Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) kêu gọi các chính phủ cắt giảm thâm hụt ngân sách, cảnh báo lợi suất trái phiếu leo thang đang đẩy chi phí đi vay tăng vọt trong bối cảnh nợ công toàn cầu tiến sát mốc 100% GDP – mức cao nhất kể từ sau Thế chiến II.
Các điểm chính:
- IMF cho biết lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm bình quân của nhóm G7 đã tăng hơn 110 điểm cơ bản từ tháng 2 đến tháng 9.
- Tại Mỹ, chi phí lãi vay được dự báo sẽ vượt 5% GDP vào năm 2031, gần tương đương quy mô chi cho an sinh xã hội.
- Các quan chức IMF cảnh báo trì hoãn thắt chặt tài khóa chỉ khiến điều chỉnh sau này trở nên đau đớn và tốn kém hơn.
IMF tăng cường cảnh báo về nợ
IMF kêu gọi các nền kinh tế phát triển và nhiều nước khác cắt giảm chi tiêu, thu hẹp thâm hụt ngân sách và kéo giảm tỷ lệ nợ, nhấn mạnh rằng càng trì hoãn, việc điều chỉnh càng khó khăn.
Rodrigo Valdes, lãnh đạo Vụ các vấn đề tài khóa của IMF, và cấp phó Era Dabla-Norris viết trong một bài blog rằng chi phí đi vay tăng khiến nhu cầu thắt chặt tài khóa một cách đáng tin cậy trở nên cấp thiết hơn. Các quan chức tài chính toàn cầu đang nhóm họp tại Bangkok trong tuần này nhân kỳ họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới.
Theo IMF, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm bình quân của G7 đã tăng hơn 110 điểm cơ bản trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 9, lên mức cao nhất gần 20 năm. Động lực chính đến từ giá dầu cao, lạm phát vẫn dai dẳng, nhu cầu đầu tư mạnh hơn và tăng trưởng vượt kỳ vọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Chi phí tài trợ của chính phủ toàn cầu được dự báo tăng lên bình quân 3,7% GDP vào năm 2031, so với khoảng 2,3% năm 2021. Riêng tại Mỹ, chi phí lãi vay dự kiến vượt 5% GDP vào năm 2031, từ mức 2,8% trước đại dịch, gần tương đương với quy mô chi tiêu cho hệ thống An sinh Xã hội. Ở các quốc gia thu nhập thấp, khoản trả lãi đã “ngốn” hơn 15% tổng thu ngân sách, so với mức bình quân khoảng 9% trong giai đoạn 2011–2019.
Bài viết liên quan: Sổ cái XRP che giấu lỗ hổng đúc coin từ năm 2015, nay nhà phát triển mới tiết lộ
Valdes kêu gọi sớm thắt chặt tài khóa
Trao đổi trong một cuộc phỏng vấn, Valdes cho biết kết quả tài khóa năm nay kém tích cực hơn so với kỳ vọng cách đây sáu tháng và tệ hơn so với cùng kỳ năm trước. Theo ông, phần lớn các chính phủ hiện nay vẫn có xu hướng tăng chi, thay vì cắt giảm.
Valdes nói thẳng: “Không có lối thoát dễ dàng khỏi quỹ đạo tài khóa hiện tại”.
Dabla-Norris nhấn mạnh các quốc gia “cần hành động ngay, đặc biệt là những nước có mức nợ cao”, để tạo dư địa cho chi tiêu phòng thủ quốc phòng tăng lên và gánh nặng dân số già hóa.
Các nền kinh tế giàu đồng thời đang tái cấp vốn lượng lớn nợ ở kỳ hạn ngắn hơn, khiến tác động của lãi suất cao thấm vào ngân sách nhanh hơn; gần 30% nợ của G7 và Tây Ban Nha hiện sẽ đáo hạn trong vòng một năm. Lạm phát vẫn neo trên mục tiêu cũng đồng nghĩa các ngân hàng trung ương nhiều khả năng duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn, theo IMF.
Lời cảnh báo mới nhất nối tiếp báo cáo Fiscal Monitor tháng 4 của IMF, trong đó quỹ này dự báo nợ công toàn cầu sẽ chạm mốc 100% GDP vào năm 2029 – sớm hơn một năm so với kịch bản công bố năm 2025. Báo cáo đó ước tính tỷ lệ nợ vào năm 2025 ở mức ngay dưới 94% GDP và cảnh báo “phần bù an toàn” gắn với trái phiếu Kho bạc Mỹ đang bị bào mòn, trở thành rủi ro gia tăng đối với hệ thống tài chính toàn cầu.
Đọc tiếp: New York Times đứng cùng phía với các nhà xuất bản, đòi công ty AI trả phí tin tức
