Wraz z dojrzewaniem sieci warstwy 2 Ethereum (ETH) dziesiątki wyspecjalizowanych aplikacyjnie łańcuchów zaczęły się rozliczać ponad nimi, zamiast bezpośrednio na warstwie bazowej.
Ta wyłaniająca się warstwa architektury blockchain, znana jako warstwa 3, zmusza branżę kryptowalut do odpowiedzi na pytanie, czy kolejne warstwy oznaczają większy postęp, czy tylko większą złożoność.
TL;DR:
- Sieci warstwy 3 to wyspecjalizowane aplikacyjnie blockchainy, które rozliczają się na warstwach 2 zamiast bezpośrednio na Ethereum, umożliwiając tworzenie niestandardowych środowisk dla gier, prywatności i wyspecjalizowanego DeFi przy znacznie niższych kosztach.
- Arbitrum Orbit i łańcuchy aplikacyjne StarkNet to dwa wiodące frameworki L3; działa już ponad 38 łańcuchów Orbit, a SN Stack StarkNetu zasila platformy pochodnych obsługujące setki miliardów wolumenu.
- Spór pozostaje nierozstrzygnięty: Vitalik Buterin ostrzega, że L3 nie zapewniają dodatkowej skalowalności, podczas gdy CEO Polygon Labs Marc Boiron twierdzi, że wysysają wartość z budżetu bezpieczeństwa Ethereum.
Czym dokładnie jest blockchain warstwy 3?
Aby zrozumieć warstwę 3, warto zacząć od tego, co było przed nią. Warstwa 1 to łańcuch bazowy. Ethereum zapewnia konsensus, bezpieczeństwo i finalność na najniższym poziomie.
Sieci warstwy 2 znajdują się ponad warstwą 1. Grupują transakcje i wysyłają skompresowane dowody z powrotem do Ethereum, obniżając koszty i zwiększając szybkość.
Warstwa 3 dodaje jeszcze jeden poziom. To blockchainy zbudowane specjalnie na szczycie rozwiązań warstwy 2. Wykonują własne transakcje, kompresują wyniki i rozliczają się na znajdującej się pod nimi sieci L2.
Różnica względem L2 tkwi w celu. Sieci L2, takie jak Arbitrum, Optimism i zkSync, zapewniają skalowanie ogólnego przeznaczenia. Ich celem jest uczynienie Ethereum szybszym i tańszym dla wszystkich.
Sieci L3 przyjmują węższe podejście. Każda z nich jest zaprojektowana pod konkretną aplikację lub przypadek użycia. Łańcuch gamingowy może potrzebować czasów bloku liczonych w ułamkach sekundy i niestandardowych tokenów gas. Warstwa prywatności może wymagać dowodów zero‑knowledge wbudowanych w każdą transakcję. Giełda derywatów może potrzebować szybkości księgi zleceń, której żaden współdzielony łańcuch nie jest w stanie zapewnić.
Tak dopasowane środowiska byłyby niepraktyczne do zbudowania na współdzielonej sieci L2. To właśnie napięcie między infrastrukturą ogólnego przeznaczenia a wyspecjalizowanymi potrzebami doprowadziło do powstania koncepcji L3.
StarkWare był pierwszym dużym zespołem L2, który sformułował tę wizję w grudniu 2021 r. Firma zaproponowała model fraktalny, w którym każda warstwa dziedziczy bezpieczeństwo warstwy znajdującej się pod nią. Teoretycznie więc L3 rozliczająca się na L2, która rozlicza się na Ethereum, nadal korzysta z gwarancji konsensusu Ethereum.
Sama Ethereum Foundation nie zatwierdziła oficjalnie architektury L3. Na ethereum.org nie ma dedykowanej dokumentacji L3. Koncepcja pozostaje napędzana przez społeczność i przemysł.
Zobacz też: Ethereum Clears $2,145 Bearish Trend Line
Jak L3 różnią się od L2 w praktyce
Techniczna przepaść między L2 a L3 to coś więcej niż tylko dodanie kolejnej warstwy. Obie pełnią zasadniczo odmienne role.
Sieci L2 rozliczają się bezpośrednio na Ethereum. Sieci L3 rozliczają się na L2. Ta jedna różnica w „schodku” zmienia strukturę kosztów, elastyczność projektową i model bezpieczeństwa.
Jeśli chodzi o rozliczenia, rollupy L2 muszą publikować dane transakcji lub dowody w mainnecie Ethereum.
