpraszając odpowiedzialność walidatorów wśród globalnie rozproszonych operatorów zamiast koncentrować władzę w rękach kilku profesjonalnych firm stakingowych.

Od Mauve Paper Vitalika do rzeczywistości mainnetowej

Australijski deweloper blockchain David Rugendyke założył Rocket Pool w 2016 r., zainspirowany Mauve Paper Vitalika Buterina opisującym przyszłe przejście Ethereum na konsensus proof-of-stake. Rugendyke przewidywał, że wymóg minimum 32 ETH oraz wymagania sprzętowe stworzą istotne bariery dla uczestnictwa walidatorów, potencjalnie koncentrując bezpieczeństwo sieci w rękach dobrze dokapitalizowanych podmiotów.

Protokół wyrósł z jednego z najdłuższych cykli rozwojowych w historii DeFi. Rocket Pool po raz pierwszy uruchomił wersje beta w trzech iteracjach: V1 w lipcu 2018, V2 w sierpniu 2019 i V3 w marcu 2021.

Wdrożenie na mainnecie ostatecznie nastąpiło w listopadzie 2021 r., niemal pięć lat po rozpoczęciu prac rozwojowych.

Ten wydłużony harmonogram odzwierciedlał złożoność protokołu oraz nacisk zespołu na podejście „security-first”. Rocket Pool poprzedza większość alternatyw w obszarze płynnego stakowania, w tym Lido, które wystartowało pod koniec 2020 r.

Zespół założycielski działał głównie z Australii, z Rugendyke pełniącym funkcję CTO obok Dyrektora Generalnego (General Manager) Darrena Langley’a oraz starszych inżynierów blockchain: Kane’a Wallmanna, Nicka Doherty’ego i Joe Clapisa. Zespół podkreślał znaczenie zarządzania społecznościowego i bezzezwoleniowego udziału już w najwcześniejszych dokumentach projektowych protokołu.

Filozoficznie Rocket Pool pozostaje w zgodzie z kluczową etyką Ethereum, stawiając decentralizację ponad wygodę. Protokół zaprojektował swoją architekturę tak, aby umożliwić działanie tysięcy niezależnych operatorów węzłów, zamiast optymalizować pod kątem maksymalnie uproszczonego doświadczenia użytkownika, które scentralizowane alternatywy mogą oferować dzięki listom dozwolonych walidatorów.

Minipule, smart kontrakty i ekonomia walidatorów

Architektura techniczna Rocket Pool koncentruje się na minipulach — indywidualnych smart kontraktach, które łączą kapitał operatorów węzłów ze zbiorczymi depozytami użytkowników, aby tworzyć standardowe 32‑ETH walidatory Ethereum. Operatorzy węzłów deponują 8 lub 16 ETH, podczas gdy protokół uzupełnia to odpowiednio 24 lub 16 ETH z puli depozytowej zasilanej przez stakerów rETH.

System minipuli tworzy symbiotyczną relację między dwiema klasami uczestników. Płynni stakerzy deponują ETH i otrzymują tokeny rETH reprezentujące ich udział w zestakowanych aktywach oraz zgromadzonych nagrodach. Operatorzy węzłów zapewniają infrastrukturę, wiedzę techniczną oraz własny kapitał, jednocześnie zarabiając prowizję od ETH pożyczonego z puli.

Architektura smart kontraktów obejmuje kilka kluczowych komponentów. RocketStorage pełni rolę centralnego repozytorium danych z własnymi mechanizmami kontroli dostępu.

RocketVault przechowuje zasoby ETH i salda tokenów systemu w niemodyfikowalnym kontrakcie zaprojektowanym specjalnie w celu ochrony środków przed ryzykiem związanym z aktualizacjami kontraktów.

RocketDepositPool zarządza depozytami użytkowników i zapewnia prawidłowy przepływ ETH do minipuli. Gdy użytkownicy deponują ETH, kontrakty albo łączą je z operatorami węzłów w celu tworzenia nowych walidatorów, albo mintują tokeny rETH reprezentujące ich stake oraz nagromadzone nagrody.

Oracle DAO stanowi zdecentralizowany zestaw wybieranych operatorów węzłów odpowiedzialnych za przekazywanie informacji między warstwą wykonawczą i konsensusową Ethereum. Operatorzy ci przekazują dane o wydajności walidatorów, zapewniają koordynację między warstwami oraz monitorują zdarzenia slashingowe, których protokół nie jest w stanie egzekwować wyłącznie poprzez smart kontrakty.

