Cách đây 16 năm, một lập trình viên ở Florida tên là Laszlo Hanyecz đã trả 10.000 Bitcoin (BTC) để mua hai chiếc pizza cỡ lớn của Papa John's.
Khi đó, số Bitcoin này có giá khoảng 41 đô. Vào Pizza Day 2025, nó trị giá 1,106 tỷ đô. Đến Pizza Day 2026, nó trị giá 777,87 triệu đô.
Đó là một cú “cắt tóc” 328 triệu đô chỉ trong một năm, và là mức sụt giảm theo năm mạnh nhất của bất kỳ “đống” Pizza Day nào kể từ 2015.
Cũng nên đọc: Bitcoin Breaks Downtrend, Rare Market Signals Hint At Multi-Week Rally
Mỗi Pizza Day, cùng một điểm dữ liệu cố định được định giá lại theo giá spot trong ngày. Đây là mốc chuẩn thường niên “sạch” nhất mà crypto có. Và năm 2026, mốc chuẩn đó đang kể một câu chuyện rất cụ thể về những gì vừa xảy ra với thị trường này.
Cú “cắt tóc” 328 triệu đô trong mười hai tháng
$BTC giao dịch ở mức 110.568 đô vào ngày 22/5/2025, lập đỉnh lịch sử mới đúng dịp kỷ niệm 15 năm đơn hàng của Hanyecz. Lần đầu tiên trong lịch sử, 10.000 BTC về mặt lý thuyết có giá hơn 1,1 tỷ đô.
Đến ngày 22/5/2026, Bitcoin đang giao dịch quanh 77.300 đô. Cùng “đống” BTC đó hiện trị giá 777,87 triệu đô. Con số này thấp hơn 29,7% so với mức giá dịp kỷ niệm năm ngoái và thấp hơn 38% so với kỷ lục tháng 10/2025.
Giá Bitcoin đã giảm trong 6 trên tổng số 16 dịp kỷ niệm Pizza Day kể từ 2010. Con số năm 2026 là mức sụt tuyệt đối theo đô lớn nhất từng được ghi nhận.
Cũng nên đọc: US Bitcoin ETFs Log $4.5B In Outflows In 2026 — Worst Start Since January 2024 Launch
Đỉnh tháng 10 thực sự đã phải trả giá gì
Đợt giảm không bắt đầu trong năm 2026. Nó khởi đầu vào ngày 10/10/2025. BTC đã nối dài đà tăng sau Pizza Day 2025 suốt mùa hè, đạt đỉnh lịch sử mới 126.000 đô vào ngày 6/10/2025. Dòng tiền tổ chức mạnh, nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia hạn chế, và xu hướng tăng trông có vẻ rất vững. Bốn ngày sau, mọi thứ gãy.
Tổng thống Donald Trump công bố áp thuế 100% với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, có hiệu lực từ 1/11, kèm kiểm soát xuất khẩu với phần mềm trọng yếu của Mỹ. Động thái này đáp trả trực tiếp việc Bắc Kinh hạn chế đất hiếm trước đó. Thị trường hoàn toàn chưa “định giá trước” cú sốc này.
Cú sốc thuế quan của Trump đã phá gãy đà tăng
Chỉ trong vài giờ, tổng vốn hóa thị trường crypto rơi từ khoảng 4,25 nghìn tỷ đô xuống 4,05 nghìn tỷ đô. Gần 200 tỷ đô giá trị đã bị xóa sổ chỉ trong một phiên. Bitcoin giảm từ 122.000 đô xuống 107.000 đô khi đóng cửa trong ngày.
Ethereum (ETH), (XRP) và (BNB) mỗi đồng đều giảm hơn 15%.
Khoảng 19 tỷ đô vị thế crypto dùng đòn bẩy bị thanh lý trong vòng 24 giờ, ảnh hưởng tới 1,6 triệu trader. Đây là sự kiện thanh lý trong một ngày lớn nhất lịch sử crypto, vượt qua cú sập do đại dịch tháng 3/2020. Bitcoin dành phần còn lại của năm 2025 để giao dịch dưới đỉnh tháng 10.
