Sui (SUI) sẽ áp dụng hai chuẩn chữ ký hậu lượng tử đã được NIST phê duyệt, với mục tiêu kích hoạt xác thực tài khoản an toàn trước máy tính lượng tử trên Mainnet trong quý I/2027.
Các điểm chính:
- Sui dự kiến dùng ML-DSA-65 cho tài khoản thường ngày và SLH-DSA-SHA2-128s cho các “vault” smart contract giá trị lớn
- Cụm từ khôi phục và địa chỉ ví hiện tại sẽ được giữ nguyên khi chuyển sang khóa hậu lượng tử
- Vault an toàn hậu lượng tử được nhắm triển khai trên Mainnet ngay trong năm nay, tài khoản gốc trên Testnet trước cuối năm
Lộ trình chữ ký hậu lượng tử của Sui
Foundation của Sui đã trình bày lộ trình này ngày 6/8, nhấn mạnh đây là một nâng cấp tính năng giao thức mang tính thường kỳ, không đụng tới cơ chế đồng thuận hay trạng thái hiện có. Các cuộc kiểm toán độc lập vẫn đang diễn ra, và Foundation cho biết mốc thời gian sẽ được giữ linh hoạt trong khi chờ kết quả đánh giá cũng như phản hồi từ Testnet. Hiện tại, chưa có thay đổi tức thời nào trên mạng.
ML-DSA-65, bộ tham số Cấp 3 (Level 3) được định nghĩa trong tiêu chuẩn FIPS 204 của NIST, sẽ trở thành cơ chế chữ ký gốc (native) cho các tài khoản sử dụng hàng ngày. Trong khi đó, SLH-DSA-SHA2-128s – một cơ chế dựa trên hàm băm, tương ứng chuẩn FIPS 205 – sẽ được dùng để bảo vệ các “vault” giá trị cao bên trong smart contract Move, giúp Sui linh hoạt bám theo các chuẩn mực mà ngành công nghiệp sẽ thống nhất trong tương lai.
Hai cơ chế này dựa trên nền tảng toán học hoàn toàn khác nhau: một dựa trên mạng tinh (lattice-based), một dựa trên hàm băm (hash-based). Nhờ vậy, nếu một trong hai xuất hiện điểm yếu, cơ chế còn lại vẫn không bị ảnh hưởng.
Người dùng không phải tạo cụm từ khôi phục mới, vì khóa Sui được dẫn xuất xác định từ cùng một “seed”. Tính năng “địa chỉ bí danh” (address alias), vốn đã được triển khai trên mạng, cho phép một tài khoản hiện hữu thay khóa ủy quyền của mình bằng khóa hậu lượng tử mà không phải di chuyển tài sản.
Bài liên quan: Cổ phiếu SpaceX trị giá 100 tỷ USD lần đầu có thể giao dịch trên thị trường thứ cấp
Vì sao lộ khóa lượng tử là vấn đề lớn
Khóa công khai on-chain bị lộ ra ngay khi tài khoản thực hiện giao dịch, khác với khóa được giữ sau tường lửa doanh nghiệp. Sui lập luận rằng chiến lược “thu thập bây giờ, giả mạo sau” (harvest now, forge later) không cần tới phần cứng lượng tử; kẻ tấn công chỉ cần khóa công khai hiển thị và thời gian chờ đợi.
Google Quantum AI trong ước tính công bố tháng 3/2026 cho rằng việc khôi phục khóa riêng từ một khóa công khai đã lộ có thể được thực hiện trong vài phút trên một máy lượng tử chịu lỗi với dưới nửa triệu qubit vật lý. Sui vì vậy chọn cấp độ bảo mật Level 3 thay vì Level 1 rẻ hơn, nhằm tạo biên độ an toàn rộng hơn.
Quyết định này được đưa ra sau một sự cố hồi tháng 7, khi một mô hình AI đã giảm một nửa sức mạnh hiệu dụng của HAWK – một ứng viên hậu lượng tử cạnh tranh – chỉ trong khoảng 60 giờ, trong khi trước đó HAWK đã vượt qua hai năm thẩm định của các chuyên gia.
Cuộc đua “sẵn sàng lượng tử” trên blockchain
Sắc lệnh hành pháp 14412, ký tháng 6, đã rút ngắn đáng kể thời hạn đối với hệ thống nhà nước Mỹ, yêu cầu triển khai chữ ký số hậu lượng tử trên các hệ thống nhạy cảm trước cuối năm 2031. Trước đó, NIST dự kiến loại bỏ dần thuật toán cổ điển từ 2030 và cấm hoàn toàn vào 2035.
Sui không phải người chơi duy nhất. StarkWare đã công bố lộ trình ba giai đoạn cho Starknet (STRK) hồi tháng 6, tận dụng hệ thống bằng chứng STARK dựa trên hàm băm mà đội ngũ khẳng định vốn đã “an toàn trước lượng tử” ngay từ thiết kế. Foundation của Solana (SOL) thì vạch ra một lộ trình di trú theo từng giai đoạn xoay quanh cơ chế chữ ký Falcon vào tháng 4, sau những thử nghiệm Testnet với Project Eleven cuối năm 2025.
Bài tiếp theo nên đọc: JPMorgan đặt câu hỏi liệu HYPE có thể vượt Solana và XRP về vốn hóa hay không
