OpenAI ngày 8/9 cho biết một mô hình nội bộ đã huy động khoảng 10.000 tác tử AI để giải bài toán Navier–Stokes, thuộc nhóm bảy bài toán Millennium Prize — tuyên bố hiện bị hai nhà toán học công khai bác bỏ.
Điểm chính:
- Một hệ thống nội bộ, chưa phát hành của OpenAI, đã tạo ra bản chứng minh dạng văn bản và bản hình thức hóa trong Lean cho một trong bảy bài toán Millennium.
- Tristan Buckmaster và Levent Alpöge, những người công bố kết quả liên quan chỉ trước đó một ngày, chất vấn cách OpenAI đi đến cùng một hướng tiếp cận.
- Terence Tao cho rằng các phòng thí nghiệm AI đang “khai thác” các bài toán mở nổi tiếng để làm truyền thông, hơn là phục vụ hiểu biết toán học.
Chi tiết về “bằng chứng” Navier–Stokes của OpenAI
Công ty đã công bố bản thảo và bản hình thức hóa trong Lean, lập luận rằng một chất lỏng ban đầu trơn và đứng yên có thể phát triển kỳ dị (singularity) trong thời gian hữu hạn. Các nhà nghiên cứu mô tả hệ thống nội bộ này “vượt xa” GPT-6 Astra về năng lực, cho biết mô hình vẫn đang trong giai đoạn huấn luyện với hiệu suất tiếp tục cải thiện.
Giới toán học đã theo đuổi câu hỏi này gần 90 năm, từ khi Jean Leray, năm 1934, chứng minh nghiệm tồn tại theo nghĩa tổng quát, nới lỏng hơn so với nghiệm cổ điển.
OpenAI bắt đầu huấn luyện mô hình ngày 28/8, sau đó từ 1/9 “quét” toàn bộ các bài toán Millennium còn mở, giữa lúc lan truyền tin đồn rằng hai bài trong số đó đã được giải. Ban lãnh đạo nói với báo giới rằng hóa đơn tính toán lên tới hàng triệu USD.
Đọc thêm: Giá XRP ngóng mốc 1,46 USD khi cá voi quay lại gom hàng trong tháng 9
Buckmaster và Bubeck va chạm vì vấn đề ghi công
Tristan Buckmaster, nhà toán học tại Đại học New York (NYU), và Levent Alpöge, nhà nghiên cứu của Anthropic đang làm việc với tư cách cá nhân, đã dành gần một năm nghiên cứu các phương trình chất lỏng có liên quan. Họ kế thừa các kết quả trước đó của Diego Cordoba và Luis Martinez-Zoroa, và công bố các chứng minh đã được Lean kiểm chứng cho bài toán Euler có lực cưỡng bức chỉ một ngày trước khi OpenAI công bố kết quả.
Buckmaster sau đó đặt vấn đề liệu các bản thảo riêng tư của ông trên Codex có ảnh hưởng đến nỗ lực của phía OpenAI hay không, và cho biết ông không nhận được câu trả lời rõ ràng về dữ liệu huấn luyện.
Ông cũng cáo buộc nhà nghiên cứu OpenAI Sebastien Bubeck gây sức ép buộc loại tên Alpöge khỏi một bài báo vì vấn đề nơi làm việc, rồi sau đó cảnh báo ông không nên đưa chuyện ra công chúng.
Bubeck đã bác bỏ lời kể này, gọi đó là sai sự thật và mang tính kích động.
Phía OpenAI nói rằng cả các nhà nghiên cứu lẫn các tác tử AI của công ty đều không tiếp cận công trình của Buckmaster – Alpöge trước khi hai ông công bố, nhưng thừa nhận dữ liệu sử dụng đã được khử định danh có thể đã góp phần cải thiện mô hình. OpenAI cũng khẳng định không có kế hoạch yêu cầu khoản thưởng 1 triệu USD gắn với bài toán này.
Clay Mathematics Institute, đơn vị đề ra bảy bài toán Millennium từ năm 2000, đến nay vẫn xếp Navier–Stokes vào nhóm chưa được giải.
Terence Tao hoài nghi “toán học AI”
Terence Tao, thường được xem là một trong những nhà toán học đương đại xuất sắc nhất, đã cảnh báo rằng các công ty AI đang coi những bài toán mở nổi tiếng như các “bài test marketing” cho thế hệ mô hình mới.
Ông lập luận việc “trích xuất lời giải” cho các bài toán này chỉ để đánh bóng tên tuổi có thể làm tổn hại hệ sinh thái toán học — nơi nuôi dưỡng thế hệ tiếp theo của các kỹ thuật, câu hỏi và nhà nghiên cứu — và so sánh thực trạng này với việc “cướp phá một di chỉ khảo cổ”.
Quy mô chiến dịch của OpenAI leo thang rất nhanh. Khoảng 100 tác tử ban đầu giải một biến thể Euler không có lực cưỡng bức trong khoảng 50 giờ. Nhóm Navier–Stokes sau đó báo cáo đã tìm ra lời giải ngày 5/9, tức khoảng 88 giờ sau khi khởi động, và việc kiểm chứng chứng minh bằng Lean mất thêm 17 giờ nữa.
Bài tiếp theo: Bitget bổ sung bài học blockchain vào chương trình UNICEF tiếp cận hơn 642.000 người
