LayerZero, post-kuantum kriptografi alanında geliştirilen yeni şeması Akita’yı a16z crypto’nun Jolt ispatlayıcısına entegre etti. Yeni yapı, kanıt boyutlarını 65 kilobayta kadar düşürerek sıfır bilgi (ZK) ekosisteminde önemli bir verimlilik sıçraması sağlıyor.
Öne Çıkan Başlıklar
- Akita, sıfır bilgi ispat sistemleri için tasarlanmış, üretim ortamına hazır ilk kafes tabanlı taahhüt (commitment) şeması.
- a16z crypto, Jolt sanal makinesini Akita etrafında yeniden tasarlayıp Lattice Jolt adıyla yayımladı.
- Değişimle birlikte ispat süreci 2–3 kat hızlanırken, ispatlayıcının bellek ihtiyacı yaklaşık yarıya indi.
Akita ile Post-Kuantum İspat Boyutlarında Sert Kesinti
Sınırlar arası birlikte çalışabilirlik çözümleri geliştiren LayerZero, blog yazısında 9 Eylül’de Akita’yı tanıttı ve bunu, türünün üretime hazır ilk yapıtaşı olarak konumlandırdı. Çalışma, Carnegie Mellon University ve University of Southern California’dan araştırmacılarla birlikte geliştirildi.
Akita, ispat sisteminin içinde tek bir kritik rol üstleniyor: Bir hesaplamanın kaydına taahhütte bulunmak ve ardından dış dünyaya bu kaydın doğru olduğunu kanıtlamak. Bu tek bileşenin kuantum-güvenli bir versiyonla değiştirilmesi, ispat yığınının genel güvenliğini kuantum sonrasına taşıyor; çünkü geri kalan parçalar halihazırda bağımsız olarak güçlü kabul ediliyor.
Jolt’un diğer bileşenleri ise yerli yerinde duruyor.
a16z crypto, Akita’yı açık kaynaklı sıfır bilgi sanal makinesi Jolt’un içine entegre ederek Lattice Jolt adıyla yeniden yayımladı ve lansmandan bu yana kullanılan eliptik eğri temelli Dory şemasını rafa kaldırdı. Yeni yapıda kanıt boyutları 65–80 kilobayt aralığına inerken, bugün üretimde yaygın olan hash tabanlı post-kuantum ispat sistemlerinde bu rakam çoğunlukla 200 kilobayt ve üzeri. Yani 2 ila 8 kata varan bir küçülme söz konusu. Kod tamamen açık kaynak; Jolt aynı zamanda LayerZero’nun ana ağa taşımaya hazırlandığı Zero blokzincirinin temelini oluşturuyor.
Ayrıca Oku: Ethereum, ETF Girişleri 216 Milyon Dolara Çıkarken 2.800 Dolar Arz Duvarıyla Karşı Karşıya
A16z Crypto Neden Kafes Matematiğine Yöneliyor?
Justin Thaler ve a16z’deki üç meslektaşı, bir analiz yazısında kafes varsayımlarının hem hız hem de boyut açısından hash tabanlı tasarımlara üstün geldiğini, ayrıca hash tabanlı yaklaşımların da çoğu zaman göz ardı edilen ek varsayımlar taşıdığını savundu. Akita, NIST’in halihazırda post-kuantum imzalar ve anahtar değişimi için standartlaştırdığı Module-SIS problemine dayanıyor.
Eliptik eğrilere dayalı önceki tasarımda Jolt’un 256 bitlik alanlar üzerinde çalışması gerekirken, kafes tabanlı yapıda benzer güvenlik seviyesine yaklaşık yarı genişlikte alanlarla ulaşılabiliyor. İspatlayıcının zamanının büyük kısmı bu sayıların çarpımına gittiği için, alan genişliğindeki bu düşüş doğrudan performansa yansıyor. Lattice Jolt, dizüstü bilgisayarda saniyede yaklaşık 2 milyon işlem döngüsünü temizleyerek önceki ~1 milyonluk seviyeyi ikiye katlıyor; Apple grafik hızlandırması devreye alındığında ise 10 milyon döngünün üzerine çıkıyor. Döngü başına bellek kullanımı da yaklaşık 300 bayttan 200 bayta gerilemiş durumda.
Yine de önemli bir eksik var: Mevcut kurulum henüz tam anlamıyla “sıfır bilgi” özellikli değil ve bu da mahremiyet odaklı uygulamalar için kritik bir gereksinim.
Kripto Sektörü 2029 Kuantum Son Tarihine Koşuyor
Ethereum (ETH) geliştiricileri, bu ay taban katmanda kuantum direncine geçiş için Aralık 2029’u nihai hedef olarak belirledi. Bu zaman çizelgesi, Google, Cloudflare ve Microsoft gibi devlerin benimsemiş olduğu geçiş takvimleriyle uyumlu.
Aynı hafta içinde Coinbase, geliştiricileri, saklama kurumlarını ve donanım cüzdan üreticilerini Stanford’da bir araya toplayarak Bitcoin (BTC) için imza şeması seçeneklerini masaya yatırdı. Kapalı oturumdan şimdilik tek bir yol haritası üzerinde uzlaşma çıkmadı. Bitcoin ağında resmî bir zaman çizelgesi hâlâ bulunmuyor; bu da ispat sistemleri ve altyapı ekiplerinin inisiyatifi ele almasını zorunlu kılıyor.
Sonraki Haber: Nvidia CEO’su Jensen Huang’a Göre, Yapay Zekâ Kaynaklı Tehdit Endişesi Siber Güvenlik Şirketlerine Yarıyor
