​​Stable

Stable Nedir?

Stable, oynak bir token yerine yerel gas ve mutabakat varlığı olarak zincirler arası bir USDT temsili (“USDT0”) kullanan, USDT cinsinden ödemelerin ve mutabakatın spekülatif bir kripto ağı yerine daha çok öngörülebilir bir finansal hat gibi davranmasını sağlamak üzere tasarlanmış EVM‑uyumlu bir Katman 1 (“Stablechain”)’dir.

Bu mimari, genel amaçlı zincirlerde tekrar eden belirli bir arıza biçimini hedefler: Kullanıcılar ve işletmeler, ücret ödemek için ayrı bir oynak varlık edinmek, saklamak ve muhasebesini tutmak zorundadır ve aynı zamanda ücret piyasalarının kendisi de tıkanıklık sırasında istikrarsızlaşabilir. Stable ise işlem maliyetlerini, zaten çoğu ödeme akışının kullandığı hesap birimiyle — USDT aracılığıyla dolar — hizalayarak bu sorunu ele almayı amaçlar.

Projenin savunulabilirliği, varsa, yeni kriptografiden ziyade, geliştirici ve kurumsal entegrasyonları “USDT‑yerel” akışlar (örneğin “gas olarak USDT”), USDT odaklı köprüleme ve genel amaçlı bileşlenebilirliği en üst düzeye çıkarmak yerine, tıkanıklık koşullarında kurumsal kullanıcılar için öngörülebilir işlem hacmi etrafında açıkça çerçevelenen garantili blok alanı gibi özellikler etrafında standartlaştırmaya çalışan amaç‑odaklı bir yürütme ortamı olmasında yatar.

Çekirdek konumlandırma, projenin kendi dokümantasyonu ve Stable’s website üzerindeki ürün çerçevesinde ve açıkça stablecoin kullanımının oynak gas token’ları için optimize edilmiş altyapıyı aştığını savunan “Why Stable” documentation içinde açıklanır.

Pazar konumu açısından Stable, maksimum DeFi yoğunluğu yerine USDT mutabakat kullanıcı deneyimi (UX) ve kurumsal operasyonlar için optimize ederek, hem genel amaçlı EVM zincirlerinden hem de stablecoin merkezli hatlardan (L2’ler ve uygulama‑spesifik zincirler dahil) pay kapmaya çalışan, niş ve “önce ödemeler” yaklaşımına sahip bir L1 olarak anlaşılmalıdır. 2026 başı itibarıyla, halka açık zincir üstü DeFi penetrasyonu, token’ın likit piyasa ayak iziyle karşılaştırıldığında sınırlı görünmektedir: DeFiLlama’s chain page for Stable, on binlerce dolar mertebesinde ihmal edilebilir DeFi TVL ve minimum DEX hacmi göstermekte, bu da gözlemlenen faaliyetin ve değerlemenin çoğunun henüz yerleşik bir zincir üstü DeFi ekonomisi tarafından, yerleşik L1’lerde olduğu şekilde, desteklenmediğini ima etmektedir. Öte yandan, piyasa verisi toplayıcıları varlığı piyasa değeri sıralamasında düşük yüzler bandına yerleştirmekte, CoinMarketCap ise yakalama anında (sıralamalar sık değişir) yaklaşık #100 civarında bir sıra göstermekte ve bu da, zincir derin ve kalıcı uygulama kilitlenmesi sergilemeden önce bile token’ın anlamlı likiditeye ulaşabildiğini göstermektedir.

Stable’ı Kim ve Ne Zaman Kurdu?

Stable’ın kamuya açık anlatısı, stablecoin’lerin — özellikle USDT’nin — merkezi borsa akışları için baskın mutabakat varlığı ve zincir üstü faaliyetin ana bileşeni haline geldiği; aynı zamanda düzenleyiciler ve büyük finansal kurumların kripto ödemelerinde daha net kurallar ve daha “banka‑benzeri” işletme özellikleri talep ettiği bir arka plan eşliğinde 2025’te ortaya çıkar.

