Cardano (ADA) đang đưa hai đề xuất bảo mật ra tham vấn cộng đồng, trong đó có thiết kế ví trung gian “chống lượng tử” nhằm bảo vệ các địa chỉ hiện có mà không buộc người dùng phải di dời tài sản.
Các điểm chính:
- CIP-0197 đề xuất bổ sung một lớp bằng chứng không tiết lộ (zero-knowledge proof) tùy chọn cho ví HD trên Cardano, trong khi vẫn giữ nguyên khóa, địa chỉ và đường dẫn dẫn xuất hiện tại.
- CPS-0034 mở rộng bộ kiểm thử tuân thủ Plutus Core để giúp các triển khai node thay thế bám sát trình đánh giá tham chiếu.
- Cả hai đề xuất đều đang trong giai đoạn rà soát, chưa phải nâng cấp mạng đã triển khai và cũng chưa tạo ra chất xúc tác giá ADA trong ngắn hạn.
Cardano CIP-0197
Cardano đã nhấn mạnh hai đề xuất này ngày 23/8 sau khi Robert Phair, biên tập viên Cardano Improvement Proposal (CIP), công bố bản snapshot đánh giá mới nhất.
Hồ sơ của Cardano Foundation cho thấy CIP-0197 và CPS-0034 đã được xác nhận là ứng viên chính thức từ ngày 18/8 và hiện vẫn mở để tiếp nhận phản hồi kỹ thuật.
CIP-0197 nhắm vào điểm yếu đã được nhận diện ở các ví dùng chuẩn Ed25519, nơi khóa công khai có thể bị lộ nếu máy tính lượng tử đủ mạnh có thể chạy thuật toán Shor ở quy mô lớn. Đề xuất đưa thêm một bằng chứng zero-knowledge gắn với seed của ví, nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc địa chỉ đang dùng.
Giai đoạn đầu được khuyến nghị sẽ giữ cơ chế chữ ký cổ điển trên chuỗi, đồng thời cho phép ví, sàn giao dịch và hệ thống chỉ mục xác minh bằng chứng mới ở ngoài chuỗi. Ở giai đoạn sau, quá trình xác minh bằng chứng có thể được đưa vào trong node, nhưng bản đề xuất lưu ý điều này sẽ đòi hỏi thay đổi đồng thuận và tối ưu kích thước bằng chứng.
CPS-0034 xử lý một dạng rủi ro khác. Đề xuất này bổ sung bộ kiểm thử tuân thủ Plutus Core dựa trên thuộc tính (property-based), giúp các nhóm phát triển node Cardano thay thế có công cụ đối chiếu để đảm bảo bộ đánh giá (evaluator) của họ vận hành tương đồng với triển khai tham chiếu.
Đọc thêm: Eric Trump bác tin đồn ra mắt token mới khi 3 token Trump vẫn cách xa đỉnh cũ
Bảo mật lượng tử
Hai đề xuất vẫn đang ở giai đoạn đầu quy trình đánh giá, nên ý nghĩa đối với thị trường trong ngắn hạn còn hạn chế. Giá trị của chúng nằm ở khía cạnh kỹ thuật: thử nghiệm khả năng Cardano tăng cường bảo mật mà không làm gián đoạn trải nghiệm người dùng hiện tại hay thu hẹp không gian cho các triển khai node thay thế.
Mốc thời gian đối với máy tính lượng tử vẫn rất bất định. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) cho rằng ước tính về thời điểm xuất hiện máy tính lượng tử “có ý nghĩa với mật mã” dao động từ khoảng năm 2030 đến vài thập kỷ sau, đồng thời nhấn mạnh việc di trú sang hệ mật mã mới thường kéo dài nhiều năm.
CIP-0197 cũng được xác định rõ chỉ là một lớp phòng thủ trung gian, không phải lộ trình di trú hậu lượng tử hoàn chỉnh.
Các nhóm đánh giá của Cardano lưu ý mạng lưới vẫn cần một khối lượng lớn công việc kỹ thuật nữa trước khi có thể thay thế toàn bộ các nguyên thủy mật mã dễ tổn thương trên toàn hệ thống.
Nỗ lực này nằm trong khuôn khổ Cardano Vision 2026, lộ trình nghiên cứu được công bố tháng 6/2026 với 15 sáng kiến trên sáu trụ cột kỹ thuật, bao gồm khả năng mở rộng, hệ thống zero-knowledge và an ninh hậu lượng tử. Chương trình coi khả năng chống tấn công lượng tử là một hành trình di trú dài hạn, chứ không phải chỉ một bản nâng cấp ví đơn lẻ.
Bài tiếp theo: Ethereum chạm ngưỡng cản 2,55 nghìn USD sau nhịp tăng kéo dài nhiều phiên
