Sự ám ảnh kéo dài nhiều năm của ngành tiền mã hóa với việc ra mắt các chuỗi layer-2 Ethereum chung mục đích (ETH) có thể đang âm thầm sụp đổ, khi các giao thức DeFi ngày càng từ bỏ mô hình thanh khoản phân mảnh để chuyển sang các hệ sinh thái tài chính tích hợp theo chiều dọc.
Matthew Fisher, CEO của Katana, nói với Yellow.com trong một cuộc phỏng vấn rằng giai đoạn tiếp theo của tài chính phi tập trung có khả năng sẽ do các chuỗi siêu chuyên biệt thống trị, những chuỗi sở hữu hạ tầng cho vay, giao dịch và phái sinh của riêng mình, thay vì cạnh tranh thanh khoản phân mảnh trên hàng chục mạng lưới rời rạc.
Sự phân mảnh thanh khoản đang buộc DeFi phải thiết lập lại
Những nhận xét này xuất hiện vào thời điểm bước ngoặt với DeFi năm 2026, khi các giao thức đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ lợi suất bị nén, nhu cầu đòn bẩy suy giảm, mệt mỏi vì các vụ tấn công và cạnh tranh gia tăng từ các sản phẩm tài chính truyền thống như quỹ trái phiếu Kho bạc token hóa.
“Tôi nghĩ là ngày càng có nhiều chuỗi hơn, và cuối cùng chúng trở nên hàng hóa hóa ở lớp hạ tầng,” Fisher nói trong cuộc phỏng vấn. “Cung cấp thứ gì đó độc đáo và siêu chuyên biệt hơn chính là điều chúng tôi tập trung vào.”
Thị trường crypto rộng lớn hơn ngày càng đặt câu hỏi liệu chiến lược mở rộng đa chuỗi của ngành có tạo ra nhiều vấn đề hơn là giải pháp hay không. Các nhà phê bình lập luận rằng hàng chục mạng lưới layer-2 Ethereum đã làm vỡ vụn thanh khoản trong các hệ sinh thái biệt lập, đồng thời khuyến khích quay vòng vốn ngắn hạn hơn là hoạt động người dùng bền vững.
Fisher cho biết nhiều blockchain đã sai lầm khi coi không gian khối (block space) bản thân nó là sản phẩm thay vì tập trung vào hoạt động kinh tế.
“Khi các blockchain chung mục đích này không tối ưu cho điều gì, thì chúng kiểu như tối ưu cho mọi thứ và rốt cuộc là không tối ưu cho thứ gì cả,” Fisher nói.
Khủng hoảng lợi suất DeFi ngày càng trầm trọng
Cuộc phỏng vấn cũng nêu bật những lo ngại ngày càng tăng xung quanh môi trường lợi suất đang xấu đi của DeFi.
Trong phần lớn chu kỳ tăng trưởng ban đầu của crypto, các giao thức cho vay phi tập trung đã tạo ra lợi suất vượt trội so với tài chính truyền thống. Động lực đó đã đảo chiều vào năm 2026 khi nhu cầu đi vay suy yếu và các vụ khai thác lặp lại buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại rủi ro hợp đồng thông minh.
Fisher thừa nhận rằng lãi suất cho vay “phi rủi ro” on-chain đôi khi đã giảm xuống dưới lợi suất tín phiếu Kho bạc Mỹ, tạo ra môi trường khó khăn cho các giao thức DeFi trong cuộc cạnh tranh hút thanh khoản.
“Nếu lãi suất bền vững ở mức thấp hơn, hay nói cách khác là không cao hơn một cách bền vững, thì bạn chắc chắn sẽ không thấy nhiều vốn chảy lên on-chain,” ông nói.
Áp lực này đã phơi bày điều mà Fisher mô tả là một “cuộc khủng hoảng thầm lặng” bên trong DeFi: tình trạng thiếu hụt bên vay trên toàn ngành.
“Hiện đang có một cuộc khủng hoảng thầm lặng trong DeFi liên quan đến sự thiếu hụt mang tính cấu trúc của bên vay,” Fisher nói.
