Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), resmi istatistiklerin kaynağını ve bütünlüğünü şeffaf biçimde teyit edebilmek için XRP Ledger üzerinde bir kavramsal kanıt (proof of concept) geliştirdi. Çalışma, verilerin doğrudan blokzincire yazılması yerine, bu verileri temsil eden kriptografik özetlerin (hash) zincir üzerinde saklanmasına dayanıyor.
Öne çıkanlar:
- BIS Çalışma Raporu No. 1374, resmi veri setlerinin kriptografik parmak izlerini XRP Ledger üzerinde sabitleyen bir kavramsal kanıtı anlatıyor.
- Prototip, 3–5 saniyelik medyan yayın süresi ve 1–2 saniyelik doğrulama süresi kaydederken, toplu işlem (batching) sayesinde defter maliyetleri ihmal edilebilir düzeyde kaldı.
- Testler XRPL Ana Ağı’nda değil, XRPL DevNet üzerinde yürütüldü; rapor herhangi bir üretim geçişi ya da BIS’in resmi benimsemesini duyurmuyor.
XRP Ledger testi
2 Eylül tarihli BIS Çalışma Raporu No. 1374, uluslararası kurumların resmi ekonomik ve finansal istatistikleri paylaşmak için kullandığı standart olan SDMX’teki bir açığı ele alıyor. SDMX, üçüncü taraflarca yeniden dağıtılan veriler için yerleşik bir kriptografik doğrulama mekanizmasına sahip değil.
Araştırmacılar, her veri seti için ayrı bir kriptografik parmak izi oluşturdu; ardından bu parmak izlerini bir Merkle kökünde birleştirerek özet değeri XRPL üzerinde sabitledi. Yayıncıyı tanımlayan imzalı bir kimlik bilgisi sayesinde kullanıcılar, yalnızca dosya ve tek bir defter sorgusuyla hem müellifliği hem de veri bütünlüğünü kontrol edebiliyor.
Zincire yalnızca parmak izleri yazılıyor. Temel istatistikler zincir dışında (off-chain) kalıyor; bu da gizliliği korurken tek bir defter kaydıyla binlerce veri setini kapsama imkânı veriyor.
Prototip, medyan yayın süresinde 3–5 saniye, doğrulamada ise 1–2 saniyeye ulaştı ve BIS referans uygulamayı açık kaynak olarak yayımladı. Testler, XRPL Ana Ağı yerine herkese açık bir XRPL DevNet düğümü üzerinde gerçekleştirildi; dolayısıyla sonuçlar, bir prototipin performans göstergeleri olarak değerlendirilmek zorunda.
Ayrıca Oku: Ricardo Salinas Portföyünün %70’ini Bitcoin’e Ayırdı ve Enflasyona Karşı Uyardı
BIS araştırmasının sınırları
Rapor, XRPL için yeni bir kurumsal araştırma kullanım senaryosu ortaya koysa da, BIS’in ağı resmi operasyonlarında benimsediğini göstermiyor. InvestWithD adıyla tanınan analist Diana, deneye dikkat çekerken, Crypto Investment Group şu uyarıya vurgu yaptı: “Bu bir ortaklık değil. Bu bir duyuru değil.”
Bu ayrım kritik önemde. Çalışma, bir merkez bankası ödeme sistemi ya da XRPL’nin üretim ortamında devreye alınacağına dair bir taahhüt değil, bir veri bütünlüğü mimarisini tanımlıyor.
XRP (XRP), CoinGape haberini yayımladığı sırada 1,37 dolar seviyesinden işlem görüyor, 24 saatte %1,42 prim yaparken, yedi günde %2,40 gerideydi. Araştırma, BIS’in herhangi bir mutabakat işlemi için XRP token’ını kullandığına işaret etmiyor ve prototip, doğrudan token talebi de yaratmıyor.
XRPL, tokenleştirilmiş varlıklar alanında da kurumsal ilgi topluyor. JPMorgan, Ripple, Mastercard ve Ondo Finance gibi kurumlarla yürütülen tokenleştirilmiş Hazine tahvili mutabakat projeleri bunlar arasında yer alıyor.
Söz konusu projeler finansal varlıkların hareketine odaklanırken, BIS deneyi resmi bilgilerin yayımlandıktan sonra bağımsız biçimde teyit edilip edilemeyeceğini sınamayı amaçlıyor.
Fonksiyonlar farklı. Birlikte değerlendirildiğinde ise XRPL’nin çeşitli kurumsal senaryolarda test edildiğini, BIS’in son çalışmasının ise hâlâ yalnızca DevNet üzerinde yürüyen bir kavramsal kanıt niteliği taşıdığını gösteriyor.
Sıradaki Haber: Gemini 3.8 Flash, 0,75 Dolarlık Girdi Fiyatıyla 59’luk Zekâ Skoruna Ulaştı