Łańcuchy L3 publikują swoje dane w L2. Następnie L2 dodatkowo wszystko kompresuje i przekazuje do Ethereum jedynie minimalną ilość informacji.
Ma to praktyczny wpływ na opłaty. StarkWare argumentował, że jeśli każda warstwa osiąga tysiąckrotną redukcję kosztów, L3 mogłaby teoretycznie zapewnić milionkrotną redukcję względem L1. Vitalik Buterin kwestionuje to w przypadku naiwnego „układania” warstw, ale kierunek myślenia ma sens przy amortyzacji kosztów stałych.
Dostępność danych to kolejna istotna różnica.
Rollupy L2 muszą udostępniać swoje dane na Ethereum. Sieci L3 mogą stosować zróżnicowane modele. Niektóre publikują dane bezpośrednio w L2. Inne wykorzystują komitety dostępności danych poza łańcuchem. Jeszcze inne opierają się na zewnętrznych warstwach danych, takich jak Celestia czy Espresso.
Dochodzi jeszcze kwestia dostosowania. Sieci L2 z założenia mają charakter „jeden rozmiar dla wszystkich”. Łańcuchy L3 mogą używać niestandardowych tokenów gas — tokena gamingowego, takiego jak XAI, lub tokena społecznościowego, takiego jak DEGEN — zamiast zmuszać użytkowników do trzymania ETH. Mogą uruchamiać środowiska wykonawcze inne niż EVM. Mogą ustalać własne zasady zarządzania i parametry prywatności.
Vitalik przeanalizował dokładnie ekonomię kosztów stałych. Dla rollupu ZK przetwarzającego pięć transakcji na sekundę przy koszcie 600 000 gas na partię, L2 z 12‑sekundowymi interwałami partii kosztuje około 10 368 gas na transakcję. L3 z tym samym interwałem obniża to do około 501 gas na transakcję.
Ta matematyka ma największe znaczenie dla łańcuchów o niskim wolumenie. Platforma gamingowa, która przetwarza zaledwie kilka transakcji na sekundę, nie jest w stanie efektywnie amortyzować kosztów partii na poziomie L2. Przejście na L3 sprawia, że ekonomia zaczyna się spinać.
Zobacz też: 21Shares Bets On Active Management
Arbitrum Orbit: podejście „optimistic rollup” do L3
Offchain Labs zbudowało Arbitrum Orbit jako framework do wdrażania niestandardowych łańcuchów z wykorzystaniem stosu technologicznego Arbitrum Nitro. Łańcuchy te mogą działać jako L2 rozliczające się bezpośrednio w Ethereum lub jako L3 rozliczające się w Arbitrum One albo Arbitrum Nova.
Obecnie istnieją trzy typy łańcuchów Orbit exist. Łańcuchy Orbit Rollup publikują pełne dane transakcji w Ethereum, podobnie jak robi to Arbitrum One. Łańcuchy Orbit AnyTrust wykorzystują zamiast tego komitet dostępności danych, co pozwala osiągać opłaty rzędu ułamków centa. Niestandardowe łańcuchy Orbit mogą podłączać się do zewnętrznych warstw dostępności danych.
Model AnyTrust zasługuje na uwagę.
Polega on na komitecie około 20 członków, którzy przechowują dane transakcji poza łańcuchem. System pozostaje bezpieczny, o ile przynajmniej dwóch członków komitetu zachowuje się uczciwie. To słabsza gwarancja bezpieczeństwa niż pełny rollup, ale pozwala drastycznie obniżyć opłaty.
Deweloperzy mogą dostosować niemal wszystko. Tokeny gas, modele zarządzania, uprawnienia, ustawienia prywatności i funkcje przejścia stanu są konfigurowalne. Offchain Labs określa tę filozofię hasłem „Your Chain, Your Rules”.
Liczby adopcji są znaczące. L2Beat śledzi 38 działających projektów Orbit i 25 kolejnych w przygotowaniu. Arbitrum Foundation twierdzi, że ponad 100 łańcuchów jest już uruchomionych lub w fazie rozwoju w szerszym ekosystemie.
Gry dominują w krajobrazie Orbit L3.
Xai, flagowy łańcuch gamingowy, wystartował w mainnecie w styczniu 2024 r. z partnerstwami obejmującymi m.in. Animoca Brands. Pirate Nation działa na Orbit L3 z czasem bloku 250 milisekund i deklaruje 2,5 mln graczy.
