Palo Alto, Hoa Kỳ, ngày 12/10/2026, Chainwire
Trace – sổ đăng ký on-chain cho dữ liệu huấn luyện AI đã được xử lý quyền với hơn 250 triệu biên nhận có thể xác minh – đưa nguồn dữ liệu huấn luyện của mình lên Sui và Walrus để vận hành thế hệ mô hình AI tiếp theo.
Sui Foundation và DATA Foundation vừa thông báo DATA Network cùng sổ đăng ký Trace sẽ gia nhập hệ sinh thái Sui, mang nguồn cung dữ liệu huấn luyện AI “sạch quyền” đang hoạt động trực tiếp lên hạ tầng Sui được thiết kế cho khối lượng công việc AI. Walrus, nền tảng dữ liệu với cơ chế chứng thực toàn vẹn được neo trên Sui, trở thành lớp lưu trữ mặc định cho các ứng dụng do DATA Foundation vận hành. Song song, DATA Network sẽ được nâng cấp để chạy như một giao thức gốc trên Sui.
Đợt nâng cấp này giúp các phòng lab AI có một điểm truy cập tập trung để mua dữ liệu huấn luyện đời thực hợp lệ về mặt pháp lý, với nguồn gốc được ghi nhận bởi Trace, còn tệp gốc được lưu trữ và kiểm soát truy cập trên Walrus.
Dữ liệu mà AI cần trong giai đoạn tiếp theo
Thế hệ mô hình AI kế tiếp đang bị giới hạn bởi khả năng tiếp cận dữ liệu đời thực. Internet mở đã bị khai thác tối đa; lớp dữ liệu tiếp theo phải được thu thập trực tiếp từ con người, với sự đồng ý rõ ràng và hồ sơ nguồn gốc đáp ứng được yêu cầu của cơ quan quản lý và bộ phận pháp chế. Đạo luật AI của EU (EU AI Act) cùng các vụ kiện xoay quanh dữ liệu huấn luyện đã biến yếu tố “provenance” – truy xuất nguồn gốc – thành điều kiện tiên quyết trong khâu mua sắm dữ liệu của các lab.
Kho dữ liệu mà các mô hình mới cần phần lớn nằm ở con người chứ không còn trên web mở: lời kể của một y tá về đêm chăm sóc bệnh nhân, video hành trình từ camera hành trình trong một buổi đi làm trời mưa ở Jakarta, đôi tay của kỹ thuật viên nhà máy khi chẩn đoán lỗi máy, hay cuộc gọi chăm sóc khách hàng bằng tiếng Bengal. Đó đều là dữ liệu cá nhân, thường xuyên chịu điều chỉnh của pháp luật, và thuộc sở hữu của chính người tạo ra nó.
Trace – ra mắt tháng 6 bởi DATA Foundation như một sổ đăng ký on-chain cho dữ liệu huấn luyện AI – được xây dựng chính xác cho loại dữ liệu này. Nền tảng ghi lại nguồn gốc từng đóng góp, các quyền gắn với dữ liệu đó, đồng thời thực hiện thanh toán tới người cung cấp. Từ khi ra mắt, Trace đã ghi nhận hơn 250 triệu lượt đóng góp và hiện xử lý trung bình hơn 3 triệu biên nhận mỗi ngày. Các ứng dụng ghi dữ liệu lên Trace gồm Kled – chợ dữ liệu con người có tham gia tự nguyện lớn nhất, đang đưa lên hơn 1,5 tỷ bản ghi – cùng Numo và Oto, những ứng dụng hiện đã cấp phép dữ liệu cho các phòng lab AI tiên phong và doanh nghiệp robot.