Projenin ortaya çıkışı ve finansmanına ilişkin haberler, tamamen tabandan gelen bir DAO kökeni yerine şirket destekli bir kuruluş hikâyesine işaret eder: The Block’un haberinde Stable, “Bitfinex‑destekli” olarak tanımlanır, Bitfinex ve Hack VC liderliğinde raporlanan bir tohum turuna atıf yapılır ve Tether/Bitfinex liderliğini de içeren danışmanlardan bahsedilir.

Aynı haberler, ana ağın lansmanını, ekosistem ve yönetişim işlevlerini denetlemesi amaçlanan “bağımsız bir organizasyon” olarak sunulan Stable Foundation adlı bir yapının tanıtımına bağlar — bu tür düzenlemeler, erken dönem stratejik destekçilerin, günlük yönetişimin evrilmesi hedeflense bile, kayda değer bir nüfuzunu koruduğu hibrit bir yapıya işaret eder.

Zaman içinde projenin anlatısı büyük ölçüde tutarlı kalmıştır — ödemeler, mutabakat ve öngörülebilir USDT‑yerel kullanıcı deneyimi — ancak somut uygulama ayrıntıları, özellikle gas token mekaniği ve geliştirici ergonomisi etrafında evrilmiştir. Stable’ın dokümantasyonu, “gas olarak USDT” ve gelecekte planlanan transfer toplulaştırma ve garantili blok alanı gibi USDT’ye özgü ilkelleri vurgulayarak, yürütme ortamının ifade gücünü genişletmekten ziyade yüksek hacimli stablecoin akışları için operasyonel sürtünmeyi en aza indirmeye odaklanan bir yol haritasına işaret eder.

Bu gidişat, Ethereum veya Solana ile genel uygulama genişliği üzerinden doğrudan rekabet etmektense, USDT mutabakatı (ve buna komşu kurumsal entegrasyonlar) için “fikir sahibi”, varsayılan bir ortam hâline gelme girişimi olarak okunabilir.

Stable Ağı Nasıl Çalışır?

Stable, delege edilmiş hisse ispatı (dPoS) modelini kullanan, hızlı blok sürelerine ve hızlı kesinlik sağlamak üzere tasarlanmış BFT‑tarzı bir doğrulayıcı katmanına sahip EVM‑uyumlu bir zincir olarak dokümante edilmiştir; proje, ağı dPoS üzerine inşa edilmiş olarak tanımlar ve “Key Features” sayfası da dahil olmak üzere kendi mimari materyallerinde saniyenin altı kesinliğin altını çizer.

Tasarımın ekonomik ve operasyonel kalbi ücret piyasasıdır: Tipik EVM zincirlerinde gas için oynak bir yerel varlık gerekirken, Stable ücretleri USDT0 cinsinden fiyatlar ve “USDT as Gas” documentation içinde belirtildiği üzere (önemli farklılıklarla) EIP‑1559 benzeri bir taban ücret mekanizması benimser.

Kavramsal olarak bu, zincir kullanımındaki artışın oynak gas token’a olan talebi mekanik olarak artırabildiği “gas token refleksivitesi”ni, kullanıcıya yansıyan ücret biriminin istikrarlı olduğu, değer birikiminin ise doğrulayıcı ekonomisi ve yönetişim/güvenlik token’ı (STABLE) içine itildiği bir modelle değiştirir.

Teknik açıdan Stable’ın farklılığı, yeni bir sanal makine veya egzotik bir ispat sistemi değil, USDT0 semantiği ve zincirler arası taşınabilirlik etrafında inşa edilmiş bir dizi protokol düzeyi varsayımdır.

Proje, USDT0’ı LayerZero’s OFT standard aracılığıyla uygulanmış zincirler arası bir temsil olarak çerçeveler; bu da, kanonik varlık tasarımlarından farklı güvenlik ve bağımlılık hususlarını gündeme getirir: Zincirler arası mesajlaşma varsayımları, kilitle/yak‑ve‑bas akışları ve köprü altyapısının operasyonel riski, ücretler ve likidite on‑ramp’i için zincirin “temel katmanı”nın bir parçası haline gelir.