DeFi również znalazło dom na Orbit. Ethereal prowadzi giełdę kontraktów perpetual jako Orbit L3. Aevo także uruchomiło tam handel instrumentami pochodnymi. Plume Network koncentruje się na aktywach ze świata rzeczywistego. Robinhood wypuścił tokenizowane amerykańskie akcje na Arbitrum w czerwcu 2025 r. i buduje własny dedykowany łańcuch Orbit.
Tokeny społecznościowe również potwierdziły model L3. DEGEN Chain wystartował jako L3 na Base z wykorzystaniem frameworka Orbit i przyciągnął ponad 50 mln USD w zmostkowanych aktywach w pierwszym tygodniu. W szczytowym momencie DEGEN Chain zajmował pierwsze miejsce pod względem transakcji na sekundę wśród wszystkich sieci połączonych z Ethereum.
Arbitrum Foundation przeznaczyła 215 mln USD w ramach programu Gaming Catalyst Program, czyniąc go jednym z największych funduszy gamingowych w branży blockchain.
Zobacz też: Robinhood Drops 39% In 2026
StarkNet Appchains: podejście zero‑knowledge
StarkNet obiera zasadniczo inną techniczną ścieżkę do L3. Podczas gdy Arbitrum Orbit wykorzystuje technologię optimistic rollup i dowody oszustwa, łańcuchy aplikacyjne StarkNetu opierają się na dowodach ważności — konkretnie ZK‑STARK.
Różnica ma znaczenie. W optimistic rollupach transakcja jest uznawana za ważną, dopóki ktoś nie zakwestionuje jej w siedmiodniowym oknie sporu. Przy dowodach ważności każda partia jest matematycznie weryfikowana, zanim zostanie zaakceptowana. Nieprawidłowe stany nigdy nie mogą zostać zapisane on‑chain.
StarkWare wypuścił SN Stack w styczniu 2025 r., umożliwiając bezzezwoleniowe wdrażanie łańcuchów aplikacyjnych. Dostępne są trzy warianty. StarkWare Sequencer oferuje wydajność klasy produkcyjnej. Madara, otwartoźródłowa opcja zbudowana na Substrate, zapewnia maksymalną elastyczność. Dojo jest zoptymalizowane pod gry on‑chain z wbudowanymi narzędziami.
Twarda finalność jest najistotniejszą praktyczną różnicą. Orbit L3 na Arbitrum potrzebuje około siedmiu dni, aby transakcja została w pełni sfinalizowana po okresie na zgłaszanie sporów. Łańcuch aplikacyjny StarkNet może osiągnąć twardą finalność w ciągu kilku minut, gdy jego dowód ważności zostanie zweryfikowany. Ta różnica wpływa na to, które aplikacje wybierają który framework.
Paradex jest najbardziej rozpoznawalnym łańcuchem aplikacyjnym StarkNetu. Inkubowana przez Paradigm giełda derywatów przetworzyła ponad 251 mld USD łącznego wolumenu handlu i posiada około 176 mln USD całkowitej zablokowanej wartości (TVL). Oferuje handel detaliczny bez prowizji i wykorzystuje dowody ZK do szyfrują zlecenia i pozycje, zapewniając traderom prywatność w publicznym łańcuchu.
Kompromisy są realne. Cairo, natywny język programowania StarkNetu, jest mniej znany deweloperom niż Solidity. Krzywa uczenia jest bardziej stroma. Zgodność z EVM nie jest natywna, choć projekt Kakarot buduje zkEVM w Cairo, aby wypełnić tę lukę.
Eli Ben-Sasson, CEO StarkWare, opisał swoją wizję w kategoriach organicznych. Porównał architekturę do dorastającego drzewa, w którym każdy liść może wypuścić kolejne drzewo, a wszystkie dzielą te same matematyczne gwarancje bezpieczeństwa. Ten rekursywny model sugeruje, że warstwy L4 i dalsze są teoretycznie możliwe.
Ekosystem gier StarkNetu wyrósł wokół frameworka Dojo. Co najmniej 47 projektów gamingowych było aktywnych w 2024 r. Nums stał się pierwszą gamingową L3 na StarkNecie w lutym 2025 r. Karnot, dostawca rollup-as-a-service dla appchainów StarkNetu, zademonstrował 7 000 transakcji na sekundę rozliczanych na Ethereum.
