Zcash (ZEC) đang được các nhà phát triển lên kế hoạch bổ sung cơ chế chữ ký chống lượng tử vào tháng 1. Bước đi đầu tiên tập trung vào pool “transparent” đang nắm khoảng 70% tổng lượng coin đã phát hành, nhưng hiện vẫn chưa có lịch kích hoạt cụ thể trên mạng chính.
Các điểm chính:
- Kỹ sư Zakura đặt mục tiêu tháng 1 để hỗ trợ chữ ký dựa trên hàm băm cho Zcash, nhưng chưa có ngày kích hoạt chính thức trên mạng lưới.
- Giai đoạn đầu áp dụng cho các giao dịch transparent, pool đang nắm khoảng 11,96 triệu trong tổng số 16,98 triệu ZEC đã phát hành.
- Giao dịch shielded cần lộ trình riêng, trong khi dự án hậu lượng tử tổng thể hướng tới mốc cuối năm 2027.
Nâng cấp lượng tử cho Zcash
“Đội ngũ chúng tôi dự kiến đưa các opcode chữ ký hậu lượng tử lên Zcash vào tháng 1,” kỹ sư Roman Akhtariev của Zakura viết trong một bài viết kỹ thuật.
Các opcode – tập lệnh mới – sẽ cho phép mạng xác minh chữ ký dựa trên hàm băm, một cơ chế phê duyệt giao dịch được thiết kế để chống lại tấn công từ máy tính lượng tử, với chữ ký Winternitz dùng một lần là một trong những lựa chọn được nêu tên.
Cơ chế này dựa trên nền tảng toán học khác hẳn so với khóa đường cong elliptic mà ví tiền hiện nay đang sử dụng, nên nếu có đột phá phá vỡ hệ khóa hiện tại, nó cũng không tự động vô hiệu được loại chữ ký mới.
Zakura là một trong những phần mềm lõi vận hành mạng Zcash. Tháng 1 chỉ là mốc mục tiêu về mặt phát triển; đến nay vẫn chưa có thông báo chính thức về ngày kích hoạt trên mainnet.
Kế hoạch giai đoạn đầu áp dụng cho các khoản thanh toán transparent – phần “công khai” của mạng – hoạt động tương tự chuyển tiền trên Bitcoin (BTC), nơi địa chỉ và số tiền đều hiển thị trên blockchain. Theo dữ liệu từ ZecStats, pool này đang giữ khoảng 11,96 triệu trong tổng 16,98 triệu ZEC đã phát hành, tương đương khoảng 7/10 nguồn cung lưu hành. Zakura cũng đã xây dựng một công cụ tra cứu dựa trên kỹ thuật private information retrieval, hiện có ở dạng thử nghiệm trên ví Vizor, cho phép người dùng kiểm tra số dư mà không để lộ với máy chủ những địa chỉ nào thuộc cùng một chủ sở hữu.
Đọc thêm: Đà tăng của quỹ ETF crypto trở lại sau làn vốn 50 tỷ USD, theo JPMorgan
Cảnh báo từ Justin Drake
Bài viết của Zakura xuất hiện sau cảnh báo hôm thứ Năm từ nhà nghiên cứu Ethereum (ETH) Justin Drake, người kêu gọi nhà đầu tư chuẩn bị cho kịch bản “chế độ boong-ke” (bunker mode). Drake cho rằng trong kịch bản xấu nhất, trí tuệ nhân tạo có thể tìm ra lối tắt trong hệ toán học đang bảo vệ ví Bitcoin và Ether “trong vài tháng, chứ không phải vài năm”.
Cho đến nay, vẫn chưa có cuộc tấn công thực tiễn nào phá được khóa ví kiểu này. Tuy vậy, thị trường vẫn phản ứng. Dữ liệu từ CoinGecko cho thấy ZEC chốt phiên thứ Năm quanh mức 1.185 USD, giảm khoảng 11% so với tuần trước đó, rồi phục hồi giao dịch quanh 1.240 USD vào ngày thứ Sáu.
Lộ trình shielded của Zcash
Các khoản thanh toán shielded – che giấu địa chỉ người gửi, người nhận và giá trị giao dịch – cần một tiến trình phát triển riêng biệt. Thiết kế phục hồi lượng tử của chính Zcash cảnh báo rằng kẻ tấn công nếu nắm được địa chỉ nhận có thể lưu trữ dữ liệu giao dịch đã mã hóa từ hôm nay và chờ một đột phá toán học trong tương lai để giải mã.
Mốc tháng 1 là kết quả của nhiều tháng chuẩn bị cho rủi ro lượng tử trong toàn hệ sinh thái Zcash. Tại một hội nghị ở Miami hồi tháng 5, Josh Swihart, CEO Zcash Open Development Lab, cho biết dự án đặt mục tiêu đạt trạng thái “hậu lượng tử đầy đủ” trong vòng 12 đến 18 tháng. Đợt nâng cấp mạng tháng 7 đã giới thiệu Ironwood – loại ghi chú shielded có khả năng phục hồi trước tấn công lượng tử – trong khi Shielded Labs khởi động dự án Epoch từ ngày 1/10 với mục tiêu đưa các thuật toán mật mã hậu lượng tử vào vận hành thực tế trước cuối năm 2027.
Bài tiếp theo: 719 chứng minh toán học AI của OpenAI bị soi: Phải chăng Navier-Stokes đã bị “dịch sai”?