Vitalik Buterin ortak imzalı ve Ethereum (ETH) işlemlerini en fazla 64 programlanabilir “frame”e (çerçeve) bölen teklif, resmi olarak Hegotá yükseltme planına alındı.
Öne çıkan başlıklar
- EIP-8141, Ethereum işlemlerinin sabit yapısını kaldırarak, doğrulama, gas ödemesi ve yürütmeyi yöneten en fazla 64 sözleşme çağrısından oluşan bir dizi ile değiştiriyor.
- Teklif, Hegotá planında artık FOCIL ile yan yana duruyor; ancak Sepolia, Hoodi ve ana ağ için aktivasyon tarihleri hâlâ boş.
- Yazarlar, frame modelini, eliptik eğri kriptografisinden kuantum bilgisayarların kırmakta zorlanacağı şemalara geçiş için bir “çıkış rampası” olarak sunuyor.
EIP-8141 frame modeli Hegotá takvimine girdi
Ethereum geliştiricisi ve teklif ortak yazarı Derek Chiang, 6 Eylül’de X’te yaptığı paylaşımda EIP-8141 ekibinin “tasarımsal bir atılım” noktasına geldiğini açıkladı.
Çekirdek geliştirici Matt Garnett bir gün önce eşlik eden bir makale yayımlamıştı. Ardından Buterin, bir işlemin ne yaptığıyla, yerine getirmesi gereken koşulların birbirinden ayrılması gerektiğine dair kendi argümanını ortaya koydu.
Taslak, her bir işlemi standart akıllı sözleşme çağrılarının ardışık bir serisine bölüyor ve bu çağrılar doğrulama, gas onayı ve yürütme olmak üzere üç modda çalışıyor. Frame’ler atomik paketler halinde de gruplanabiliyor; böylece bir token onayı ile ardından gelen ve başarısız olan bir takas işlemi birlikte geri sarılıyor, hesabın ortada kalması engelleniyor.
Ayrıca Oku: OpenAI, GPT-6 Astra’yı En Akıllı Model Diye Tanıttı, Test Kullanıcıları Aynı Fikirde Değil
Derek Chiang ve Matt Garnett, frame tasarımını savunuyor
“lightclient” mahlasıyla yazan Garnett, blog yazısında frame’lerin “hesaplar için ihtiyaç duyacağımız son işlem türü olması gerektiğini” belirterek, ana gerekçeler arasında anahtar yenileme (key rotation) ve kuantum sonrası döneme hazırlığı gösterdi. Kuantuma dayanıklı imzalar, her biri birkaç kilobayta kadar çıkabiliyor; bu büyüklük, ağın bunları toplayan (aggregate eden) yapılara yönelmesini neredeyse zorunlu kılıyor. Chiang ise daha dar bir çerçevede, koordinasyon maliyetine odaklanan bir argüman sundu.
Chiang, Ethereum yükseltmelerinin yaklaşık dokuz ayda bir geldiğini hatırlatarak, işlem kabının her seferinde baştan tasarlanmasının cüzdanlar, blok gezginleri, imzalama cihazları ve Katman 2 ekipleri için yavaş ve maliyetli olduğunu söylüyor.
Bir tahmine göre, yeni modelde ek yük, işlem başına 12.000 gas artı frame başına 475 gas düzeyinde hesaplanıyor; bu da bugün basit bir transfer için gereken 21.000 gas ile karşılaştırılıyor. Cüzdanların ayrıca her frame için ayrı gas planlaması yapması gerekecek. Teklifteki varsayılan kod, sponsorlu gas, token ile ödenen işlem ücretleri ve paket çağrıları, hiç akıllı sözleşme dağıtmamış cüzdanlara kadar genişletiyor.
Frame’lerden önceki Ethereum hesap soyutlama girişimleri
Hegotá meta dokümanı, yükseltme için şu anda yalnızca frame işlemlerini ve FOCIL’i listeliyor. Bu, önceki değerlendirme aşamalarına kıyasla bir seviye yukarı çıkıldığını gösteriyor. Sepolia, Hoodi ve ana ağ için aktivasyon satırları hâlâ boş. Geliştiriciler, frame modelinin, bir işlemin kimlik doğrulama yöntemini baştan beyan etmesini zorunlu kılan EIP-8130 anahtar deposu tasarımıyla nasıl yan yana duracağını ayrıca tartıyor.
Ethereum hesaplarını programlanabilir kılma çabaları, protokol içi tekliflerden uygulama standartlarına ve alternatif mempool çözümlerine uzanan, on yılı aşkın bir geçmişe sahip.
EIP-2938, gas ödemeden önce işlemlere keyfi kod çalıştırma imkânı sunmaya çalıştı; ERC-4337 ise tüm yaşam döngüsünü, “bundler”lar tarafından yönetilen protokol dışı bir mempool’a taşıdı. EIP-7702, sıradan hesapların geçici olarak sözleşme kodu ödünç almasına izin veriyordu. Garnett, istemcilerin hâlihazırda desteklediği işlem türleriyle uyumlu bulmadığı için, 2025 sonlarında EIP-7701’in kendi uygulamasını rafa kaldırmıştı.
Sıradaki Haber: Hugging Face’in 12,9 Milyar Dolarlık Satın Alımı, Kritik Yapay Zekâ Çip Açığını Ortaya Koydu
