APIA, Samoa, ngày 13/8/2026 /PRNewswire/ -- HTX Ventures, cánh tay đầu tư toàn cầu của HTX, vừa công bố báo cáo mới mang tên Hạ tầng mở, đường ray tài chính đóng: Open USD, tái phân phối doanh thu và quản trị bởi các bên tham gia, phân tích những dịch chuyển đang diễn ra trong phân bổ doanh thu stablecoin, cấu trúc quan hệ kênh trung gian và cơ chế quản trị sau khi Open USD (OUSD) được giới thiệu ngày 30/6/2026.
Báo cáo kết luận rằng trong khi công nghệ blockchain đã thiết lập một lớp hạ tầng kỹ thuật mở, toàn cầu và có thể lập trình, thì giai đoạn kế tiếp của ngành sẽ được định hình bởi cách các bên tham gia tranh giành quyền kiểm soát và phân chia lợi ích kinh tế. Lớp kỹ thuật đã mở; lớp kinh tế mới chỉ bắt đầu mở.
Cấu trúc kinh tế đóng trên nền công nghệ mở
Stablecoin đã dịch chuyển từ vai trò công cụ thanh toán bù trừ trong giao dịch crypto sang trở thành phương tiện cho thanh toán xuyên biên giới, quản lý ngân quỹ doanh nghiệp và thanh toán bù trừ hậu trường của các tổ chức. Thí điểm thanh toán stablecoin của Visa đạt tốc độ xử lý quy đổi theo năm khoảng 7 tỷ USD vào tháng 4/2026 trên chín blockchain, trong khi Swift, Canton Network, Fnality và Project Agorá đang thử nghiệm cách để tiền gửi mã hóa và tiền ngân hàng trung ương có thể thanh toán trong các môi trường chia sẻ.
Tuy nhiên, quyền lợi kinh tế vẫn phân bổ theo trật tự cũ. Các tổ chức phát hành mint stablecoin dựa trên tiền pháp định của người dùng và đầu tư dự trữ vào tiền mặt và trái phiếu chính phủ ngắn hạn, với toàn bộ lợi suất dự trữ chảy về phía họ. Trong khi đó, hệ thống lại phụ thuộc vào sàn giao dịch và ví để tiếp cận người dùng, công ty thanh toán để kết nối với đơn vị chấp nhận, ngân hàng để cung cấp cầu nối nạp/rút fiat, đơn vị lưu ký để giữ dự trữ, và nhà tạo lập thị trường để đảm bảo thanh khoản thứ cấp. Các định chế này gánh chi phí tích hợp, tuân thủ và thanh khoản, nhưng hiện chủ yếu kiếm doanh thu qua các thỏa thuận song phương – nơi sức mặc cả phụ thuộc nặng nề vào quy mô tệp khách hàng riêng của họ.
Ba thay đổi thể chế trong thiết kế OUSD
Theo khung của Open Standard, doanh nghiệp có thể mint và quy đổi OUSD miễn phí, không giới hạn khối lượng. Open Standard thu một khoản phí quản lý nhỏ, phần lợi suất dự trữ còn lại được dành để chia cho các đối tác chấp nhận và thúc đẩy OUSD, cũng như một số đối tác dự kiến tham gia hội đồng quản trị. Danh sách đối tác công bố đã hơn 140 tổ chức, gồm Visa, Mastercard, American Express, Stripe, Coinbase, BlackRock và BNY.
HTX Ventures phân tách thiết kế này thành ba dịch chuyển chính:
-
Từ mô hình tính phí truy cập sang trợ giá phân phối, dùng lợi suất dự trữ để bù đắp những khoản đầu tư thực sự tốn kém vào thu hút người dùng, bảo đảm thanh khoản, tuân thủ theo vùng và xây dựng đường ray fiat;
-
Từ đàm phán song phương sang chia sẻ doanh thu ở cấp độ mạng lưới, đưa các công ty thanh toán tầm trung, ngân hàng khu vực và ví chuyên biệt vào một khung chung, nơi đối tác chia doanh thu dựa trên mức độ đóng góp;
-
Từ quản trị bởi nhà phát hành sang quản trị bởi các bên tham gia, trao tiếng nói về việc ban hành quy tắc vận hành cho những tổ chức đang trực tiếp gánh trách nhiệm kinh doanh và rủi ro pháp lý.
OUSD được lên lịch ra mắt vào cuối năm 2026. Đáng chú ý, OUSD chia sẻ cùng bộ mã với Origin Dollar của Origin Protocol, ra mắt năm 2020, song là hai sản phẩm độc lập.
Chi tiết triển khai sẽ quyết định mô hình có trụ vững hay không
Theo HTX Ventures, khả năng tồn tại của mô hình phụ thuộc vào một loạt cơ chế cụ thể. Quy tắc chia doanh thu quyết định trực tiếp ai là bên thực sự hưởng lợi: phân bổ theo số dư sẽ ưu tiên tổ chức có nguồn vốn lớn, trong khi phân bổ theo khối lượng giao dịch có thể bị bóp méo bởi các giao dịch nội bộ làm phình số liệu mà không đi kèm thanh toán thực. Một cơ chế khả thi cần cân nhắc đồng thời giữ số dư, khối lượng thanh toán thực, số khách hàng mới và mức đầu tư vào tuân thủ khu vực. Cấu trúc quản trị cũng đặt trên nền tảng quyền hạn thực tế của hội đồng quản trị, chứ không phải chỉ là số lượng tổ chức có tên trong danh sách.
