Pozycja Wenezueli jako kraju z największymi na świecie potwierdzonymi zasobami ropy znów znalazła się w centrum uwagi po pojmaniu prezydenta Nicolása Maduro przez Stany Zjednoczone – wydarzeniu pokazującym, że o gospodarczym losie kraju decydują władza polityczna, sankcje i dostęp do finansów, a nie samo bogactwo surowców.
Według Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) Wenezuela posiada około 303 miliardów baryłek potwierdzonych zasobów ropy naftowej, co stanowi największy udział na świecie.
Mimo tej geologicznej przewagi sektor naftowy Wenezueli przez lata pozostawał w dużej mierze odcięty od globalnych rynków z powodu sankcji, załamania instytucjonalnego oraz ograniczonego dostępu do międzynarodowych systemów finansowych.
Pojmanie Maduro przez USA wieńczy lata sankcji i zarzutów karnych
Pojmanie Maduro nastąpiło po wieloletnich oskarżeniach USA, według których wenezuelski przywódca miał nadzorować sieci handlu narkotykami i wykorzystywać instytucje państwowe do ułatwiania nielegalnej działalności finansowej.
Podczas sobotniej konferencji prasowej prezydent USA Donald Trump ogłosił, że Maduro stanie przed sądem na terytorium Stanów Zjednoczonych, co oznacza dramatyczną eskalację konfrontacji Waszyngtonu z rządem Wenezueli.
Rząd USA wcześniej już nakładał sankcje na Maduro i wysokich rangą urzędników wenezuelskich, powołując się na korupcję, handel narkotykami oraz próby omijania międzynarodowych mechanizmów kontroli finansowej.
Egzekwowanie sankcji nastąpiło po latach, w których poważnie ograniczały one zdolność Wenezueli do eksportu ropy, przyjmowania płatności i przyciągania zagranicznych inwestycji.
EIA: sankcje sparaliżowały eksport ropy i ściąganie dochodów
Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) wielokrotnie dokumentowała, w jaki sposób sankcje na Petróleos de Venezuela S.A. (PDVSA) zakłóciły produkcję ropy w Wenezueli oraz jej zdolności eksportowe.
W swojej analizie dotyczącej Wenezueli EIA stwierdziła, że sankcje „ograniczyły zdolność Wenezueli do eksportu ropy naftowej i otrzymywania dochodów z ropy poprzez globalny system finansowy”, przyczyniając się do trwałego załamania produkcji.
Dane EIA pokazują, że produkcja ropy naftowej w Wenezueli spadła z ponad 3 milionów baryłek dziennie pod koniec lat 90. do znacznie poniżej 1 miliona baryłek dziennie w ostatnich latach, co odzwierciedla niedoinwestowanie, degradację infrastruktury i utratę dostępu do kapitału.
Ponieważ globalny handel ropą jest w przeważającej mierze rozliczany w dolarach amerykańskich i rozrachowywany przez zachodnie banki, sankcje pozostawiły Wenezuelę zależną od nieprzejrzystych pośredników, rozliczeń barterowych i niestandardowych mechanizmów płatności.
Przeczytaj też: Why Crypto's $49B Funding Surge Went To Exchanges, Not Builders In 2025
MFW: załamanie gospodarcze zakorzenione w izolacji finansowej i rozpadzie instytucji
Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) konsekwentnie podkreślał, że gospodarcze załamanie Wenezueli nie jest skutkiem niedoboru zasobów, lecz erozji instytucjonalnej i ograniczeń w dostępie do finansowania zewnętrznego.
W swoich najnowszych ocenach kraju MFW zauważył, że przedłużająca się recesja w Wenezueli odzwierciedla „nierównowagi makroekonomiczne, pogorszenie instytucji oraz ograniczenia w finansowaniu zewnętrznym”, spotęgowane przez sankcje ograniczające handel i przepływy płatnicze.
MFW ostrzegał również, że sankcje skomplikowały import sprzętu, technologii i rozcieńczalników potrzebnych do przeróbki wyjątkowo ciężkiej ropy Wenezueli, co dodatkowo osłabiło jej zdolność do monetyzacji zasobów.
Dlaczego krypto pojawiło się w narracji o sankcjach
Władze USA i instytucje międzynarodowe udokumentowały, że Wenezuela badała zastosowanie aktywów cyfrowych w okresach, gdy dostęp do tradycyjnych kanałów finansowych był ograniczony.
Obejmowało to uruchomienie państwowego tokena Petro, który rząd USA wprost zakazał w 2018 r. na mocy dekretu zabraniającego transakcji obejmujących waluty cyfrowe emitowane przez rząd Wenezueli.
Niezależnie od tego Departament Skarbu USA i MFW ostrzegały, że objęte sankcjami jurysdykcje, w tym Wenezuela, rozważały wykorzystanie aktywów kryptowalutowych jako alternatywnych mechanizmów transferu wartości w sytuacji niedostępności konwencjonalnych kanałów bankowych.
Regulatorzy podkreślali jednak, że takie działania nie rozwiązywały zasadniczych ograniczeń gospodarczych i wprowadzały dodatkowe ryzyka związane z przejrzystością, zgodnością z przepisami i egzekwowaniem prawa.
Instytucje międzynarodowe nie określiły krypto jako substytutu dochodów z ropy ani trwałego rozwiązania dla izolacji wywołanej sankcjami.
Bogactwo ropy bez dostępu finansowego
Doświadczenie Wenezueli ukazuje szerszą strukturalną rzeczywistość globalnych rynków: posiadanie zasobów fizycznych nie przekłada się na siłę gospodarczą bez dostępu do systemów rozliczeń, infrastruktury bankowej i długoterminowego kapitału inwestycyjnego.
Mimo posiadania największych na świecie potwierdzonych zasobów ropy Wenezuela za rządów Maduro w dużej mierze pozostawała wykluczona z globalnego finansowania energetycznego.
Kraje dysponujące mniejszymi zasobami, ale silniej zintegrowanymi instytucjami, nadal dominowały w produkcji i przepływach handlowych.
EIA stwierdziła, że odbudowa sektora naftowego Wenezueli wymagałaby znaczących inwestycji zagranicznych, dostępu do technologii oraz stabilnych ram komercyjnych – warunków nieobecnych w czasie obowiązywania dotychczasowego reżimu sankcyjnego.
Strukturalny punkt zwrotny, a nie rozwiązanie
Pojmanie Maduro stanowi ważny przełom polityczny, lecz instytucje międzynarodowe konsekwentnie podkreślają, że ożywienie gospodarcze zależy od odbudowy wiarygodności instytucji, przywrócenia łączności finansowej i rozwiązania kwestii sankcji, a nie wyłącznie od zmiany przywództwa.
Dla branży kryptowalut Wenezuela pozostaje studium przypadku pokazującym, jak sankcje i wykluczenie finansowe mogą skłaniać do poszukiwania alternatywnych mechanizmów płatności, nawet gdy regulatorzy ostrzegają przed przecenianiem ich skuteczności.
Dopóki dostęp do finansowania nie zostanie przywrócony, wenezuelskie zasoby ropy będą jednym z najdobitniejszych przykładów bogactwa surowcowego ograniczonego przez izolację polityczną i finansową, przy czym aktywa cyfrowe jawią się nie jako rozwiązanie, lecz jako ograniczony i ściśle nadzorowany produkt uboczny tego rozejścia się polityki i gospodarki.
Przeczytaj następnie: Crypto's Biggest Critic Gone: SEC Commissioner Crenshaw Exits, Leaving All-Republican Panel