Onderzoekers zien geen bewijs dat Oekraïense droneaanvallen op drie Yandex-datacenters Russische propagandabots hebben doen zwijgen. Daarmee worden virale berichten met in totaal 6,3 miljoen weergaven én uitspraken van Volodymyr Zelensky ondergraven.
Kernpunten:
- Analisten zagen geen terugval in de onlinegemeenschappen rond AfD, MAGA en Reform UK, waarvan virale posts beweerden dat ze stilgevallen waren.
- De meest gedeelde grafiek volgde geautomatiseerd webverkeer van Yandex, niet het gedrag van sociale‑mediaaccounts.
- Russischtalige Telegram-kanalen postten na de laatste aanval 5% tot 15% minder, maar de oorzaak daarvan blijft onduidelijk.
Yandex-botverhaal valt in duigen
Oekraïense drones troffen Yandex-locaties in Sasovo, Kaluga en Vladimir tussen 8 en 11 oktober, met verstoringen in betalingen, cloud computing, taxi-apps en andere diensten tot gevolg. Het bedrijf legde na de derde aanval alle activiteiten in zijn faciliteit in Vladimir stil.
Kort daarna ging een Cloudflare Radar-grafiek viraal, waarop te zien was hoe het geautomatiseerde verkeer vanuit het netwerk van Yandex terugviel tot circa 0,4% van de recente piek. Binnen een dag claimden posts op X dat door Rusland aangestuurde accounts rondom Alternative für Deutschland (AfD), de MAGA-beweging van Donald Trump en Reform UK plotseling stil waren gevallen. Zelensky zei tijdens het Warsaw Security Forum op 12 oktober dat het op sociale media ineens “een beetje makkelijker ademen” was.
Zijn kantoor liet later naar verluidt weten dat hij doelde op de stemming online, niet op een aantoonbare, gemeten daling van het aantal bots.
Graphika, een bureau dat onlinegemeenschappen in kaart brengt, stelde dat de cijfers van Cloudflare vooral het gedrag van Yandex’ eigen zoekcrawler weerspiegelden: software die webpagina’s indexeert en stilvalt zodra het bedrijf offline gaat. Graphika toetste de beweringen aan eigen netwerkanalyses van duizenden onlinegemeenschappen. Geen van de genoemde groepen verloor zijn actiefste accounts of meest productieve posters.
Ook interessant: Bitget laat instellingen handelen zonder hun crypto af te staan
Renée DiResta over Russische bots
Aan AfD gelieerde onlinegemeenschappen publiceerden op 11 oktober 40.365 berichten, een daling van 4% ten opzichte van een week eerder – binnen de normale bandbreedte. Verwijzingen naar MAGA op X stegen in de acht uur na de aanval op Vladimir juist met 25%.
Desinformatieonderzoeker Renée DiResta van Georgetown University schreef dat Russische operateurs zich vaak verschuilen achter commerciële hosting, vpn’s en proxy’s in andere landen, waardoor een storing bij Yandex hen niet per se raakt.
Een snelle telling van onderzoeker Kate Starbird (University of Washington) kwam over de hele periode uit op circa 946.000 AfD-vermeldingen, zonder duidelijke ‘klif’ na de aanvallen. DiResta waarschuwde bovendien dat platforms veel van de data hebben afgesloten die onderzoekers voorheen gebruikten om dit soort claims te toetsen.
Zelensky presenteert de droneaanvallen als vergelding voor Russische aanvallen op Oekraïense datacenters, die in september werden opgevoerd. Bij een Russische aanval op een zakencentrum in Kiev die maand kwamen vier mensen om het leven en werd voor naar schatting 100.000 huishoudens de internettoegang afgesneden.
Lees verder: OpenAI draait Apple’s geheime-rechtszaak om en stelt dat 100 bestanden zijn uitgelekt