Anthropic đang triển khai cơ chế gắn watermark vô hình lên văn bản do Claude tạo ra và chữ ký xác thực nguồn gốc tệp (file provenance) trên phạm vi toàn cầu, theo khuôn khổ minh bạch của EU, động thái lập tức vấp phải làn sóng phản đối dù bộ quy tắc này nhận được khoảng 190 bên ký kết ủng hộ.
Các điểm chính:
- Mọi văn bản Claude sinh ra sẽ kèm watermark có thể đọc bằng máy, đủ bền để vẫn tồn tại khi người dùng sao chép – dán, trong khi các tệp được hỗ trợ sẽ có siêu dữ liệu nguồn gốc được ký số.
- Chính sách áp dụng trên toàn cầu cho các mẫu Claude được hỗ trợ; những mẫu cũ hơn đang được nâng cấp trong giai đoạn chuyển tiếp.
- Giới phê bình lo ngại công việc hiệu đính và lập trình có thể bị gắn cờ là “AI tạo ra” ngay cả khi phần lớn nội dung gốc là do con người viết.
Watermark trên Claude
Anthropic đã trình bày chi tiết hệ thống đánh dấu hôm 11/8, như một phần cam kết tuân thủ khung minh bạch thuộc Đạo luật AI của Liên minh châu Âu (AI Act). Các mẫu Claude ra mắt tại EU từ ngày 2/8 trở đi đã hỗ trợ đánh dấu ngay từ khi phát hành, và hãng đang bổ sung tính năng này cho những mẫu ra mắt trước đó.
Cơ chế mới nhúng một watermark không thể nhận biết bằng mắt thường trực tiếp vào văn bản sinh bởi AI, trong khi các định dạng tệp được hỗ trợ như hình ảnh SVG, PNG, JPG sẽ nhận siêu dữ liệu nguồn gốc C2PA có chữ ký số. Anthropic khẳng định watermark văn bản không làm thay đổi nội dung, chất lượng hay khả năng đọc. Forbes cho hay người dùng không thể tắt tính năng này.
Tuy vậy, hệ thống vẫn có giới hạn. Khi văn bản bị chỉnh sửa nặng tay, diễn đạt lại, dịch sang ngôn ngữ khác hoặc trộn lẫn với nhiều đoạn viết khác, tín hiệu nước watermark có thể bị xóa đến mức không còn phát hiện được. Ở phía tệp, việc chuyển đổi định dạng, lưu lại nhiều lần hoặc chụp màn hình có thể làm mất siêu dữ liệu nguồn gốc.
Bài viết liên quan: XRP rơi dưới mốc 1 đô trong khi cá voi âm thầm gom 380 triệu token
Làn sóng phản đối Claude
Thông báo của Anthropic nhanh chóng dấy lên tranh cãi trên X và Reddit, đặc biệt từ nhóm người dùng tận dụng Claude để hiệu đính và giới lập trình lo ngại watermark bám theo cả mã nguồn và tài liệu kỹ thuật.
Người dẫn chương trình radio kiêm blogger Erick Erickson chỉ trích việc những gì ông tự tay viết cũng bị gắn watermark chỉ vì nhờ Claude rà soát lỗi, gọi đây là điều “lố bịch”.
Mối lo này làm nổi bật một khác biệt then chốt ngay trong hướng dẫn của Anthropic: phát hiện watermark chỉ cho thấy nội dung đã được Claude xử lý ở một giai đoạn nào đó, chứ không khẳng định Claude là “tác giả gốc”. Công ty nhấn mạnh các tác vụ như hiệu đính, dịch thuật, tóm tắt hay chuyển đổi định dạng tệp đều có thể sinh ra kết quả bị đánh dấu, dù phần nội dung gốc đến từ nơi khác.
Bản thân bộ quy tắc của EU vẫn mang tính tự nguyện, nhưng các nghĩa vụ minh bạch tại Điều 50 của Đạo luật AI đã chính thức có hiệu lực pháp lý từ ngày 2/8. Tính đến cuối tháng 7, khoảng 190 tổ chức đã ký tham gia, trong đó có Google, Meta, Microsoft, OpenAI và Anthropic.
Sự thay đổi này không chỉ dừng ở Claude. OpenAI hiện cũng công bố việc áp dụng siêu dữ liệu C2PA và watermark SynthID cho các hình ảnh được hỗ trợ, cùng với SynthID cho âm thanh, dù các công cụ xác thực nguồn gốc công khai hiện nay của hãng chưa liệt kê văn bản trong nhóm định dạng có thể phát hiện.
Đọc tiếp: Sếp Apple Pay Jennifer Bailey nghỉ hưu sau 25 năm gắn bó với công ty
