Nhật Bản đang chuẩn bị xây dựng hạ tầng blockchain cho thanh toán gần như tức thì đối với cổ phiếu và trái phiếu chính phủ, nhắm tới thị trường nợ công trị giá khoảng 1.166,7 nghìn tỷ yen.
Những điểm chính:
- Hệ thống đề xuất của Nhật Bản có thể thay thế chu kỳ thanh toán T+2 với cổ phiếu và T+1 với trái phiếu chính phủ Nhật (JGB) bằng xử lý gần thời gian thực.
- Cơ quan quản lý và các định chế tài chính dự kiến lập nhóm nghiên cứu vào mùa hè 2026, với kế hoạch phát triển dự kiến công bố khoảng đầu năm 2027.
- Nếu được phê duyệt, hạ tầng mới có thể đi vào vận hành từ đầu thập niên 2030.
Kế hoạch blockchain cho thị trường Nhật Bản
Nikkei cho biết Cơ quan Dịch vụ Tài chính (FSA), Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) và các định chế tài chính sẽ cùng thành lập nhóm thiết kế hệ thống blockchain và phân định trách nhiệm giữa các bên. Kế hoạch cũng được kỳ vọng sẽ vạch ra lộ trình triển khai chi tiết.
Hiện các giao dịch cổ phiếu tại Nhật Bản được thanh toán sau hai ngày kể từ khi khớp lệnh, trong khi trái phiếu chính phủ Nhật (JGB) được thanh toán vào ngày giao dịch kế tiếp. Xử lý theo thời gian thực sẽ cho phép nhà đầu tư tái sử dụng dòng tiền từ việc bán tài sản gần như ngay lập tức. Theo số liệu của Bộ Tài chính, giá trị JGB và tín phiếu kho bạc đang lưu hành đạt 1.166,7 nghìn tỷ yen, tương đương khoảng 7.000 tỷ USD theo tỷ giá gần đây.
Đề xuất mới nối tiếp các thử nghiệm hạ tầng của khối tổ chức. Mizuho Financial Group, Nomura Holdings, Japan Securities Clearing Corporation và Digital Asset Holdings đã triển khai thử nghiệm thế chấp JGB ngày 20/4/2026 trên Canton Network. Bài kiểm chứng khái niệm này (proof of concept) thử nghiệm chuyển giao JGB 24/7 mà vẫn duy trì chế độ pháp lý hiện hành của JGB trong khung pháp lý chứng khoán Nhật Bản.
Tính chất sống còn của thị trường JGB
Tranh luận về hạ tầng diễn ra trong bối cảnh chi phí đi vay của Nhật Bản đang neo gần đỉnh nhiều thập kỷ. Lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm hiện quanh 2,9%, lợi suất 30 năm trên 4%, và thị trường đang phản ánh khoảng 80% khả năng Ngân hàng Nhật Bản nâng lãi suất vào tháng 9.
Đẩy nhanh thanh toán sẽ không tác động trực tiếp đến lạm phát, lãi suất hay tỷ giá yen, nhưng có thể làm giảm lượng vốn “nằm chờ” giữa thời điểm giao dịch và ngày thanh toán cuối cùng. Yếu tố này trở nên quan trọng hơn khi lãi suất ở vùng cao, bởi việc chậm tiếp cận tiền mặt kéo theo chi phí cơ hội lớn hơn.
Nhật Bản cũng đang theo đuổi các sáng kiến blockchain liên quan. SBI Holdings và Solana Foundation đang phát triển hạ tầng tài chính on-chain gắn với các stablecoin neo theo yen, trong khi Ngân hàng Nhật Bản tách biệt nghiên cứu mô hình thanh toán dự trữ ngân hàng trung ương trên nền tảng blockchain.
Trước đây Nhật Bản đã rút ngắn chu kỳ thanh toán: JGB chuyển sang T+1 từ năm 2018 và cổ phiếu sang T+2 từ năm 2019. Tại Mỹ, thanh toán cổ phiếu được rút về T+1 từ năm 2024. Đề xuất lần này tiến thêm một bước, nhắm tới thanh toán gần như tức thì cho cả cổ phiếu lẫn nợ chính phủ Nhật.
Bài tiếp theo: Solana lập kỷ lục 4,2 tỷ giao dịch khi SOL trở lại trên mốc 100 USD
