Ethereum Vakfı, Ethereumu (ETH) Aralık 2029’a kadar kuantuma dayanıklı hale getirmek için resmi bir hedef tarih açıkladı. Duyuru, 62 yükseltme önerisine ilişkin notlamalarla birlikte yayımlandı.
Öne Çıkanlar
- Ethereum Protokol Kümesi, yürütme, konsensüs ve veri katmanlarının tamamını kapsayan kuantuma dayanıklı bir 1. katman için Aralık 2029’a taahhüt verdi.
- Tarih, grubun Hegota yükseltmesine yönelik 62 teklifi kapsayan ilk birleşik “tier listesiyle” birlikte açıklandı.
- Hedefe ulaşmak, 2026 sonundaki Glamsterdam sürümünden sonra yaklaşık her 7,2 ayda bir hard fork yapılmasını gerektiriyor.
Ethereum Protokol Kümesi’nden Aralık 2029 Hedefi
Vakfın Protokol Kümesi, taahhüdünü 7 Eylül’de yayımladığı belgeyle duyurdu ve Ethereum ağının tek bir büyük yükseltmesi için ilk kez birleşik bir öncelik listesi oluşturdu.
Vakıf içindeki dokuz ekip, gelen teklifleri ayrı ayrı notlandırdı. Toplam 397 değerlendirme yapıldı; 28 teklif tamamen reddedildi. Kalan paket için ise yürütme, konsensüs ve veri katmanlarını bir bütün olarak kapsayan, yani yalnızca tek bir bileşeni değil tüm temel katmanı içine alan bir son tarih belirlendi.
Protokol Kümesi, bu tarihin “öz dayatımlı” olduğunun altını çiziyor; zira bugün sıradan Ethereum hesaplarını koruyan eliptik eğri kriptografisini kırabilecek bir kuantum makinesinin ne zaman ortaya çıkacağını kimse takvime bağlayamıyor. Hedefin ise en az Ocak 2027’ye kadar “müzakereye kapalı” kalacağı, o tarihte dış uzmanların ilerleme hızını yeniden değerlendireceği belirtiliyor.
Ayrıca Oku: Bankalar, Bilançolarına Risk Almadan Brezilya’da Kripto Satıyor
Fredrik Svantes, Hegota’yı Kuantum Takvimiyle İlişkilendiriyor
Vakıfta protokol koordinasyonuna liderlik eden Fredrik Svantes, kümenin “Aralık 2029’u geçmeyecek şekilde” kuantuma dayanıklı bir 1. katman hedeflediğini söyledi. Svantes, bu taahhüdün şimdiden mühendislere Hegota için hangi teklifleri önereceklerini belirlerken yön verdiğini vurguladı. Hegota, gelecek yıl beklenen Glamsterdam sürümünün ardından gelecek hard fork olarak konumlanıyor. Ethereum bugün itibarıyla kuantuma dayanıklı değil.
Ağdaki hesaplar ve doğrulayıcılar hâlâ, yeterince güçlü bir kuantum makinesi ortaya çıkması halinde çözülebilecek imza şemalarına bağlı. Şu an geliştirilen hiçbir sistem bu güce yaklaşmış değil, ancak Protokol Kümesi Hegota için mutlaka çıkması gereken iki kritik teklif belirledi. Bunlardan biri, hesap soyutlamasını protokolün yerel parçası haline getirerek kuantum sonrası kimlik doğrulama için zemini hazırlamayı amaçlıyor.
Artık yol haritası belgelerinde geliştiricilere, teorik bir kuantum atılımının 2030 kadar erken bir tarihte yaşanabileceğini varsaymaları söyleniyor. Grup, bu öngörünün “ciddi tahminlerin” çoğundan daha agresif olduğunu kabul ediyor, ancak zamanlamanın Google, Cloudflare ve Microsoft gibi devlerin kendi göç planlarıyla örtüştüğüne dikkat çekiyor. 2026 sonunda beklenen Glamsterdam çıkışından “tam kuantum direncine” geçiş, yaklaşık her 7,2 ayda bir hard fork temposunu gerektiriyor; bu tempo, gecikmeye neredeyse hiç pay bırakmıyor.
Yol Haritasının Öncesinde Gelen Vitalik Buterin Uyarıları
Hızlanma baskısı, geçen sonbahardan bu yana artıyor. Vitalik Buterin, Kasım ayında Buenos Aires’teki bir geliştirici konferansında, eliptik eğri kriptografisinin 2028 ABD başkanlık seçimlerinden önce kırılabileceği konusunda uyarıda bulunmuş ve ekosistemi dört yıl içinde geçişini tamamlamaya çağırmıştı.
Buterin, Metaculus tahmin platformundan derlenen projeksiyonlara atıfla, kriptografiyi kırabilecek bir makinenin 2030’dan önce gelme ihtimalini yaklaşık yüzde 20 olarak değerlendiriyor.
Bu uyarılar, geliştiricilerin öncelik sıralamasını önemli ölçüde değiştirdi. Ethereum’un son büyük hard forku Fusaka, 3 Aralık’ta devreye alındı ve ağırlıklı olarak rollup veri işleme kapasitesine odaklanıyordu. Buna karşılık, kuantum sonrası hazırlık artık hızlı kesinleşme, mahremiyet, durum yönetimi ve zkEVM ile birlikte uzun soluklu beş araştırma hattından biri haline geldi.
Sırada Oku: Robinhood Chain, Günlük 1,45 Milyar Dolarlık DEX Hacmiyle İlk Kez Solana’yı Geride Bıraktı