Yol haritası tarafında Stable, USDT-specific features overview içinde tanımlanan “Garantili Blok Alanı”, “USDT Transfer Toplayıcı” ve uyumluluk odaklı bir ifşa modeliyle ZK kriptografisi kullanan “Gizli Transfer” konsepti gibi planlı özellikler konusunda nettir.

Pratikte güvenlik; doğrulayıcı kalitesi ve merkeziyetsizliği (dPoS sistemleri yoğunlaşmaya yönelebilir) ile zincirin USDT0 köprü bağımlılıklarının saldırgan koşullar ve yüksek yük altında dirençli kalıp kalmadığına bağlı olacaktır.

stable-2’nin Tokenomisi Nedir?

STABLE, işlem ücretleri için değişim aracı olmaktan ziyade sabit arzlı bir yönetişim ve stake varlığı olarak konumlandırılır. Projenin tokenomisine dair üçüncü taraf haberlerinde, devam eden enflasyonist yayılım olmadan 100 milyar STABLE ile sınırlandırılmış bir arzdan; başlangıç dağılımı, ekosistem hibeleri/ortaklıkları ve çok yıllı hak ediş sürelerine sahip ekip/yatırımcı dilimlerini kapsayan tahsislerden bahsedilir; bkz.

The Block’un tokenomik özeti ve Datawallet’s overview gibi benzer ikincil dökümler.

Başlıca veri toplayıcılarda, arz istatistikleri büyük bir maksimum/toplam arz ve 2026 başı itibarıyla maddi olarak daha küçük bir dolaşımdaki miktar şeklinde sunulur; bu da değerlemeyi, açılma takvimlerine ve dağıtım şeffaflığına duyarlı hâle getirir. Örneğin CoinMarketCap ve CoinGecko, kendi metodolojilerinin farklılık gösterebildiğini ve güncellenebildiğini not ederek, dolaşımdaki ve toplam arz ayrımını sunar. Bu çerçevede STABLE, yapısal olarak bir settlement zinciri için “para” token’ından ziyade bir yönetişim/güvenlik token’ına daha yakındır ve uzun vadeli seyrelme profili, yayılımdan çok kilit açılmalarına bağlıdır.

Fayda ve değer birikimi, gas talebi yerine staking ve yönetişim üzerinden kurgulanmıştır. Stable’ın tasarımı ücretler için USDT0 kullanır; dokümantasyon ve haberler, ağ ücretlerinin protokol kontrollü bir kasa veya hazinede toplanabileceğini ve ardından en azından kısmen doğrulayıcı/staking mekanizmaları aracılığıyla dağıtılabileceğini, böylece token enflasyonu yaratmadan bir “ücret paylaşımı” dinamiği oluşturulabileceğini öne sürer; bkz. official docs içindeki USDT0 gas mekaniği açıklaması ve XT’s overview gibi üçüncü taraf açıklayıcılardaki token rolü özetleri (borsa bloglarının yön gösterici olabileceği, ancak birincil dokümantasyon olarak ele alınmaması gerektiği not edilmelidir).

Analitik açıdan kilit nokta, zincirin başarısının USDT cinsinden ücret hacmine ve doğrulayıcılar ile delegatörler için inandırıcı, şeffaf dağıtım kurallarına dönüşmesidir; aksi halde STABLE, özellikle ekonomik faaliyetin çoğu zincir dışında (saklamalı ödemeler) kalır ya da düşük sürtünmeli stablecoin mutabakatı sağlayan rakip hatlara taşınırsa, gerçek kullanımla zayıf bağı olan bir yönetişim token’ına dönüşme riski taşır.

Stable’ı Kim Kullanıyor?

