Nhóm nghiên cứu tại Alloc Init vừa giới thiệu một cơ chế giúp che giấu danh tính người gửi Bitcoin (BTC), người nhận và số tiền chuyển, dựa trên mật mã của Zcash (ZEC) mà không cần thực hiện soft fork trên mạng Bitcoin.
Các điểm chính:
- Shielded Bitcoin của Alloc Init sử dụng ghi chú mã hóa và bằng chứng không tiết lộ (zero-knowledge proof) để ẩn chi tiết giao dịch trên Bitcoin.
- Thợ đào không xác minh bằng chứng; thay vào đó là các indexer, nên bộ quy tắc đồng thuận của Bitcoin vẫn không đổi.
- Giới phê bình lo ngại tập ẩn danh lúc khởi động còn mỏng và thiết kế chưa có khả năng kháng máy tính lượng tử.
Thiết kế Shielded Bitcoin
Clara Shikhelman, Mikhail Komarov và Aleksei Moskvin đã công bố báo cáo kỹ thuật “Shielded Bitcoin” vào thứ Năm. Đề xuất này sử dụng ghi chú mã hóa, nullifier công khai và bằng chứng không tiết lộ để che giấu số tiền, danh tính người gửi – người nhận cũng như mối liên hệ với các đồng coin đã chi tiêu trước đó. Khác với Zcash, hệ thống này không vận hành một blockchain hay cơ chế đồng thuận riêng.
Thợ đào không tham gia thực thi các quy tắc riêng tư: giao dịch chỉ xuất hiện trên Bitcoin như dữ liệu thô, trong khi một lớp phần mềm độc lập gọi là indexer sẽ kiểm tra bằng chứng, loại bỏ chi tiêu hai lần và tái dựng trạng thái của hệ thống. Người dùng gửi 1 BTC vào sẽ nhận một ghi chú riêng tư có giá trị tương đương; khi chuyển 0,2 BTC, ghi chú này sẽ được tách thành hai ghi chú mã hóa mới.
Thiết kế hiện chưa hoàn thiện cơ chế “cầu nối” để đưa coin vào – ra, và các tác giả cũng không khẳng định những bước đó sẽ mang tính riêng tư. Nhóm nghiên cứu dự định xây dựng phần này dựa trên PIPEs v2, một sơ đồ mã hóa theo nhân chứng (witness encryption), và hứa sẽ có một báo cáo kỹ thuật riêng. Một đánh giá kỹ thuật đã xếp hạng mức độ bảo mật riêng tư của mô hình này tương đương các pool shielded của Zcash.
Xem thêm: Cổ phiếu token hóa có thể lên XRPL? Lệnh của SEC đặt ra câu hỏi
Phản ứng từ Zavodil và Ben-Sasson
Lập trình viên Vadim Zavodil đã chỉ trích đề xuất, cho rằng Zcash đã xây dựng phần lớn “ngăn xếp” riêng tư này từ lâu, còn một pool mới sẽ không có được tập ẩn danh sâu mà Zcash tích lũy qua nhiều năm. “Một metaprotocol hoàn toàn mới khởi động từ con số 0, nên giao dịch riêng tư đầu tiên của bạn chỉ ẩn trong một ‘đám đông’ gồm đúng một người,” ông viết.
Nhóm nghiên cứu cũng thừa nhận điểm yếu tương tự trong bài viết đi kèm, lưu ý rằng những khoản nạp lớn không tự động tạo nên một tập ẩn danh lớn. Người quan sát vẫn có thể liên kết các giao dịch nếu chỉ vài tác nhân phát sinh phần lớn ghi chú, hoặc nếu ví hoạt động theo những mẫu hành vi dễ nhận diện. Pierre-Luc Dallaire-Demers, nhà sáng lập công ty mật mã hậu lượng tử Pauli Group, nêu thêm lo ngại, gọi thiết kế này thú vị nhưng “hoàn toàn không kháng lượng tử”.
Eli Ben-Sasson, CEO StarkWare, đưa ra quan điểm tích cực hơn, cho biết mục tiêu ban đầu của bài báo Zerocash năm 2014 mà ông đồng tác giả chính là mang riêng tư lên Bitcoin. Dù chưa đọc đề xuất mới, ông nói muốn thấy các giải pháp riêng tư và mở rộng quy mô dựa trên bằng chứng không tiết lộ được triển khai ngay trên lớp cơ sở của Bitcoin.
Về phía Zcash – dự án ra đời từ chính nhánh nghiên cứu đó – giao thức cũng chuẩn bị một cuộc đại tu lớn. Nâng cấp NU7 sẽ giảm thời gian khối mục tiêu từ 75 giây xuống 25 giây và ngừng khả năng chi tiêu từ pool shielded đời đầu Sprout. Testnet dự kiến kích hoạt ngày 6/10, và các nhà phát triển sẽ quyết định vào ngày 20/10 có triển khai mainnet vào 5/11 hay không.
Bài tiếp theo: Ethereum có thể hưởng lợi nhu cầu mới từ thanh toán AI, theo BlackRock