Przeczytaj także: Tether Picks A Big Four Firm
Yellow Network: Inny rodzaj warstwy trzeciej
Nie wszystkie podejścia do L3 obejmują rollupy lub appchainy. Yellow Network reprezentuje odmienny model — sieć rozliczeniowo‑clearingową, która wykorzystuje kanały stanów zamiast środowisk wykonawczych.
Architektura odzwierciedla infrastrukturę tradycyjnych finansów. Yellow Network działa jako kryptonatywna elektroniczna sieć komunikacyjna (ECN). Na tradycyjnych rynkach papierów wartościowych ECN łączą kupujących i sprzedających bez pełnienia roli pośredników. Yellow Network stosuje tę samą zasadę w handlu kryptowalutami.
System składa się z trzech warstw. Warstwa blockchainowa hostuje inteligentny protokół clearingowy ClearSync, wykorzystujący tokeny ERC-20 na Ethereum. Warstwa kanałów stanów off-chain obsługuje handel wysokiej częstotliwości oraz aktualizacje zobowiązań w czasie rzeczywistym między uczestnikami. Warstwa aplikacji zapewnia orderbook i możliwości ultra‑wysokoczęstotliwościowego handlu.
Kanały stanów działają inaczej niż rollupy. Uczestnicy deponują zabezpieczenie — zazwyczaj stablecoiny — w inteligentnych kontraktach i otwierają szybkie kanały. Zobowiązania są aktualizowane off-chain z wysoką częstotliwością. Transakcje nigdy nie trafiają na blockchain, dopóki kanały nie zostaną zamknięte. System przenosi zyski i straty w czasie rzeczywistym zamiast bezpośrednio przesuwać środki, a każda transakcja jest rozliczana natychmiast za pomocą kryptograficznego dowodu.
Sieć została wdrożona na mainnecie Ethereum w połowie marca 2026 r., po wydarzeniu generacji tokena YELLOW 8 marca. W momencie startu uruchomiono trzy kluczowe inteligentne kontrakty: NodeRegistry dla zabezpieczenia operatorów, YellowGovernor dla zarządzania on‑chain oraz AppRegistry dla aplikacji deweloperskich.
W momencie wdrożenia w fazie rozwoju znajdowało się ponad 500 aplikacji.
Yellow Network różni się od Arbitrum Orbit i appchainów StarkNetu w fundamentalny sposób. Z założenia jest agnostyczna względem łańcucha. Sieć obsługuje m.in. BNB Chain, Base, Arbitrum, Avalanche, Polygon, Optimism, Linea i Scroll. Nie jest appchainem przywiązanym do jednego ekosystemu L2. Jest warstwą clearingową, która działa ponad wieloma łańcuchami.
Protokół ClearSync działa jako modułowy framework zbudowany na standardzie ERC-7824 dla kanałów stanów off-chain. Jeśli uczestnik nie wywiąże się z rozliczenia, jego zabezpieczenie staje się możliwe do przejęcia przez wierzyciela za pośrednictwem on‑chainowych inteligentnych kontraktów orzekających.
Projekt pozyskał 10 mln dolarów w rundzie seed we wrześniu 2024 r. Wśród inwestorów znaleźli się Chris Larsen, współzałożyciel Ripple, ConsenSys Ventures, GSR Capital oraz Gate Labs.
Wczesne aplikacje budujące na Yellow SDK obejmują BeatWav dla komercji eventowej, Yellow.fun dla handlu memecoinami oraz Fuji dla opcji binarnych z czasem egzekucji poniżej 50 milisekund.
Przeczytaj także: Binance Now Lets You Trade Meta, NVIDIA, And Google Stocks 24/7
Zastosowania napędzające adopcję L3
Łańcuchy gamingowe stanowią największą kategorię wdrożeń L3. Logika jest prosta. Gry potrzebują szybkich czasów bloków, tanich transakcji i możliwości używania własnych tokenów jako gazu. Żaden z tych wymogów nie pasuje dobrze do współdzielonego L2, który jednocześnie obsługuje protokoły DeFi i marketplace’y NFT.
Xai, gamingowa L3 oparta na Arbitrum, zarejestrowała ponad 150 milionów transakcji na testnecie przed uruchomieniem mainnetu. Pirate Nation zredukował czasy bloków do 250 milisekund. To prędkości, które byłyby niepraktyczne na współdzielonym L2, gdzie inne aplikacje konkurują o tę samą przestrzeń blokową.