Z perspektywy Beacon Chain minipula wygląda identycznie jak standardowy walidator, podlega tym samym zasadom, obowiązkom i mechanizmom nagród. Różnica leży całkowicie w warstwie wykonawczej — w sposobie utworzenia minipuli oraz tym, jak funkcjonują wypłaty i dystrybucja nagród poprzez smart kontrakty Rocket Pool.

Mechanizm kursu wymiany rETH i zabezpieczenie RPL

W przeciwieństwie do tokenów z rebasingiem, takich jak stETH od Lido, rETH stosuje mechanizm kursu wymiany, w którym wartość tokena względem ETH rośnie w czasie wraz z akumulacją nagród ze stakowania. Oznacza to, że posiadacze rETH obserwują wzrost wartości wykupu swoich tokenów zamiast otrzymywania dodatkowych tokenów.

Kurs wymiany rETH/ETH jest aktualizowany mniej więcej co 24 godziny na podstawie nagród uzyskanych przez walidatorów Rocket Pool. Wzór uwzględnia całkowitą podaż rETH, łączną ilość zestakowanego ETH, saldo kontraktów oraz udział w opłatach priorytetowych i nagrodach MEV.

Ten mechanizm aprecjacji zapewnia potencjalne korzyści podatkowe w niektórych jurysdykcjach, ponieważ posiadacze nie otrzymują nowych tokenów, które mogłyby wywołać zdarzenia podatkowe.

Natomiast natywny token protokołu, Rocket Pool (RPL), historycznie służył jako zabezpieczenie, które operatorzy węzłów muszą stakować jako formę ubezpieczenia na wypadek słabej wydajności. Operatorzy początkowo stakowali minimum 10% wartości pożyczonego ETH w RPL, przy czym nagrody rosły przy zabezpieczeniu sięgającym do 150%.

RPL stosuje inflacyjny model tokena zamiast stałej podaży: 5% rocznej inflacji jest dystrybuowane do operatorów węzłów zapewniających zabezpieczenie (70%), członków Oracle DAO (15%) oraz skarbca Protocol DAO (15%). Ten projekt ma na celu zachęcanie do długoterminowego uczestnictwa w protokole zamiast wyciągania wartości od istniejących posiadaczy.

Trwająca obecnie przebudowa tokenomiki w ramach serii aktualizacji Saturn ma na celu rozwiązanie strukturalnych problemów pierwotnego modelu zabezpieczenia. W ramach Saturn inflacja RPL zostanie zredukowana z 5% do 1,5%, a operowanie węzłem stanie się możliwe bez obowiązkowego stakowania RPL dzięki wprowadzeniu walidatorów wyłącznie w ETH.

Universal Adjustable Revenue Split (UARS) wprowadza jawne mechanizmy kierowania przychodów, które umożliwiają zarządzaniu protokołem dostosowywanie podziału prowizji pomiędzy operatorów węzłów, posiadaczy rETH oraz mechanizmy przechwytywania wartości przez RPL. Stanowi to najistotniejszą przebudowę tokenomiki od czasu uruchomienia protokołu.

Krążąca podaż, dynamika inflacji i zachowanie rynku

Około 22 mln tokenów RPL obecnie jest w obiegu, przy czym mechanizm 5% rocznej inflacji nieustannie wybija nowe tokeny do dystrybucji w ramach protokołu uczestników. Podaż rETH wynosi około 360 000 tokenów, co odpowiada łącznym depozytom stakingu płynnego w protokole.

Pierwotna dystrybucja RPL przydzieliła 54% inwestorom, 31% na wstępnie wykopane nagrody i airdropy oraz 15% założycielom i na rozwój projektu. Taka dystrybucja doprowadziła do koncentracji wśród wczesnych uczestników, choć inflacyjny model stopniowo rozwadnia te udziały w czasie.

Ekonomia operatorów nodów zależy w dużym stopniu od wyników cenowych RPL względem ETH. Operator z minimalnym zabezpieczeniem w RPL doświadcza dramatycznie różnych rezultatów w zależności od tego, czy RPL zyskuje, czy traci na wartości względem ETH — potencjalnie od znaczących wzrostów po istotne obciążenia w porównaniu do zwrotów ze stakingu solo.

Ta ekspozycja na zmienność przyczyniła się do odpływu operatorów nodów i stagnacji wzrostu protokołu, co doprowadziło do inicjatywy przebudowy tokenomiki.

Niektórzy operatorzy zdecydowali się opuścić minipule zamiast uzupełniać zabezpieczenie w RPL, gdy ceny spadały, zmniejszając zdolność protokołu do dostarczania rETH.