Quý 1/2026 trở thành khởi đầu tệ nhất kể từ 2018
Khi bước sang năm 2026, đà tăng đã giúp Pizza Day 2025 lập kỷ lục định giá vốn đã gãy. Quý 1/2026 trở thành quý mở màn tệ thứ ba của Bitcoin trong lịch sử, khi tài sản này kết thúc giai đoạn với mức giảm 23,2% và các ETF Bitcoin spot chảy máu 4,5 tỷ đô chỉ trong tám tuần đầu năm.
Căng thẳng với Iran làm áp lực gia tăng. Cuộc không kích của Mỹ–Israel vào các mục tiêu Iran hôm 28/2 trùng với một đợt xoay trục mạnh sang “ngại rủi ro” trên toàn thị trường tài sản số, và BTC dành phần lớn tháng 3 bị kẹt trong vùng 60.000–75.000 đô. Quý 2 đã mang lại phần nào sự giải tỏa.
Bitcoin đã tăng khoảng 14% trong quý và giành lại vùng 77.000 đô. Nhưng nhịp giảm từ 82.500 đô cách đây mười ngày xuống mức hiện tại cho thấy đà hồi phục còn chắp vá. Tổng vốn hóa thị trường crypto hiện ở mức 2,65 nghìn tỷ đô, giảm từ 2,9 nghìn tỷ chỉ một tuần trước.
Cũng nên đọc: Bitcoin And Ethereum Are Absorbing The Market — What That Means For Crypto In 2026
Vì sao Pizza Day là mốc chuẩn trung thực nhất của crypto
Hầu hết bình luận thị trường xoay vòng theo ngày. Pizza Day xoay vòng theo năm. Đó là điều khiến nó hữu ích. Mỗi ngày 22/5, cùng 10.000 BTC ấy được định giá lại theo giá spot. Không có lớp “kể chuyện” đệm vào, không khung biên tập, không cửa sổ 30 ngày lăn để làm mượt các cạnh. Con số là chính nó. Năm 2024, con số đó là 674 triệu đô. Năm 2025, 1,106 tỷ đô. Năm 2026, 777,87 triệu đô.
Quỹ đạo đó cho bạn thấy điều mà biểu đồ theo ngày không thể. Từ Pizza Day 2024 đến 2025, “đống” BTC đó tăng thêm 432 triệu đô. Từ 2025 đến 2026, nó mất 328 triệu đô. Cú xoay 760 triệu đô chỉ trong một năm đó chính là toàn bộ câu chuyện: thị trường này đang ở đâu, vừa sống sót qua điều gì, và còn phải hồi phục bao xa.
Hanyecz không mất tiền — anh ấy tạo ra cả một thị trường
Câu chuyện “mặc định” về Pizza Day thường coi Hanyecz là tấm gương cảnh báo. Câu chuyện chính xác thì xem anh như người đã cho Bitcoin tỷ giá thực đầu tiên.
Vào tháng 5/2010, BTC không có sàn spot nào với khả năng khớp lệnh đáng tin cậy, không có kênh on-ramp fiat ở quy mô lớn, không có chấp nhận từ phía merchant, không phái sinh, và không có sự đồng thuận công khai rằng nó sẽ có giá trị trong tương lai. Bản thân Hanyecz mô tả số anh đang giữ là “tiền Monopoly.” 10.000 BTC anh chi ra không phải là một “đống” tỷ đô bị phung phí. Đó là một tài sản chưa từng được định giá so với bất kỳ hàng hóa tiêu dùng thực nào.
Đơn hàng của anh đã thiết lập mức giá đó. Mọi niêm yết sàn sau này, mọi lần phê duyệt ETF, mọi desk tổ chức đang giao dịch Bitcoin ngày nay đều phụ thuộc vào quá trình khám phá giá bắt đầu từ chủ đề đó trên diễn đàn BitcoinTalk.
Cú giảm 328 triệu đô năm nay là khó chịu. Nhưng ngay theo thước đo của chính Hanyecz, nó vẫn chứng minh thị trường đang làm đúng điều anh đã khởi xướng.
Đọc tiếp: Jesse Eckel Forecasts Bitcoin Will Peak Between $170K And $250K During 2026