2026 başı itibarıyla kamuya açık veriler, token’daki piyasa faaliyeti ile ölçülebilir zincir üstü “üretken” kullanım arasında ikiye bölünmüş bir tablo çizer. Likit alım satımın, CoinGecko’s listings and volume data gibi toplayıcı pazar sayfalarında da görüldüğü üzere, merkezi platformlarda açıkça mevcut olduğu anlaşılmaktadır; ancak DeFi‑yerel benimsenme minimal görünmektedir: DeFiLlama’s chain metrics for Stable gerçek DeFi TVL’inin son derece düşük ve yakalama anında DEX hacimlerinin neredeyse sıfır olduğunu gösteriyor; bu da olgun bir zincir üstü finansal yığınla tutarlı değil. Bu ayrışma, zincirin hiç gerçek kullanım alanı olmadığını kanıtlamaz—ödemeler ve kurumsal mutabakatlar DeFi TVL’i olmadan da gerçekleşebilir—ancak analistlerin token likiditesini kanıtlanmış zincir üstü ağ etkileriyle eşitleme konusunda temkinli olması gerektiği anlamına gelir.

Stable’ın birincil tezi ödemeler ise, daha ilgili KPI’lar aktif adresler, işlem sayıları ve USDT0 transfer hacmi olacaktır; ancak bunlar ya güvenilir bir blok gezgini analitik katmanı ya da denetlenebilir dahili raporlanan metrikler gerektirir—ki bunların hiçbiri DeFi protokollerinde TVL raporlaması kadar standartlaşmış değildir.

Ortaklıklar konusunda iddialar muhafazakâr biçimde ele alınmalıdır; çünkü “partner” ifadesi imzalanmış bir entegrasyondan bir pazarlama niyet mektubuna kadar geniş bir yelpazeyi kapsayabilir.

En somut, atfedilebilir ortaklık iddiaları itibarlı haber kaynaklarında görünmektedir: The Block, Stable’ın Anchorage Digital da dahil olmak üzere şirketlerle “kısa süre önce ortaklıklar duyurduğunu” belirtmekte ve bu bağlamda başka büyük finansal/ödeme kuruluşlarının adını vermektedir. Bağımsız olarak doğrulanabilir kullanım kanıtları—işlem etiketlemesi, canlı ürün linkleri veya karşı tarafların kendi alan adalarında barındırılan ortak açıklamalar—olmaksızın, bunlar ölçekli üretim trafiğinin kanıtı değil, erken aşama iş geliştirme sinyalleri olarak yorumlanmalıdır. Ödemeye odaklı bir zincirde güvenilirlik eşiği operasyoneldir: sürdürülebilir işlem hacmi, stres altında öngörülebilir ücretler, net uyumluluk araçları ve güvenilir olay müdahalesi; bunların tümü doğrulamak için zaman ve gerçek işlem hacmi gerektirir.

Stable İçin Riskler ve Zorluklar Neler?

Düzenleyici maruziyet iki katmanlıdır: Stable, yapısal olarak USDT’ye (ve stablecoin’lere ve rezerv destekli araçlara yönelik düzenleyici tutuma) bağlıdır ve aynı zamanda dağıtım, pazarlama ve stake getirilerinin ekonomik gerçekliklerine bağlı olarak “yatırım sözleşmesi” incelemesini çekebilecek ayrı bir token (STABLE) işletmektedir.

SEC personeli seviyesinde belirli dolar destekli stablecoin’lerin muamelesini netleştirmeye yönelik adımlar atılmış olsa da, bu açıklamalar belirli koşulları sağlayan stablecoin’lere ilişkindir, L1 yönetişim token’larına değil; Covington’un notu ve Latham’ın değerlendirmesi gibi hukuki analiz özetleri, personel görüşünün “kapsanan” stablecoin’lere ve rezerv/pazarlama kısıtlarına odaklandığını ve bunun STABLE üzerindeki riski otomatik olarak ortadan kaldırmadığını vurgulamaktadır.

Merkezileşme diğer temel risktir: dPoS sistemleri doğrulayıcı gücünü yoğunlaştırabilir, yönetişim büyük sahipler tarafından ele geçirilebilir ve kurumsal odaklı “garantili blok alanı”, kurumlar açısından ekonomik olarak rasyonel ama kripto-yerlisi topluluklar içinde politik ve rekabetçi açıdan tartışmalı iki katmanlı bir sistem yaratabilir.