Prywatność to kolejny silny przypadek użycia. Horizen, starszy łańcuch proof‑of‑work, został ponownie uruchomiony jako L3 skoncentrowana na prywatności na Base w grudniu 2025 r. Projekt oferuje selektywne ujawnianie — co oznacza, że użytkownicy mogą udowodnić zgodność z regulacjami bez ujawniania wszystkich swoich danych. Ponad 40 procent aktywnych sieci L3 implementuje obecnie jakąś formę prywatności opartej na zero‑knowledge.
Własne środowiska DeFi również zyskały na popularności.
Paradex udowodnił, że giełda instrumentów pochodnych może funkcjonować jako własny appchain z dedykowaną przepustowością. Orbs Network działa jako middleware DeFi, zapewniając protokoły zleceń limit i TWAP (time‑weighted average price) w wielu łańcuchach.
Łańcuchy mediów społecznościowych dopełniają obecny krajobraz L3. Protokół Lens, założony przez Staniego Kulechova, twórcę Aave, prowadzi platformę SocialFi z 17 aplikacjami i finansowaniem na poziomie 31 mln dolarów. DEGEN Chain zbudował całą swoją kulturę wokół tipów na Farcasterze.
Szerokość tych przypadków użycia wspiera argument, że L3 nie są tylko etykietą marketingową. Służą rzeczywistym potrzebom, których L2 nie są w stanie efektywnie zaspokoić samodzielnie.
Przeczytaj także: Bernstein Calls Bitcoin Bottom, Sees 226% Upside for Strategy
Spór: prawdziwa innowacja czy ekstrakcja wartości?
Koncepcja L3 jest daleka od powszechnej akceptacji. Najbardziej prominentnym sceptykiem jest osoba, która może mieć największe znaczenie: sam Vitalik Buterin.
W wpisie na blogu z września 2022 r. Buterin argumentował, że nakładanie tego samego schematu skalowania na siebie nie działa dobrze. Jego kluczowa uwaga dotyczyła kompresji danych. Dane można skompresować raz, napisał, ale kompresowanie już skompresowanych danych daje niemal zerowy efekt. Rollup na rollupie, używający tej samej technologii, nie zapewnia dodatkowego zysku skalowalności.
Wskazał jednak trzy modele L3, które uznał za sensowne. Pierwszy wykorzystuje L2 do skalowania, a L3 do zindywidualizowanych funkcji, takich jak prywatność. Drugi używa L2 do ogólnego skalowania, a L3 do wyspecjalizowanych obliczeń. Trzeci stosuje L2 do beztrustowego skalowania poprzez rollupy, a L3 do słabiej zaufanego skalowania poprzez validia.
W kwietniu 2024 r. Buterin podtrzymał swoje stanowisko. Stwierdził, że L3 nie poprawiają magicznie przepustowości. Mogą obniżyć pewne koszty stałe związane z publikowaniem paczek i depozytami. To znacznie bardziej ograniczone twierdzenie, niż to, które reklamują niektórzy zwolennicy L3.
Marc Boiron, CEO Polygon Labs, posunął się w swojej krytyce jeszcze dalej. W marcu 2024 r. stwierdził, że L3 istnieją wyłącznie po to, by przekierowywać wartość z dala od Ethereum w stronę L2, na których są budowane. Jego argument ma charakter ekonomiczny. Jeśli wszystkie appchainy rozliczają się na jednym L2, samo Ethereum przechwytuje niemal zerowe przychody z opłat. To zagraża budżetowi bezpieczeństwa, który chroni cały stos.
Mert Mumtaz, CEO Helius Labs, podniósł inny problem. Opisał L3 jako scentralizowane serwery rozliczające się na innych scentralizowanych serwerach kontrolowanych przez multisigi. Wiele L2 nadal polega na scentralizowanych sekwencerach i aktualizowalnych kontraktach multisig. Dodanie kolejnej warstwy potęguje te ryzyka centralizacji.
Zwolennicy odpowiadają argumentami praktycznymi. Patrick McCorry z Arbitrum Foundation nazwał L3 oczywistym wyborem, twierdząc, że pozwalają L2 ewoluować w warstwy rozliczeniowe, podczas gdy Ethereum pozostaje ostatecznym arbitrem. Peter Haymond z Offchain Labs wskazuje na konkretne korzyści, takie jak tani natywny bridging z L2, niskie koszty dowodzenia i niestandardowe funkcje przejścia stanu.
