Nhà sáng lập Morgan Creek Capital Mark Yusko so sánh SpaceX với Dogecoin (DOGE), cho rằng cấu trúc sau IPO có thể khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ gánh lỗ khi người trong cuộc lần lượt bán ra.
Những điểm chính:
- Yusko cho rằng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng quá thấp giúp nhóm nội bộ có ảnh hưởng bất thường đến nguồn cung cổ phiếu và câu chuyện trên thị trường.
- Ông nghi ngờ khả năng định giá hiện tại có thể đáp ứng kỳ vọng tăng thêm 10 lần nữa.
- Cảnh báo của ông xoay quanh định giá, dòng tiền tự do âm và rủi ro nhà đầu tư nhỏ lẻ trở thành nguồn thanh khoản cho các cổ đông sớm.
Định giá SpaceX
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Yusko đưa ra chỉ trích nhắm vào phần cổ phiếu SpaceX thực sự lưu hành trên thị trường rất nhỏ, trong khi quyền sở hữu tập trung chủ yếu vào Elon Musk và các nhà đầu tư giai đoạn đầu.
Ông lập luận rằng cấu trúc này tạo ra sự khan hiếm giả tạo, hỗ trợ mức giá cao trên thị trường nhưng lại đẩy nhà đầu tư công chúng vào thế rủi ro khi các cổ đông lớn quyết định thoái vốn.
“SpaceX tương đương với Dogecoin,” Yusko nói, so sánh mức độ tập trung sở hữu tại công ty với cấu trúc thị trường mang nặng yếu tố tâm lý của đồng meme coin này.
Theo ông, những người nắm giữ có tầm ảnh hưởng có thể định hình câu chuyện xung quanh một tài sản, trong khi cộng đồng rộng lớn hơn đổ tiền dựa trên kỳ vọng lợi nhuận tương lai. Yusko thừa nhận SpaceX là doanh nghiệp vệ tinh thực thụ, nhưng đặt dấu hỏi với câu chuyện tăng trưởng dài hạn và cho rằng dòng tiền tự do âm vẫn là rủi ro đáng kể.
Điểm phản đối mạnh mẽ nhất của ông là định giá.
Yusko cho rằng những nhà đầu tư kỳ vọng SpaceX tăng giá gấp 10 lần từ mức định giá khoảng 2.000 tỷ USD đang dựa trên phép tính “phi lý”. “GDP Mỹ hiện khoảng 31.000 tỷ USD. Nếu SpaceX tăng 10 lần, bạn đang nói một công ty chưa có lợi nhuận sẽ chiếm một nửa GDP Mỹ. Điều đó sẽ không xảy ra,” ông nhấn mạnh.
Xem thêm: Ethereum chấm dứt chuỗi 8 tuần bị rút vốn ETF với cú hồi 84 triệu USD
Cảnh báo từ Yusko
Lập luận của Yusko trực diện với một giả định cốt lõi trong chiến lược săn cổ phiếu tăng trưởng cao khi IPO: rằng một doanh nghiệp tư nhân thành công có thể lặp lại thành tích của những gã khổng lồ công nghệ đời đầu khi lên sàn.
Ông bác bỏ sự so sánh với Microsoft hay Apple thuở mới niêm yết, cho rằng SpaceX bước vào thị trường với điểm xuất phát định giá cao hơn rất nhiều. Theo ông, điều này thu hẹp đáng kể dư địa cho việc “mở rộng hệ số định giá” – yếu tố từng mang lại mức sinh lời khổng lồ ở các chu kỳ công nghệ trước.
Chỉ trích của Yusko cũng khơi lại rủi ro chung với các doanh nghiệp mới lên sàn có thương hiệu mạnh nhưng lượng cổ phiếu lưu hành thấp.
Nguồn cung cổ phiếu khan hiếm có thể thổi bùng nhu cầu trong giai đoạn IPO, trong khi việc người trong cuộc bán ra ở giai đoạn sau lại làm tăng nguồn cung và gây áp lực giảm giá.
SpaceX IPO tháng 6/2026 trong một trong những màn chào sàn lớn nhất lịch sử, có lúc định giá vọt trên 2.000 tỷ USD, trước khi cổ phiếu quay đầu về gần giá chào bán vào tháng 7. Diễn biến đảo chiều này làm dấy lên tranh luận gay gắt hơn về định giá, cấu trúc sở hữu nội bộ và triển vọng sinh lợi trong tương lai.
Đọc tiếp: Hướng dẫn dùng GPT-5.6 giúp cắt 66% lượng token, OpenAI gửi tới nhà phát triển