Sam token rETH jest notowany z niewielką premią lub dyskontem względem swojej bazowej wartości w ETH, w zależności od warunków płynnościowych. W okresach wysokiego popytu rETH może być notowany powyżej wartości wykupu; w sytuacjach stresowych mogą pojawiać się tymczasowe dyskonta, zanim mechanizmy arbitrażowe przywrócą parytet.

Obecne zyski ze stakingu dla posiadaczy rETH wynoszą od 3% do 4% APR, podczas gdy operatorzy nodów mogą zarabiać od 7% do 20% APR w zależności od poziomu zabezpieczenia w RPL, udziału w smoothing pool oraz strategii przechwytywania MEV.

Kompozycyjność DeFi i integracja instytucjonalna

rETH integrowany jest z głównymi protokołami DeFi, w tym platformami pożyczkowymi, zdecentralizowanymi giełdami i strategiami optymalizacji zysków. Użytkownicy mogą dostarczać rETH jako zabezpieczenie na Aave, zapewniać płynność na Uniswap i Balancer lub restakować poprzez EigenLayer w celu uzyskania dodatkowych możliwości dochodowych.

Nagrodowy charakter tokena stanowi zarówno zalety, jak i wyzwania dla integracji z DeFi. W przeciwieństwie do tokenów rebasingowych, które komplikują księgowość, rETH utrzymuje stabilne saldo, podczas gdy jego wartość rośnie. Jednak protokoły muszą prawidłowo śledzić kurs wymiany, aby dokładnie wyceniać zabezpieczenie w rETH.

Balancer gości główne pule płynności rETH, przy czym protokół oficjalnie tworzy kompozycyjne pule stabilne, które respektują rzeczywisty kurs wymiany raportowany przez Oracle DAO. Curve i Uniswap zapewniają dodatkowe miejsca handlu, choć głębokość płynności pozostaje mniejsza niż na rynkach stETH.

Strategie lewarowane umożliwiają użytkownikom dostarczanie rETH jako zabezpieczenia na Aave, pożyczanie stablecoinów, kupowanie dodatkowego rETH i powtarzanie cyklu w celu wzmocnienia ekspozycji na staking. Te rekursywne pętle zwiększają zarówno potencjalne zyski, jak i ryzyko likwidacji.

Protokoły restakingu akceptują rETH jako kwalifikowane zabezpieczenie, umożliwiając posiadaczom uzyskiwanie dodatkowych nagród poprzez zabezpieczanie zewnętrznych protokołów przy jednoczesnym utrzymaniu zysków ze stakingu. Integracja z EigenLayer stanowi istotne rozszerzenie użyteczności rETH poza prosty staking.

Adopcja instytucjonalna pozostaje bardziej ograniczona w porównaniu z Lido, częściowo z powodu niższej płynności i mniejszej obecności rynkowej. Jednak referencje dotyczące decentralizacji protokołu przemawiają do instytucji poszukujących uniknięcia ryzyka koncentracji związanego z dominującymi dostawcami stakingu.

Ryzyka smart kontraktów, wektory centralizacji i ekspozycja regulacyjna

Rocket Pool przeszedł wiele audytów bezpieczeństwa przeprowadzonych przez wiodące firmy, w tym Sigma Prime, ConsenSys Diligence i Trail of Bits. Protokół utrzymuje aktywny program bug bounty za pośrednictwem Immunefi, aby zachęcać do zgłaszania podatności.

Audyt ConsenSys dotyczący aktualizacji Atlas zidentyfikował krytyczny problem z reentrancją w dystrybutorze nodów, który mógł pozwolić właścicielom nodów na wyciek środków. Zespół rozwiązał ten i inne poważne problemy przed wdrożeniem, demonstrując responsywne praktyki bezpieczeństwa.

Strukturalne obawy dotyczące centralizacji koncentrują się wokół kilku komponentów protokołu. Oracle DAO, choć zdecentralizowany wśród członków, składa się z ograniczonego zestawu podmiotów odpowiedzialnych za kluczowe funkcje, w tym raportowanie kursów wymiany i koordynację międzywarstwową. Jeśli ci członkowie weszliby w zmowę lub zostaliby skompromitowani, mogliby potencjalnie manipulować raportowanymi wartościami.

Kontrakt RocketStorage jest początkowo wdrażany z uprawnieniami Guardiana, które umożliwiają bootstrap Oracle DAO, dodawanie członków, aktualizowanie komponentów i zmianę ustawień. Choć jest to konieczne do inicjalizacji protokołu, tworzy to założenie zaufania podczas wczesnych faz działania.

