Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), resmi istatistiklerin tahrif edilip edilmediğini ortaya koymak için XRP Ledger üzerinde bir kavram kanıtlama (proof of concept) geliştirdi. Model, verinin kaynağını ve bütünlüğünü doğrulamak için blokzincir üzerinde kriptografik özetlerden yararlanıyor.
Öne çıkanlar:
- BIS Çalışma Raporu No. 1374, resmi veri setlerinin kriptografik parmak izlerini XRP Ledger üzerinde “anchor” eden bir kavram kanıtlama projesini anlatıyor.
- Prototip, 3–5 saniyelik medyan yayım süresi ve 1–2 saniyelik doğrulama süresi elde etti; toplu işlem (batching) kullanımı, defter maliyetlerini ihmal edilebilir seviyede tuttu.
- Testler XRPL DevNet üzerinde yapıldı; ana ağ kullanılmadı ve rapor, BIS’in üretim ortamına geçeceğine veya ağı resmen benimsediğine dair bir duyuru içermiyor.
XRP Ledger testi
2 Eylül tarihli BIS Çalışma Raporu No. 1374, uluslararası kurumların resmi ekonomik ve finansal istatistikleri paylaşırken kullandığı standart olan SDMX’teki bir açığı ele alıyor. SDMX, yeniden dağıtılan veriler için yerleşik bir kriptografik bütünlük kontrolü sunmuyor.
Araştırmacılar, her veri seti için bir parmak izi (hash) üretti, bu parmak izlerini bir Merkle ağacıyla tek bir kök değerde birleştirdi ve bu özet değeri XRPL üzerinde sabitledi. İmzalı bir kimlik bilgisi (credential), yayımlayıcı kurumu tanımlıyor; böylece kullanıcılar, yalnızca dosyaya ve tek bir defter sorgusuna bakarak hem yazarlığı hem de veri bütünlüğünü doğrulayabiliyor.
Zincire yalnızca bu parmak izleri yazılıyor. İstatistiklerin kendisi zincir dışında kalıyor; bu yapı, gizliliği korurken tek bir defter kaydıyla binlerce veri setinin kapsanmasına imkân tanıyor.
Prototip, 3–5 saniyelik medyan yayım süresi ve 1–2 saniyelik doğrulama süresi kaydetti. BIS, referans uygulamayı açık kaynak olarak yayımladı. Testler, genel bir XRPL DevNet düğümü üzerinde yapıldı; ana ağ kullanılmadı. Bu da sonuçların yalnızca prototip performansını yansıttığı anlamına geliyor.
Ayrıca Oku: Ricardo Salinas Portföyünün %70’ini Bitcoin’e Ayırdı, Enflasyona Karşı Uyardı
BIS araştırmasının sınırları
Çalışma, XRP Ledger için kurumsal araştırma odaklı yeni bir kullanım örneği sunuyor ancak BIS’in ağı resmi operasyonlar için benimsediğini göstermiyor. InvestWithD adıyla bilinen analist Diana denemeyi öne çıkarırken, Crypto Investment Group şu çizgiyi vurguladı: “Bu bir ortaklık değil. Bir duyuru değil.”
Bu ayrım kritik önem taşıyor. Rapor, bir veri bütünlüğü mekanizmasını anlatıyor; bir merkez bankası ödeme altyapısı ya da XRPL’yi üretimde kullanma taahhüdü sunmuyor.
XRP (XRP), CoinGape haberini yayımladığı sırada 1,37 dolar seviyesinden işlem görüyor, 24 saatte %1,42 yükselmiş ancak yedi günde %2,40 gerilemişti. Araştırma, BIS’in XRP token’ını mutabakat (settlement) amacıyla kullandığına işaret etmiyor; prototip doğrudan token talebi de yaratmıyor.
XRPL, bunun dışında da kurumsal tokenizasyon projeleriyle gündemde. JPMorgan, Ripple, Mastercard ve Ondo Finance gibi kurumlar, Hazine tahvillerinin tokenleştirilmiş versiyonlarının takas ve mutabakatı üzerinde ayrı çalışmalar yürütüyor.
Bu projeler finansal varlık transferine odaklanırken, BIS deneyi yayımlandıktan sonra resmi bilgilerin bağımsız şekilde doğrulanıp doğrulanamayacağını test ediyor.
Fonksiyonlar birbirinden farklı. Birlikte ele alındığında ise XRPL’nin çeşitli kurumsal senaryolarda test edildiğini, BIS’in son çalışmasının ise şimdilik DevNet üzerinde kalan bir kavram kanıtı niteliği taşıdığını gösteriyor.
Sıradaki Haber: Gemini 3.8 Flash, 0,75 Dolar Girdi Fiyatıyla 59 Zekâ Skoruna Ulaştı
