Sui (SUI) sẽ áp dụng hai cơ chế chữ ký hậu lượng tử đã được NIST phê duyệt, với mục tiêu đưa xác thực tài khoản “chống lượng tử” lên Mainnet trong quý I/2027.
Các điểm chính:
- Sui dự kiến dùng ML-DSA-65 cho tài khoản thường và SLH-DSA-SHA2-128s cho các “kho” hợp đồng thông minh giá trị cao
- Cụm từ khôi phục và địa chỉ ví hiện tại vẫn được giữ, chuyển tiếp sang khóa hậu lượng tử
- “Kho” an toàn lượng tử được nhắm triển khai lên Mainnet trong năm nay, tài khoản native trên Testnet vào cuối năm
Kế hoạch chữ ký hậu lượng tử của Sui
Sui Foundation đã trình bày lộ trình vào ngày 6/8, nhấn mạnh đây là một nâng cấp tính năng giao thức mang tính định kỳ, không phải thay đổi cơ chế đồng thuận hay can thiệp vào trạng thái hiện hữu. Các cuộc kiểm toán độc lập vẫn đang diễn ra, và quỹ cho biết mốc thời gian sẽ được giữ linh hoạt trong khi tiếp tục quá trình rà soát và lấy ý kiến từ Testnet. Hiện tại, chưa có thay đổi nào áp dụng cho người dùng.
ML-DSA-65, bộ tham số Mức 3 (Level 3) theo chuẩn NIST FIPS 204, sẽ trở thành cơ chế chữ ký native dành cho các tài khoản sử dụng hàng ngày. Trong khi đó, SLH-DSA-SHA2-128s dựa trên hàm băm, tương ứng chuẩn FIPS 205, sẽ được sử dụng để bảo vệ các “vault” tài sản giá trị cao bên trong hợp đồng thông minh Move, giúp Sui duy trì khả năng tương thích với những chuẩn mà ngành có thể thống nhất trong tương lai.
Hai cơ chế này dựa trên hai nền tảng toán học khác nhau — một dạng mạng tinh thể (lattice-based), một dạng dựa trên hàm băm — nên lỗ hổng ở cơ chế này sẽ không tự động làm suy yếu cơ chế kia.
Người dùng không cần tạo cụm từ khôi phục mới, vì khóa Sui được sinh một cách quyết định (deterministic) từ seed. Tính năng “bí danh địa chỉ” (address alias) đã được triển khai trên mạng cho phép một tài khoản hiện có hoán đổi khóa ủy quyền sang khóa hậu lượng tử mà không cần di chuyển tài sản.
Đọc thêm: Cổ phiếu SpaceX trị giá 100 tỷ USD lần đầu được phép giao dịch thứ cấp
Vì sao rò rỉ khóa trước máy tính lượng tử là rủi ro lớn
Khóa công khai on-chain bị lộ ra ngay khi tài khoản thực hiện giao dịch, khác với khóa được giữ sau lớp bảo vệ của doanh nghiệp. Sui lập luận rằng chiến lược “thu thập bây giờ, giả mạo sau” (harvest-now-forge-later) không cần phần cứng lượng tử: chỉ cần khóa công khai hiển thị trên chuỗi và thời gian chờ.
Google Quantum AI ước tính vào tháng 3/2026 rằng việc khôi phục khóa riêng từ một khóa công khai đã lộ có thể chỉ mất vài phút trên một máy lượng tử chịu lỗi có dưới nửa triệu qubit vật lý. Mạng Sui đã chọn Mức 3 thay vì Mức 1 rẻ hơn để có biên an toàn rộng hơn.
Quyết định này được đưa ra sau một sự cố hồi tháng 7, khi một mô hình AI đã giảm một nửa độ an toàn hiệu dụng của HAWK — một ứng viên chữ ký hậu lượng tử cạnh tranh — chỉ trong khoảng 60 giờ, dù trước đó thuật toán này đã vượt qua hai năm đánh giá của giới chuyên gia.
Cuộc đua “chuẩn bị cho kỷ nguyên lượng tử” trên blockchain
Sắc lệnh hành pháp 14412, ký hồi tháng 6, đã đẩy sớm các hạn chót của chính phủ liên bang Mỹ, yêu cầu toàn bộ hệ thống nhạy cảm phải dùng chữ ký số hậu lượng tử trước cuối năm 2031. Trước đó, NIST dự kiến bắt đầu loại bỏ dần thuật toán cổ điển từ 2030 và cấm hoàn toàn vào năm 2035.
Sui không phải dự án đơn độc trong cuộc đua này. StarkWare hồi tháng 6 đã công bố lộ trình ba giai đoạn cho Starknet (STRK), dựa trên các bằng chứng STARK dùng hàm băm mà đội ngũ khẳng định vốn đã “chống lượng tử” theo thiết kế. Solana (SOL) Foundation vào tháng 4 cũng đưa ra kế hoạch chuyển đổi theo từng giai đoạn xoay quanh cơ chế chữ ký Falcon, sau các thử nghiệm trên testnet với Project Eleven cuối năm 2025.
Bài tiếp theo: JPMorgan đặt câu hỏi liệu HYPE có thể vượt Solana và XRP về vốn hóa