Căn bản hơn, khoảng cách giữa việc “gia nhập liên minh” và việc “chuyển dịch hoạt động cốt lõi” là rất lớn. Giá trị mạng lưới sau cùng được quyết định bởi số dư ổn định, khối lượng thanh toán thực, độ sâu tạo lập thị trường và khả năng quy đổi trơn tru.
Doanh thu chuỗi giá trị đứng trước áp lực phân chia lại
Nếu các mô hình chia sẻ doanh thu có thể tạo ra khối lượng thanh toán bền vững, không gian cho nhà phát hành giữ trọn chênh lệch lợi suất dự trữ sẽ bị thu hẹp. Sàn giao dịch, ví và công ty thanh toán – những đơn vị kiểm soát cửa ngõ đến người dùng, thanh khoản và kịch bản sử dụng thanh toán – có thể chuyển từ vai trò đơn thuần là kênh phân phối sang trở thành đối tác trong các thỏa thuận chia sẻ doanh thu và quản trị. Với ngân hàng, tác động là hai chiều: tiền gửi và doanh thu ngân hàng đại lý có thể bị bào mòn, nhưng stablecoin vẫn cần lưu ký dự trữ, cầu fiat nạp/rút và thanh khoản ngoại hối. Các mạng lưới thẻ nhiều khả năng ít chịu tác động trực tiếp, do vai trò trọng tâm của họ vẫn là xác thực, quản lý chống gian lận và hỗ trợ chấp nhận thanh toán. Trong các mảng bù trừ, lưu ký và dịch vụ dữ liệu, phí dựa trên dữ liệu sở hữu riêng có thể suy giảm, trong khi các dịch vụ gắn với an ninh và gánh chịu trách nhiệm pháp lý sẽ mở rộng.
Chiều cạnh cạnh tranh tiếp theo
Open USD đặt ra câu hỏi vượt ra ngoài phạm vi stablecoin: khi ngân hàng, tổ chức xử lý thanh toán, sàn giao dịch, nhà quản lý tài sản và đơn vị lưu ký là những bên cung cấp tài sản cơ sở, mối quan hệ khách hàng, thanh khoản và năng lực tuân thủ, chuỗi giá trị sẽ phân bổ lợi nhuận và quyền kiểm soát như thế nào?
Những dịch chuyển như vậy nhiều khả năng xuất hiện mạnh nhất ở tầng hạ tầng trung và hậu kiểm, nơi luôn cần sự tham gia của nhiều định chế và không một nền tảng đơn lẻ nào có thể tự mình bao trùm độ phủ khách hàng, giấy phép khu vực, đường ray fiat và mạng lưới đối tác. Các tổ chức cần hạ tầng chung, nhưng lại ngần ngại trao quyền vận hành cốt lõi, dữ liệu khách hàng và thẩm quyền quản trị rủi ro cho một đối thủ trực tiếp. Bởi vậy, cơ chế đồng quản trị theo mô hình liên minh và chia sẻ doanh thu không phải là tuyên ngôn ý thức hệ về phi tập trung, mà là điều kiện thương mại mang tính thực dụng để các mạng lưới liên định chế có thể hình thành.
HTX Ventures nhận định rằng trên quỹ đạo này, cạnh tranh stablecoin sẽ vượt khỏi cuộc đua quy mô phát hành và thanh khoản on-chain, để chuyển sang câu hỏi: ai đóng góp nhiều giá trị cho mạng lưới, ai được chia sẻ doanh thu hạ tầng, ai giữ được khách hàng và dữ liệu, và ai nắm quyền đặt ra luật chơi. Thế hệ hạ tầng tài chính kế tiếp không nhất thiết phải hoàn toàn phi tập trung; kịch bản có khả năng cao hơn là tiến hóa từ mô hình một công ty kiểm soát sang các mạng lưới nơi những bên tham gia được quản lý kết nối với nhau, cùng chia sẻ lợi ích và đồng quản trị các quyết định lớn thông qua cấu trúc phân tầng. Với vai trò là công ty nghiên cứu và đầu tư có nhiều năm tập trung vào hạ tầng thanh toán và mạng lưới thanh toán bù trừ cho tổ chức, HTX Ventures sẽ tiếp tục theo dõi việc phân phối lại doanh thu, khách hàng và quyền đặt luật chơi đang dẫn dắt ngành đi theo hướng nào.
Về HTX Ventures
HTX Ventures là bộ phận đầu tư toàn cầu của HTX, tích hợp ba mảng đầu tư, ươm tạo và nghiên cứu để tìm kiếm, nhận diện những dự án xuất sắc và đổi mới nhất trên thị trường. Truy cập tại đây.