Vì sao là Sui và Walrus
Sui biểu diễn mọi tài sản dưới dạng “đối tượng có thể lập trình”, cho phép quản lý bộ dữ liệu và giấy phép sử dụng của chúng on-chain như token. Các giao dịch độc lập được xử lý song song và hoàn tất trong chưa tới một giây, giúp mạng lưới có thể xử lý khối lượng hàng triệu lượt đăng ký mỗi ngày. Walrus mở rộng khả năng đó sang các tệp dung lượng lớn: lưu trữ hiệu quả tập dữ liệu AI khổng lồ và đảm bảo chỉ người mua đã được cấp phép mới có thể đọc dữ liệu. Chưa có mạng nào khác cung cấp trọn gói lưu trữ, kiểm soát truy cập và theo dõi quyền sở hữu được tích hợp gốc trong một hệ sinh thái, kèm năng lực tính toán có thể xác minh.
Trace giờ bổ sung một nguồn cung dữ liệu “sạch quyền” cốt lõi, với lực cầu sẵn có từ các phòng lab AI đã và đang mua dữ liệu. Kết quả của việc tích hợp sẽ là bảo chứng mạnh hơn về nguồn gốc và khả năng phát hiện chỉnh sửa trái phép. Hiện một bản ghi Trace chứng minh tệp đã được đăng ký và thời điểm đăng ký; với Walrus, Trace sẽ lưu được một bản sao mã hóa, bất biến của chính tệp đóng góp đó như một tham chiếu bảo đảm. Hash của bản ghi có thể được tái tạo lại trực tiếp từ dữ liệu gốc thay vì từ metadata do ứng dụng cung cấp, và mọi xử lý về sau với tệp đều có thể đối chiếu với bản gốc.
Việc nâng cấp được hậu thuẫn bằng khoản đầu tư chiến lược dài hạn. Sui Foundation sẽ đầu tư 30 triệu USD vào DATA Network, trở thành cổ đông tổ chức lớn nhất trên mạng lưới, bên cạnh phần nắm giữ tiếp tục của PIP Labs và DATA Foundation. Để tăng cường gắn kết lợi ích, ông SY Lee – Chủ tịch Poseidon và CEO PIP Labs – sẽ đảm nhiệm vai trò Cố vấn Chiến lược tại Sui Foundation.
Nâng cấp giao thức
DATA Network sẽ được nâng cấp để vận hành như một giao thức gốc trên Sui và chuỗi độc lập hiện tại sẽ dần được rút khỏi hoạt động. Token $DATA tiếp tục là token của giao thức DATA trên Sui với tỷ lệ chuyển đổi 1:1, quyền lợi kinh tế và quyền quản trị của người nắm giữ tối thiểu tương đương hiện nay. Các vị thế khóa và đang vesting được giữ nguyên. Cùng lúc, Walrus trở thành lớp lưu trữ mặc định cho các ứng dụng của DATA Foundation.
> Adeniyi Abiodun, Đồng sáng lập kiêm Giám đốc Sản phẩm tại Mysten Labs, đơn vị đóng góp ban đầu cho Sui và Walrus, cho biết: “Ngành AI đã đi đến giai đoạn internet mở cơ bản đã được ‘đọc’ xong, và biên giới tăng trưởng tiếp theo được xác định bởi khả năng tiếp cận những bộ dữ liệu có sự đồng ý và nguồn gốc theo chuẩn cơ quan quản lý. Sui và Walrus được xây dựng để trở thành ‘ngôi nhà’ cho dữ liệu AI – nơi dữ liệu được lưu trữ, cấp phép và thanh toán, với quy mô đáp ứng được nhu cầu của các hệ thống này. Việc DATA Network và Trace dịch chuyển lên stack của chúng tôi sẽ mang tới khối lượng khổng lồ dữ liệu chất lượng cao, đã xử lý quyền, vốn đang phục vụ những phòng lab AI tuyến đầu trên thế giới.”