Ayrıca, zincirin USDT0’ın zincirler arası (omnichain) mekaniklerine bağımlılığı, LayerZero tarzı mesajlaşma varsayımlarına ve zincirler arası likidite hareketine bağlı bir korelasyonlu risk yaratır ki bu, tarihsel olarak kriptodaki en çok saldırıya uğrayan yüzeylerden biri olmuştur.

Rekabet tehditleri büyüktür; çünkü değer önerisi—ucuz, öngörülebilir stablecoin transferleri—birden fazla yönden takip edilmektedir.

Genel amaçlı L2’ler, güçlü Ethereum güvenliğiyle zaten düşük ücretler sağlayabilmektedir; yüksek verimli L1’ler ise, “USDT-gas olarak” gibi yeni bir anlamsal katman sunmaya gerek kalmadan saniyenin altında kesinleşme (finality) sunabilir; ve stablecoin ihraççıları/ödeme şirketleri, zincirleri tamamen soyutlayan saklamalı veya yarı saklamalı mutabakat ağları oluşturabilir. Stable’ın iddiası, “protokol katmanında USDT-yerel” olmanın, yeni bir temel katmanı meşrulaştıracak kadar UX ve operasyonel sadelik sağladığı yönündedir; ancak bu avantaj, mevcut oyuncular ücret soyutlamasını geliştirirse, hesap soyutlaması ve “paymaster” modelleri EVM ekosistemleri genelinde ana akım olursa veya stablecoin düzenlemeleri faaliyeti izne dayalı ortamlara iterse erozyona uğrayabilir. Son olarak bir ekonomik zorluk vardır: Kullanıcılar gas’i USDT0 ile ödediğinden, zincirin, doğrulayıcıları ve delegatörleri, USDT ücret yakalama ve yönetişim haklarının güvenlik sağlamanın karşılığı olarak yeterli olduğuna ikna etmesi gerekir; özellikle de diğer zincirlerin likit staking ekosistemleri ve çeşitlendirilmiş ücret piyasaları sunduğu bir dünyada.

Stable’ın Gelecek Görünümü Nedir?

Son 12 ayda en net şekilde doğrulanabilir kısa vadeli kilometre taşı, çoklu kaynakların yerel gas’in USDT0’a geçişi ve staking izlenebilirliği ile geliştirici uyumluluğunu iyileştirme olarak tanımladığı v1.2.0 ana ağ yükseltmesidir; bkz. Stable’ın USDT0 gas modeline ilişkin kendi dokümantasyonu (v1.2.0 notu dahil) ve CoinMarketCal girişi ile TradingView’in haber akışında referans verilen etkinlik raporlama/toplama. Daha ileriye bakıldığında, Stable dokümantasyonu yol haritasını USDT’ye özgü throughput ve kurumsal öngörülebilirlik özellikleri etrafında çerçeveliyor—garantili blok alanı, transfer birleştirme ve uyumluluk çerçevesine sahip ZK tabanlı bir “gizli transfer” konsepti dahil—bunlar USDT’ye özel özellikler genel bakışında ve daha geniş mimari sayfalarda özetlenmiştir.

Yapısal engel, özellikleri piyasaya sürmekten ziyade, bu özelliklerin, yalnızca geçici trader ilgisi değil, ödeme işlemcileri ve fintech’lerden kalıcı talep ürettiğini kanıtlamaktır: bu da sürdürülebilir işlem hacmi, net doğrulayıcı ekonomisi, USDT0 likiditesi için güvenilir zincirler arası giriş yolları ve hem düzenleyiciler hem de sofistike karşı tarafların incelemesine dayanabilecek yönetişim meşruiyeti anlamına gelir.

Kurumsal bir mercekten bakıldığında Stable’ın yaşama şansı, nihayetinde altyapı gibi davranıp davranamayacağına bağlı olacaktır—sıkıcı, öngörülebilir, denetlenebilir—ancak yine de kırılgan, tek ihraççıya bağımlı bir hat haline gelmekten kaçınacak kadar yeterli merkezsizleşme ve bileştirilebilirlik (composability) koruyarak.