Zcash (ZEC) đang được các nhà phát triển lên kế hoạch bổ sung cơ chế chữ ký chống tấn công lượng tử ngay trong tháng 1, bắt đầu với “transparent pool” đang nắm khoảng 70% tổng lượng ZEC đã phát hành, dù mạng lưới vẫn chưa chốt ngày kích hoạt.
Các điểm chính:
- Đội ngũ kỹ sư Zakura đặt mục tiêu tháng 1 để hỗ trợ chữ ký dựa trên hàm băm cho Zcash, nhưng chưa xác nhận thời điểm kích hoạt trên mạng chính.
- Giai đoạn đầu tập trung vào giao dịch “transparent”, pool đang giữ khoảng 11,96 triệu trên tổng 16,98 triệu ZEC đã phát hành.
- Giao dịch “shielded” cần lộ trình kỹ thuật riêng; dự án hậu lượng tử toàn diện hướng tới mốc cuối năm 2027.
Nâng cấp hậu lượng tử cho Zcash
“Đội ngũ của chúng tôi dự kiến đưa các opcode cho chữ ký hậu lượng tử vào Zcash trong tháng 1,” kỹ sư Roman Akhtariev của Zakura viết trong một bài đăng kỹ thuật trên trang engineering.
Các opcode – tập lệnh trên mạng – sẽ cho phép hệ thống xác thực chữ ký dựa trên hàm băm, một cơ chế phê duyệt giao dịch được thiết kế để chịu được tấn công lượng tử, trong đó chữ ký một lần Winternitz là một lựa chọn đang được xem xét.
Dạng chữ ký này dựa trên nền tảng toán học khác hoàn toàn so với khóa đường cong elliptic mà ví tiền mã hóa hiện dùng. Vì thế, ngay cả khi xuất hiện đột phá phá vỡ lớp bảo mật của khóa hiện tại, nó cũng không tự động phá được các chữ ký mới này.
Zakura là một trong những phần mềm khách (client) dùng để vận hành mạng Zcash. Tháng 1 chỉ là mục tiêu hoàn tất phát triển của Zakura; phía mạng chính (mainnet) vẫn chưa công bố lịch kích hoạt chính thức.
Kế hoạch hiện tại tập trung vào các giao dịch “transparent” – phần công khai của mạng, vận hành tương tự chuyển khoản Bitcoin (BTC), nơi địa chỉ và số tiền đều hiển thị công khai trên blockchain. Theo số liệu của ZecStats, pool này đang nắm khoảng 11,96 triệu trên tổng 16,98 triệu ZEC đã phát hành, tương đương khoảng 7/10 nguồn cung.
Zakura đồng thời xây dựng một công cụ tra cứu dựa trên kỹ thuật “truy vấn thông tin riêng tư” (private information retrieval), đã có bản thử nghiệm trong ví Vizor, cho phép người dùng kiểm tra số dư mà không để lộ cho máy chủ biết những địa chỉ nào thuộc cùng một chủ thể.
Xem thêm: Đà tăng ETF crypto trở lại sau dòng vốn 50 tỷ USD, theo JPMorgan
Cảnh báo từ Justin Drake
Bài viết của Zakura được đăng ngay sau cảnh báo hôm thứ Năm của nhà nghiên cứu Ethereum (ETH) Justin Drake, người đã kêu gọi nhà đầu tư chuẩn bị cho kịch bản “chế độ hầm trú ẩn” (bunker mode). Drake cảnh báo trong kịch bản tệ nhất, trí tuệ nhân tạo có thể tìm ra “đường tắt” xuyên qua lớp toán học đang bảo vệ ví Bitcoin và Ether “trong vài tháng, chứ không phải vài năm”.
Đến nay, vẫn chưa có cuộc tấn công thực tế nào phá được khóa ví này. Tuy nhiên, thị trường đã phản ứng. ZEC chốt phiên thứ Năm quanh 1.185 USD, giảm khoảng 11% trong một tuần, rồi hồi lên gần 1.240 USD trong phiên thứ Sáu, theo dữ liệu từ CoinGecko.
Lộ trình cho Zcash Shielded
Các giao dịch “shielded” – che giấu địa chỉ gửi, địa chỉ nhận và giá trị chuyển – đòi hỏi một nhánh nghiên cứu và phát triển riêng. Chính thiết kế khôi phục hậu lượng tử của Zcash cũng cảnh báo rằng một kẻ tấn công, nếu nắm được địa chỉ nhận, có thể lưu lại dữ liệu giao dịch mã hóa ngày hôm nay rồi chờ một đột phá toán học trong tương lai để giải mã.
Mốc tháng 1 là bước tiếp theo sau nhiều tháng toàn hệ sinh thái Zcash bàn thảo chiến lược hậu lượng tử. Josh Swihart, CEO Zcash Open Development Lab, từng cho biết tại một hội nghị ở Miami hồi tháng 5 rằng dự án đặt mục tiêu đạt trạng thái “hậu lượng tử hoàn chỉnh” trong vòng 12–18 tháng.
Bản nâng cấp mạng hồi tháng 7 đã đưa vào “Ironwood notes” – cấu trúc ghi nhận giao dịch có khả năng khôi phục sau lượng tử. Tới ngày 1/10, Shielded Labs ra mắt dự án Epoch, đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống mật mã hậu lượng tử sẵn sàng sản xuất trước cuối năm 2027.
Bài tiếp theo: 719 chứng minh toán học AI của OpenAI bị soi: Bài toán Navier-Stokes có bị hiểu sai?