Tryb odzyskiwania w RocketDaoNodeTrusted pozwala zarejestrowanym nodom dołączać do Oracle DAO bez zatwierdzenia, jeśli członkostwo spadnie poniżej progu, co potencjalnie umożliwia przejęcie zarządzania, jeśli liczba członków znacznie by spadła. Obecne członkostwo 18 członków przy minimalnym progu 3 czyni ten scenariusz mało prawdopodobnym, ale nie niemożliwym.

Ryzyko slashing pozostaje nieodłącznym elementem protokołów stakingowych. Jeśli walidatorzy działają słabo lub zachowują się złośliwie, protokół może utracić ETH, co wpływa na wartość posiadaczy rETH. Zabezpieczenie w RPL zapewnia ubezpieczenie przed takimi stratami, przy czym stawki niedziałających operatorów podlegają slashingowi w celu ochrony płynnych stakerów.

Klasyfikacja regulacyjna stanowi źródło niepewności w różnych jurysdykcjach. Tokeny stakingu płynnego mogą być różnie traktowane na gruncie przepisów dotyczących papierów wartościowych, regulacji stakingu i kodeksów podatkowych, w zależności od lokalnych ram. Zdecentralizowana struktura protokołu potencjalnie zmniejsza obszar narażenia regulacyjnego w porównaniu do scentralizowanych alternatyw, ale nie eliminuje wymogów zgodności.

Konkurencja ze strony większych protokołów zagraża udziałowi w rynku, szczególnie że stETH od Lido dominuje w integracjach DeFi i płynności. Około 2–3% udziału Rocket Pool w płynnym stakowanym ETH kontrastuje wyraźnie z około 27% udziałem Lido we wszystkich stakowanych ETH.

Saturn, megapule i ewolucja protokołu

Aktualizacja Saturn stanowi najważniejszą ewolucję protokołu od uruchomienia mainnetu, wprowadzając megapule umożliwiające wielu walidatorom współdzielenie jednego adresu wypłat Ethereum. Taka architektura redukuje koszty gas niemal o N-krotność, gdzie N równa się liczbie walidatorów uruchamianych przez operatora.

Saturn 1 celuje w uruchomienie na mainnecie w lutym 2026 r., wprowadzając obligacje walidatorów w wysokości 4 ETH, które znacząco obniżają wymagania kapitałowe dla operatorów nodów. Aktualizacja obejmuje możliwości wymuszonych wyjść, pozwalając protokołowi inicjować wyjścia walidatorów, gdy spełnione są określone warunki, zamiast polegać wyłącznie na zgodności operatorów.

Operowanie nodem wyłącznie w ETH staje się możliwe w ramach nowej struktury, oddzielając staking ETH od ekspozycji na RPL. Ta zmiana rozwiązuje obawy operatorów dotyczące obowiązkowej ekspozycji na token i może przyciągnąć uczestników wcześniej zniechęconych ryzykiem zmienności RPL.

Framework UARS umożliwia zarządzaniu protokołem dostosowywanie podziału przychodów bez konieczności wyjść walidatorów i migracji. Prowizja operatorów nodów, zwroty dla posiadaczy rETH oraz przechwytywanie wartości przez RPL mogą być równoważone w miarę ewolucji warunków rynkowych, zapewniając elastyczność nieobecną w pierwotnym modelu stałej prowizji.

Mechanizmy express queue priorytetyzują małych i istniejących operatorów nodów podczas przejścia do megapuli, wspierając cele decentralizacyjne przy jednoczesnym zarządzaniu potencjalnym zatłoczeniem kolejki wynikającym z migracji walidatorów do nowej struktury kontraktów.

W perspektywie wykraczającej poza Saturn, integracja Distributed Validator Technology (DVT)aims na dystrybucję zarządzania kluczami walidatorów pomiędzy wielu operatorów, co dodatkowo ogranicza pojedyncze punkty awarii.

Zaawansowane strategie optymalizacji MEV continue rozwój w celu maksymalizacji zysków walidatorów przy jednoczesnym zachowaniu standardów etycznych.

Długoterminowa trwałość protokołu depends od przyciągania i utrzymywania operatorów węzłów przy jednoczesnym zwiększaniu podaży rETH. Korekty ekonomiczne Saturna attempt przywrócić impet wzrostowy, który wygasł w ramach pierwotnej struktury tokenomiki, jednak powodzenie nadal zależy od reakcji rynku i dynamiki konkurencyjnej na coraz bardziej zatłoczonym rynku płynnego stakingu.