Nhật Bản đang chuẩn bị xây dựng hạ tầng blockchain cho thanh toán gần như tức thì đối với cổ phiếu và trái phiếu chính phủ, nhắm tới thị trường nợ công khoảng 1.166,7 nghìn tỷ yen.
Các điểm chính
- Hệ thống đề xuất của Nhật Bản có thể thay thế chu kỳ thanh toán T+2 với cổ phiếu và T+1 với trái phiếu chính phủ bằng xử lý gần thời gian thực.
- Cơ quan quản lý và các định chế tài chính dự kiến lập nhóm nghiên cứu vào mùa hè 2026, với kế hoạch phát triển dự kiến công bố vào đầu năm 2027.
- Nếu được phê duyệt, hạ tầng mới có thể đi vào vận hành từ những năm đầu thập niên 2030.
Kế hoạch blockchain cho thị trường Nhật Bản
Nikkei cho biết Cơ quan Dịch vụ Tài chính, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) và các định chế tài chính sẽ thành lập nhóm chung để thiết kế hệ thống blockchain và phân chia trách nhiệm triển khai. Kế hoạch này cũng dự kiến đưa ra một lộ trình chi tiết cho giai đoạn thực thi.
Hiện tại, giao dịch cổ phiếu tại Nhật được thanh toán sau hai ngày làm việc kể từ khi khớp lệnh, trong khi trái phiếu chính phủ Nhật (JGB) được thanh toán vào ngày làm việc kế tiếp. Nếu chuyển sang xử lý gần thời gian thực, nhà đầu tư có thể tái sử dụng ngay gần như lập tức số tiền thu được từ việc bán tài sản. Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng dư nợ JGB và tín phiếu Kho bạc đang lưu hành là 1.166,7 nghìn tỷ yen, tương đương khoảng 7.000 tỷ USD theo tỷ giá gần đây.
Đề xuất này nối tiếp các thử nghiệm ở cấp định chế đã diễn ra trước đó. Mizuho Financial Group, Nomura Holdings, Japan Securities Clearing Corporation và Digital Asset Holdings đã triển khai một thử nghiệm sử dụng JGB làm tài sản thế chấp trên Canton Network từ ngày 20/4/2026. Bài thử nghiệm bằng chứng khái niệm này cho phép chuyển giao 24/7, đồng thời vẫn giữ nguyên quy chế pháp lý hiện hành của JGB trong khung pháp lý chứng khoán Nhật Bản.
Tính chất chiến lược của thị trường JGB
Tranh luận về hạ tầng thanh toán diễn ra trong bối cảnh chi phí đi vay của Nhật Bản đang neo gần mức cao nhiều thập kỷ. Lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm quanh 2,9%, lợi suất 30 năm trên 4%, và thị trường đang định giá khoảng 80% khả năng BoJ nâng lãi suất vào tháng 9.
Thanh toán nhanh hơn sẽ không trực tiếp làm thay đổi lạm phát, lãi suất hay tỷ giá yen, nhưng có thể giảm lượng vốn bị “mắc kẹt” trong khoảng thời gian từ khi giao dịch được thực hiện đến khi tiền và chứng khoán thực sự được chuyển giao. Khi mặt bằng lãi suất cao, chi phí cơ hội của việc không tiếp cận được tiền mặt trong khoảng thời gian đó càng trở nên đáng kể.
Nhật Bản cũng theo đuổi các dự án blockchain liên quan khác. SBI Holdings và Solana Foundation đang phát triển hạ tầng tài chính on-chain gắn với các stablecoin neo theo đồng yen, trong khi Ngân hàng Nhật Bản tách biệt nghiên cứu ứng dụng blockchain trong thanh toán dự trữ ngân hàng trung ương.
Trước đây, Nhật Bản đã nhiều lần rút ngắn chu kỳ thanh toán: JGB được chuyển sang T+1 vào năm 2018 và cổ phiếu sang T+2 vào năm 2019. Tại Mỹ, thanh toán cổ phiếu đã được rút ngắn xuống T+1 từ năm 2024. Đề xuất mới của Nhật Bản tham vọng tiến thêm một bước xa hơn, hướng tới thanh toán gần như tức thì cho cả cổ phiếu lẫn nợ Chính phủ.
Đọc tiếp: Solana đạt kỷ lục 4,2 tỷ giao dịch khi SOL vượt trở lại mốc 100 USD