StarkWare zajmuje najsilniejsze pro‑L3 stanowisko. Firma zidentyfikowała już w 2021 r. sześć zalet: hiperskalowalność dzięki rekursywnemu dowodzeniu, lepszą kontrolę nad stosami technologicznymi, prywatność, tańszą interoperacyjność L2‑do‑L3, tańszą interoperacyjność L3‑do‑L3 oraz rolę L3 jako poligonu doświadczalnego dla przyszłych funkcji L2.
Konsensus techniczny wydaje się zmierzać ku środkowemu rozwiązaniu. L3 mają sens, gdy pełnią inną funkcję niż L2 pod nimi. Nie mają sensu jako naiwna dodatkowa warstwa skalowania.
Otwarte pozostaje pytanie ekonomiczne — czy L3 strukturalnie osłabiają Ethereum.
Przeczytaj także: SIREN Loses 70% After Investigators Flag Wallet Cluster With Half Of Supply
Stan ekosystemu L3 w 2026 roku
Sektor L3 przeszedł drogę od koncepcji do produkcji, ale dane dotyczące adopcji ujawniają ekosystem, który wciąż znajduje się we wczesnej fazie.
L2Beattracks 38 działających sieci Orbit, a kolejne 25 znajduje się na różnych etapach rozwoju. Fundacja Arbitrum twierdzi, że ponad 100 łańcuchów jest już uruchomionych lub w trakcie tworzenia. SN Stack StarkNetu zasila appchainy, które łącznie obsłużyły setki miliardów wolumenu obrotu tylko za pośrednictwem Paradex.
Rzeczywista przepustowość sieci L3 może osiągać 12 000 transakcji na sekundę w środowisku produkcyjnym, a w kontrolowanych warunkach przekraczać 100 000 TPS.
Opłaty w L3 są mniej więcej o 70 procent niższe niż w L2, na których się rozliczają.
Jednak kapitał zablokowany w L3 pokazuje bardziej zniuansowany obraz. Xai, często określany jako flagowy gamingowy L3, utrzymuje jedynie około 846 000 USD łącznej zabezpieczonej wartości. To skromna liczba jak na projekt z dużymi partnerstwami i wysoką liczbą transakcji. Większość kapitału w L3 koncentruje się w kilku appchainach DeFi — Paradex z 176 mln USD, Plume Network z 69 mln USD, Ethereal z 53 mln USD.
Zainteresowanie ze strony przedsiębiorstw rośnie. Doniesienia wskazują, że do połowy 2025 roku prawie połowa firm z listy Fortune 100 obsługiwała jakiś rodzaj obciążenia związanego z blockchainem. Prognozuje się, że sektor L3 będzie rósł w skali roku w tempie złożonym między 64 a 85 procent do 2028 roku.
Gaming pozostaje dominującą kategorią. Około 45 procent sieci L3 koncentruje się na gamingu, aplikacjach społecznościowych lub konsumenckich rozwiązaniach DeFi. W 2025 roku prywatnościowe L3 wyłoniły się jako odrębna kategoria, na czele z ponownym uruchomieniem Horizen na Base.
Wnioski
Sieci warstwy trzeciej przeszły drogę od teoretycznej dyskusji do funkcjonującego elementu stosu kryptowalutowego. Arbitrum Orbit, SN Stack StarkNetu i Yellow Network reprezentują odmienne wybory architektoniczne, rozwiązujące różne problemy — odpowiednio: appchainy typu optimistic rollup, appchainy oparte na dowodach ważności oraz infrastrukturę rozliczeniową opartą na kanałach stanów.
Pytanie nie brzmi już, czy L3 mogą działać. Mogą. Pytanie brzmi, czy powinny istnieć jako stała warstwa architektury, czy też L2 ostatecznie wchłoną ich możliwości.
Na razie rynek głosuje liczbą wdrożeń. Przy ponad 38 działających łańcuchach Orbit, appchainach StarkNetu obsługujących setki miliardów wolumenu oraz protokole rozliczeniowym Yellow Network uruchomionym na głównej sieci Ethereum, warstwa L3 zasłużyła na swoje miejsce w dyskusji. To, czy zdobędzie trwałe miejsce w stosie, będzie zależało od tego, czy deweloperzy nadal będą znajdować przypadki użycia, których L2 po prostu nie są w stanie obsłużyć.
Przeczytaj również: Can Bitcoin Outperform Gold After Correlation Hits 3-Year Low?