Các giao thức ngày nay vẫn ngập tràn thanh khoản stablecoin, nhưng nhu cầu đòn bẩy đã suy yếu đáng kể so với các chu kỳ crypto trước đó. Sự mất cân bằng này đã làm nén lợi suất cho vay trên các giao thức DeFi lớn, đồng thời khiến các sản phẩm thu nhập cố định truyền thống ngày càng hấp dẫn.
Thách thức trở nên đặc biệt gay gắt khi các sản phẩm Kho bạc token hóa và các nền tảng tài sản thế giới thực dành cho tổ chức cung cấp các lựa chọn thay thế rủi ro thấp hơn với lợi suất gắn trực tiếp với nợ chính phủ.
Các chuỗi đang trở thành nền tảng tài chính
Thương vụ mua lại gần đây của Katana đối với một đội ngũ hạ tầng hợp đồng tương lai vĩnh hạn giàu kinh nghiệm phản ánh xu hướng hợp nhất trong ngành đang nổi lên trên toàn bộ DeFi.
Thay vì vận hành như các ứng dụng độc lập trên nhiều chuỗi, các giao thức ngày càng xây dựng những hệ sinh thái tích hợp theo chiều dọc, nơi bản thân chuỗi sở hữu các nguyên thủy tài chính cốt lõi bao gồm giao dịch spot, cho vay và hạ tầng phái sinh.
Also Read: Wall Street Is Starting To Treat Bitcoin Like Prime Collateral, Ledn Says
Fisher so sánh xu hướng này với sự xuất hiện của các “ngăn xếp” tài chính chuyên biệt.
“Cạnh tranh không nên nằm ở lớp hạ tầng,” ông nói. “Nó thực ra nên nằm ở lớp phía trên đó.”
Mô hình này giống với chiến lược ngày càng thống trị mà các dự án như Hyperliquid (HYPE) đã áp dụng, xây dựng hạ tầng giao dịch tích hợp chặt chẽ thay vì dựa vào các ứng dụng DeFi bên thứ ba phân mảnh.
Sự chuyển dịch này cũng trùng hợp với sự mệt mỏi ngày càng tăng quanh các phần thưởng token lạm phát và chiến lược “nuôi” TVL thống trị các chu kỳ DeFi trước đây.
Fisher lập luận rằng việc phát hành token đơn thuần không còn đủ để khởi động các hệ sinh thái bền vững.
“Nó không bền vững,” ông nói, khi nhắc đến các mô hình tăng trưởng dựa trên khuyến khích.
Thay vào đó, các giao thức ngày càng tập trung vào việc tạo ra những dòng doanh thu thực và phân phối lợi suất thông qua các tài sản ổn định như USDC và ETH, thay vì token quản trị lạm phát.
DeFi tổ chức đang thay thế DeFi cypherpunk
Cuộc phỏng vấn cũng nhấn mạnh một sự chuyển dịch ý thức hệ rộng lớn hơn đang diễn ra trên các thị trường crypto.
Fisher cho biết DeFi đang dần được “tổ chức hóa”, khi các giao thức ngày càng dựa vào các nhà quản lý rủi ro được tuyển chọn, các lớp truy cập có cấp phép và hạ tầng tuân thủ để thu hút những hồ vốn lớn hơn.
“Chúng ta hiện đang chứng kiến quá trình tổ chức hóa DeFi,” ông nói.
Sự chuyển dịch này đã tạo ra căng thẳng giữa tinh thần không cần xin phép ban đầu của crypto và các yêu cầu vận hành mà những nhà phân bổ vốn tổ chức đặt ra khi tham gia thị trường blockchain.
Đồng thời, các nhà quản lý Mỹ đã cho thấy những dấu hiệu ban đầu của việc “mềm mỏng” hơn đối với hạ tầng blockchain công khai, đặc biệt là quanh chứng khoán token hóa và các sản phẩm tài chính on-chain tuân thủ.
Fisher cho rằng thách thức lớn tiếp theo của ngành sẽ là thống nhất thanh khoản có cấp phép và thanh khoản không cần cấp phép mà không tái tạo các vấn đề phân mảnh từng làm suy yếu hệ sinh thái layer-2 rộng lớn hơn.
Read Next: MoneyGram’s Real Bet Isn’t Crypto, It’s Controlling How The World Cashes Out