Trump yönetimi, önerilen uluslararası “Barış Kurulu”na katılmakla ilgilenen ülkelerden önemli mali taahhütler talep ediyor; taslak çerçeveye göre en az 1 milyar dolar katkıda bulunan ülkeler ayrıcalıklı, uzun vadeli üyelik elde edecek.
Bloomberg tarafından incelenen taslak tüzüğe göre, girişim yeni yapının yetkilerinin merkezine Başkan Donald Trump’ı yerleştiriyor.
Trump kurulun ilk başkanı olarak görev yapacak, üyelik kararlarında son onayı elinde tutacak ve katılımcı devletlerce kabul edilen tasarılar üzerinde veto hakkına sahip olacak.
Önerilen kurallara göre ülkeler normalde üç yıllık dönemlerle sınırlanacak.
Ancak bu kısıtlama, kuruluşun ilk yılında nakit olarak 1 milyar dolardan fazla katkıda bulunan devletler için geçerli olmayacak.
Tüzük, tüm kararların toplantıya katılan üyelerin çoğunluk desteğini gerektireceğini, ancak yine de başkanın onayına tabi olacağını belirtiyor.
Gücün Yoğunlaşmasına Yönelik Endişeler
Teklif, özellikle ABD başkanına verilecek kontrol düzeyi konusunda diplomatlar ve dış politika uzmanları arasında endişe yarattı.
Eleştirmenler, yapının, Trump’ın geçmişte defalarca eleştirdiği Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere mevcut çok taraflı çerçeveleri zayıflatabilecek veya baypas edebilecek paralel bir diplomatik kurum ortaya çıkardığını söylüyor.
Taslak tüzük, Barış Kurulu’nu istikrarı teşvik etmek, yasal yönetişimi yeniden tesis etmek ve uzun vadeli çatışma çözümünü desteklemek amacıyla kurulmuş uluslararası bir örgüt olarak tanımlıyor.
En az üç ülke tüzüğü onayladığında resmen yürürlüğe girecek.
Trump ayrıca kuruluşun resmî mührünü onaylayacak ve operasyonel gündemini denetleyecek.
Ayrıca Oku: Cathie Wood Says U.S. Economy Is A 'Coiled Spring' As AI And Crypto Drive A New Productivity Cycle
Beyaz Saray yetkilileri yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Gazze Girişimi Erken Sürtüşme Yaratıyor
Ayrı olarak, Trump daha geniş Barış Kurulu yapısı altında Gazze odaklı bir barış paneli oluşturmak için bir dizi dünya lideriyle temasa geçti.
Davet edilenler arasında Arjantin’den Javier Milei ve Kanada’dan Mark Carney’nin bulunduğu bildiriliyor.
Bu öneri, planın İsrail’le koordine edilmediğini söyleyen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun hızlı tepkisini çekti.
Avrupa hükümetleri de katılmaya davet edildi, ancak birçoğu, Trump’ın aktarılan fonlar üzerinde doğrudan kontrol kullanacağını ima eden hükümlere dair rahatsızlık dile getirdi.
Konuya aşina kişilere dayandırılan haberde, çok sayıda ülkenin artık özellikle yönetişim, finansman denetimi ve üyelikten çıkarma yetkileriyle ilgili maddelere karşı ortak tutum geliştirmek üzere koordinasyon yürüttüğü belirtildi.
Yönetişim Yapısı ve İlk Atamalar
Tüzük, Barış Kurulu’nun yılda en az bir oylamalı toplantı yapacağını, ek oturumların ise başkanın takdirine göre planlanacağını belirtiyor.
İcra kuruluyla oy hakkı olmayan toplantılar ise üç ayda bir yapılacak. Trump, kalan devletlerin üçte iki çoğunlukla vetosuna tabi olmak kaydıyla üyeleri görevden alma yetkisine sahip olacak ve her zaman bir halef başkan atayacak.
Cuma günü Beyaz Saray, kurulun resmen oluşumundan önce ilk icra kurulunu açıkladı; listede Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Orta Doğu temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ve eski Birleşik Krallık başbakanı Tony Blair yer aldı.
Teklif, küresel diplomasiyi, geleneksel çok taraflı uzlaşı yerine anlaşma odaklılık, finansal kaldıraç ve merkezileşmiş otoriteyi öne çıkaran geçici yapılar yoluyla yeniden şekillendirmeye yönelik Trump dönemi girişimlerinin artan listesine ekleniyor. Sonraki Oku: First US Crypto Bank Valued At $3B Plans IPO As Institutions Bet On Custody And Stablecoin Rails