Vitalik Buterin imzalı, Ethereum (ETH) işlemlerini en fazla 64 programlanabilir “frame”e bölen teklif, resmi olarak Hegotá yükseltmesi kapsamına alındı.
Öne çıkan başlıklar:
- EIP-8141, Ethereum işlemlerinin sabit yapısını kaldırıp, doğrulama, gas ödemesi ve yürütmeyi üstlenen en fazla 64 sözleşme çağrısından oluşan bir dizinle değiştiriyor.
- Teklif, Hegotá takviminde artık FOCIL ile yan yana duruyor; ancak Sepolia, Hoodi ve ana ağ için aktivasyon tarihleri hâlâ boş.
- Yazarlar, “frame” yaklaşımını, eliptik eğri kriptografisinden kuantum bilgisayarların kırabileceği döneme geçiş için bir çıkış rampası olarak konumlandırıyor.
EIP-8141 “frame”leri Hegotá takvimine girdi
Teklifin ortak yazarlarından Ethereum geliştiricisi Derek Chiang, 6 Eylül’de paylaştığı iletide EIP-8141 ekibinin “tasarımda bir atılım” noktasına ulaştığını duyurdu.
Çekirdek geliştirici Matt Garnett, bir gün önce konuya eşlik eden bir makale yayımladı. Ardından Buterin, bir işlemin ne yaptığının, önce sağlaması gereken koşullardan ayrıştırılması gerektiğini kendi argümanlarıyla ortaya koydu.
Taslak, her işlemi sıradan akıllı sözleşme çağrılarının bir zincirine bölüyor ve bu çağrılar doğrulama, gas onayı ve yürütme olmak üzere üç modda çalışıyor. “Frame”ler atomik paketler hâlinde gruplanabildiği için, örneğin bir token onayıyla ardından gelen ve başarısız olan bir takas işlemi birlikte geri sarılıyor; böylece hesap ortada kalmış onaylarla baş başa bırakılmıyor.
Ayrıca bakınız: OpenAI, GPT-6 Astra’yı En Akıllı Model İlan Etti; Test Kullanıcıları Aynı Fikirde Değil
Derek Chiang ve Matt Garnett “frame” tasarımını savunuyor
“lightclient” takma adıyla yazan Garnett, yayımladığı yazıda “frame”lerin, anahtar döndürme ve kuantum sonrası döneme hazırlık gibi gerekçelerle, “hesaplar için ihtiyaç duyacağımız son işlem türü olması gerektiğini” savundu. Kuantuma dayanıklı imzalar her biri birkaç kilobayta kadar çıkabiliyor. Bu yük, ağı bu imzaların toplanmasına (aggregation) doğru zorluyor. Chiang ise daha dar bir çerçevede koordinasyon maliyetine odaklandı.
Chiang, Ethereum yükseltmelerinin yaklaşık dokuz ayda bir geldiğini hatırlatarak, işlem kabının her seferinde yeniden tasarlanmasının cüzdanlar, blok gezginleri, imzalama donanımları ve Katman 2 ekipleri için yavaş ve pahalı olduğunu vurguladı.
Bir tahmine göre, yeni modelin işlem başına sabit ek yükü 12.000 gas, her “frame” içinse 475 gas civarında hesaplanıyor; bu da bugün basit bir transfer için gereken 21.000 gas ile kıyaslanıyor. Cüzdanların ayrıca her bir “frame” için ayrı gas bütçelemesi yapması gerekecek. Taslakta sunulan varsayılan kod ise, hiç sözleşme dağıtmamış cüzdanlara dahi sponsorluklu gas, token ile ücret ödeme ve paketlenmiş çağrılar desteği getiriyor.
“Frame”lerden önce Ethereum’da hesap soyutlama denemeleri
Hegotá’ya ilişkin meta doküman, yükseltme için planlanan tek değişiklikler olarak artık “frame” işlemlerini ve FOCIL’i listeliyor. Bu, önceki değerlendirmelere kıyasla bir seviye yukarı çıkıldığını gösteriyor. Sepolia, Hoodi ve ana ağ için aktivasyon satırları ise hâlâ boş. Geliştiriciler, öte yandan, işlemin daha başta hangi kimlik doğrulama yöntemini kullanacağını ilan etmesini öngören anahtar deposu tasarımı EIP-8130 ile “frame”lerin nasıl yan yana duracağını tartışıyor.
Ethereum hesaplarını programlanabilir hâle getirme çabaları, zincir içi protokol tekliflerinden uygulama standartlarına ve alternatif mempool çözümlerine kadar, on yılı aşkın süredir devam ediyor.
EIP-2938, işlemlerin gas ödemesinden önce keyfi kod çalıştırmasına izin vermeyi hedeflemişti; ERC-4337, tüm yaşam döngüsünü, paketleyicilerin işlemleri bir araya getirdiği zincir dışı bir mempool’a taşıdı; EIP-7702 ise sıradan hesapların geçici olarak sözleşme kodu “ödünç almasını” sağladı. Garnett, istemcilerin hâlihazırda desteklediği işlem türleriyle zayıf uyum gerekçesiyle, 2025 sonlarında EIP-7701 için kendi uygulamasını rafa kaldırdı.
Sıradaki haber: Hugging Face’in 12,9 Milyar Dolarlık Satın Alımı, Kritik Yapay Zekâ Çip Açığını Ortaya Koydu
