Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) wezwał rządy do zdecydowanego ograniczenia deficytów, ostrzegając, że rosnące rentowności obligacji windowują koszty obsługi długu publicznego, który zbliża się do poziomu 100% globalnego PKB – najwyższego od czasu II wojny światowej.
Kluczowe wnioski:
- Według MFW średnia rentowność 10-letnich obligacji skarbowych państw G7 wzrosła między lutym a wrześniem o ponad 110 punktów bazowych.
- W USA wydatki na obsługę długu mają przekroczyć 5% PKB do 2031 r., co będzie poziomem zbliżonym do kosztów programu Social Security.
- Ekonomiści Funduszu ostrzegają, że odkładanie konsolidacji fiskalnej tylko zaostrzy i podroży przyszłą korektę.
Alarm MFW w sprawie długu
Fundusz zaapelował w środę do gospodarek rozwiniętych i rynków wschodzących o ograniczenie wydatków, cięcie deficytów i obniżenie poziomu zadłużenia, podkreślając, że każdy rok zwłoki czyni zadanie trudniejszym i bardziej kosztownym.
Rodrigo Valdés, szef działu polityki fiskalnej MFW, oraz jego zastępczyni Era Dabla-Norris napisali na blogu, że wyższe koszty finansowania sprawiają, iż wiarygodna konsolidacja fiskalna staje się pilniejsza niż dotąd. Przedstawiciele władz gospodarczych spotykają się w tym tygodniu w Bangkoku na dorocznych zgromadzeniach MFW i Banku Światowego.
Jak podkreślił Fundusz, średnia rentowność 10-letnich obligacji skarbowych państw G7 wzrosła od lutego do września o ponad 110 pb, osiągając najwyższy poziom od blisko dwóch dekad. Wzrost rentowności napędzały wysokie ceny ropy, utrzymująca się inflacja, silniejszy popyt inwestycyjny oraz lepsze od oczekiwań perspektywy wzrostu w sektorze sztucznej inteligencji.
Według prognoz koszty finansowania długu publicznego mają sięgnąć średnio 3,7% PKB do 2031 r., wobec 2,3% w 2021 r. W Stanach Zjednoczonych płatności odsetkowe mają przekroczyć 5% PKB do 2031 r., w porównaniu z 2,8% przed pandemią, zbliżając się skalą do planowanych wydatków na Social Security. W krajach o niskich dochodach odsetki pochłaniają już ponad 15% dochodów podatkowych, wobec średnio około 9% w latach 2011–2019.
Przeczytaj także: Ledger XRP ukrywał błąd pozwalający na „bicie” monet od 2015 r., ujawniają teraz deweloperzy
Valdés wzywa do konsolidacji
W wywiadzie Valdés zaznaczył, że tegoroczne wyniki finansów publicznych są słabsze, niż oczekiwano jeszcze pół roku temu, i gorsze niż przed rokiem. Większość państw – jak wskazał – planuje dziś raczej zwiększanie wydatków niż ich ograniczanie.
Valdés ujął to wprost: „Z tych obecnych dynamik fiskalnych nie ma prostego wyjścia”.
Dabla-Norris podkreśliła, że kraje „muszą działać teraz, zwłaszcza jeśli mają wysoki poziom długu”, aby stworzyć przestrzeń budżetową na rosnące wydatki obronne oraz koszty starzejących się społeczeństw.
Wskazała również, że bogate gospodarki w coraz większym stopniu rolują zadłużenie w krótszych terminach zapadalności, przez co wyższe stopy procentowe szybciej przekładają się na budżety. Obecnie blisko 30% długu państw G7 i Hiszpanii zapada w ciągu roku. Utrzymująca się inflacja powyżej celów oznacza – według MFW – że banki centralne prawdopodobnie będą dłużej utrzymywać wysokie stopy.
Najnowsze ostrzeżenie Funduszu nawiązuje do kwietniowego „Fiscal Monitor”, w którym MFW prognozował, że globalny dług publiczny sięgnie 100% PKB już w 2029 r. – o rok wcześniej, niż zakładano w edycji z 2025 r. W raporcie tym zadłużenie na 2025 r. oszacowano nieco poniżej 94% PKB i zwrócono uwagę na erozję tzw. premii bezpieczeństwa amerykańskich obligacji skarbowych jako narastające ryzyko systemowe.
Czytaj dalej: „New York Times” po stronie wydawców: żądają, by firmy AI płaciły za wykorzystanie newsów