> SY Lee, Chủ tịch Poseidon và CEO PIP Labs, chia sẻ: “Thế hệ AI tiếp theo sẽ được huấn luyện trên dữ liệu ‘sống’ cùng con người thay vì nằm trên web mở, và lớp dữ liệu đó cần tích hợp sẵn cơ chế đồng ý, truy xuất nguồn gốc, cũng như cách thức chi trả cho người đóng góp – Trace được sinh ra chính là để làm tầng đó. Giờ đây Trace trở thành một phần của stack Sui bên cạnh Walrus, được hậu thuẫn bởi một trong những đội ngũ kỹ sư mạnh nhất ngành và với Sui Foundation là cổ đông chiến lược lớn nhất mạng lưới. Đây là ‘ngôi nhà’ phù hợp cho mạng lưới mà chúng tôi xây dựng, và tôi mong muốn hỗ trợ Sui biến nó thành lớp dữ liệu dành cho AI.”
> Andrea Muttoni, CEO DATA Foundation, nói: “Dữ liệu huấn luyện là yếu tố then chốt để liên tục đẩy rộng biên giới công nghệ, và việc đảm bảo dữ liệu có thể truy vết, kiểm toán và được phép sử dụng quan trọng với an toàn AI không kém gì vai trò tiền đề cho chất lượng dữ liệu. Với Trace, chúng tôi đã theo dõi hàng trăm triệu tài sản dữ liệu. Hợp lực với Sui cho phép chúng tôi xây dựng thêm nhiều tầng trong stack, cung cấp nhiều hơn một ‘vệt kiểm toán’, như lưu trữ tệp tham chiếu mã hóa và trong tương lai có thể là các TEE hoàn toàn có thể xác minh dành cho bài đánh giá và tinh chỉnh mô hình.”
DATA Network hiện tại sẽ tiếp tục vận hành cho tới khi quá trình nâng cấp hoàn tất. Lộ trình chi tiết và kế hoạch chuyển đổi cho người nắm giữ sẽ được công bố trước khi thực hiện nâng cấp.
Về DATA Foundation
DATA Foundation là tổ chức hỗ trợ DATA Network – giao thức theo dõi nguồn gốc dữ liệu đời thực mà mô hình AI cần. Thông qua Trace, mỗi đóng góp được đăng ký kèm biên nhận nguồn gốc và toàn bộ lịch sử kiểm toán. Các ứng dụng xây dựng trên mạng lưới gồm Kled, Numo, Oto và nhiều dự án khác. Trước đây có tên Story Foundation, tổ chức đã tái định hướng hoàn toàn sang dữ liệu huấn luyện AI từ tháng 6/2026. DATA Network hiện đang được nâng cấp để chạy như một giao thức trên Sui.
Về Sui
Sui – nơi tiền di chuyển tự do như tin nhắn – là blockchain Layer 1 thế hệ mới được xây dựng cho tài chính on-chain và hạ tầng tác tử (agentic infrastructure). Được sáng lập bởi đội ngũ cốt lõi đứng sau sáng kiến stablecoin của Meta và vận hành trên mô hình tập trung vào đối tượng, Sui cho phép tài sản, quyền truy cập và dữ liệu người dùng trở nên có thể lập trình và xác minh. Các “primitives” của Sui cung cấp đầy đủ nền tảng để tạo ra những ứng dụng tài chính hiệu năng cao và ứng dụng AI-native. Tìm hiểu thêm tại sui.io.
Về Walrus
Walrus là nền tảng dữ liệu được thiết kế riêng cho nhu cầu của AI. Nền tảng giúp nhà phát triển, doanh nghiệp và các tác tử AI chuyển dữ liệu giữa ứng dụng và mô hình, bảo vệ dữ liệu bằng các quy tắc truy cập tích hợp sẵn và khiến dữ liệu có thể được bất kỳ ai xác minh. Khi AI bắt đầu đưa ra các hành động mang tính hệ quả, dữ liệu vận hành phía sau phải có thể chứng minh được. Walrus được xây dựng bởi các nhà mật mã học và kỹ sư hệ thống phân tán đứng sau Sui và sáng kiến stablecoin đầu tiên của Meta. walrus.xyz
Liên hệ báo chí
DATA Foundation: [email protected]
Sui Foundation: [email protected]
Liên hệ
Head of Communications
HV
DATA Foundation
[email protected]