Pozycja Wenezueli jako kraju z największymi na świecie potwierdzonymi zasobami ropy naftowej ponownie znalazła się w centrum uwagi po pojmaniu przez Stany Zjednoczone prezydenta Nicolása Maduro – wydarzeniu pokazującym, że o gospodarczym losie kraju decydują władza polityczna, sankcje i dostęp do finansowania, a nie sama obfitość surowców.
Według Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) Wenezuela posiada około 303 miliardów baryłek potwierdzonych zasobów ropy naftowej, co stanowi największy udział na świecie.
Mimo tej geologicznej przewagi sektor naftowy Wenezueli od lat pozostaje w dużej mierze odcięty od globalnych rynków z powodu sankcji, upadku instytucji oraz ograniczonego dostępu do międzynarodowych systemów finansowych.
Pojmanie Maduro przez USA po latach sankcji i zarzutów karnych
Pojmanie Maduro nastąpiło po wieloletnich zarzutach USA, według których wenezuelski przywódca nadzorował sieci handlu narkotykami i wykorzystywał instytucje państwowe do ułatwiania nielegalnej działalności finansowej.
Na sobotniej konferencji prasowej prezydent USA Donald Trump oświadczył, że Maduro stanie przed amerykańskim sądem, co oznacza dramatyczną eskalację konfrontacji Waszyngtonu z rządem Wenezueli.
Rząd USA wcześniej nałożył sankcje na Maduro i wysokich urzędników wenezuelskich, wskazując na korupcję, handel narkotykami oraz próby omijania międzynarodowych mechanizmów kontroli finansowej.
Egzekwowanie sankcji nastąpiło po latach, w których poważnie ograniczały one zdolność Wenezueli do eksportu ropy, przyjmowania płatności i przyciągania zagranicznych inwestycji.
EIA: sankcje sparaliżowały eksport ropy i ściągalność dochodów
Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) wielokrotnie dokumentowała, jak sankcje na Petróleos de Venezuela S.A. (PDVSA) zakłóciły produkcję ropy w Wenezueli oraz jej możliwości eksportowe.
W analizie poświęconej Wenezueli EIA stwierdziła, że sankcje „ograniczyły zdolność Wenezueli do eksportu ropy naftowej i otrzymywania przychodów z ropy za pośrednictwem globalnego systemu finansowego”, przyczyniając się do trwałego załamania produkcji.
Dane EIA pokazują, że produkcja ropy naftowej w Wenezueli spadła z ponad 3 milionów baryłek dziennie pod koniec lat 90. do znacznie poniżej 1 miliona baryłek dziennie w ostatnich latach, co odzwierciedla niedoinwestowanie, degradację infrastruktury oraz utratę dostępu do kapitału.
Ponieważ globalny handel ropą jest w przeważającej mierze rozliczany w dolarach amerykańskich i rozrachowywany poprzez zachodnie banki, sankcje zmusiły Wenezuelę do polegania na nieprzejrzystych pośrednikach, umowach barterowych i niestandardowych mechanizmach płatności.
Also Read: Why Crypto's $49B Funding Surge Went To Exchanges, Not Builders In 2025
MFW: załamaniem gospodarki rządzi izolacja finansowa i rozpad instytucji
Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) konsekwentnie podkreśla, że załamanie gospodarcze Wenezueli nie wynika z niedoboru zasobów, lecz z erozji instytucji i ograniczeń w finansowaniu zewnętrznym.
W najnowszych ocenach kraju MFW zauważył, że przedłużająca się recesja Wenezueli odzwierciedla „nierównowagi makroekonomiczne, pogorszenie jakości instytucji oraz ograniczenia w dostępie do finansowania zewnętrznego”, spotęgowane sankcjami, które ograniczyły handel i przepływy płatnicze.
MFW ostrzegał również, że sankcje skomplikowały import sprzętu, technologii i rozcieńczalników niezbędnych do przetwarzania ekstra ciężkiej ropy Wenezueli, dodatkowo osłabiając jej zdolność do monetyzacji zasobów.
Dlaczego krypto pojawiło się w narracji o sankcjach
Władze USA i instytucje międzynarodowe odnotowały, że Wenezuela badała wykorzystanie aktywów cyfrowych w okresach ograniczonego dostępu do tradycyjnych systemów finansowych.
Obejmowało to uruchomienie wspieranego przez państwo tokena Petro, który rząd USA wprost zakazał w 2018 r. na mocy rozporządzenia zabraniającego transakcji obejmujących waluty cyfrowe emitowane przez rząd Wenezueli.
Niezależnie od tego Departament Skarbu USA i MFW ostrzegały, że jurysdykcje objęte sankcjami, w tym Wenezuela, rozważały użycie aktywów kryptograficznych jako alternatywnych mechanizmów transferu wartości w sytuacji braku dostępu do tradycyjnych kanałów bankowych.
Regulatorzy podkreślali jednak, że takie działania nie rozwiązały zasadniczych ograniczeń gospodarczych, a wprowadziły dodatkowe ryzyka związane z przejrzystością, zgodnością regulacyjną i egzekwowaniem prawa.
Instytucje międzynarodowe nie uznały krypto za substytut przychodów z ropy ani za trwałe rozwiązanie izolacji spowodowanej sankcjami.
Bogactwo ropy bez dostępu do finansowania
Doświadczenia Wenezueli ilustrują szerszą strukturalną prawdę globalnych rynków: posiadanie zasobów fizycznych nie przekłada się na siłę gospodarczą bez dostępu do systemów rozliczeniowych, infrastruktury bankowej i długoterminowego kapitału inwestycyjnego.
Pomimo posiadania największych na świecie potwierdzonych zasobów ropy, Wenezuela za rządów Maduro pozostawała w dużej mierze wykluczona z globalnych finansów energetycznych.
Państwa dysponujące mniejszymi zasobami, ale lepiej zintegrowanymi instytucjami, nadal dominowały w produkcji i handlu.
EIA wskazywała, że odbudowa sektora naftowego Wenezueli wymagałaby znacznych inwestycji zagranicznych, dostępu do technologii oraz stabilnych ram komercyjnych – warunków, których brakowało w obowiązującym reżimie sankcyjnym.
Punkt zwrotny strukturalnie, nie ostateczne rozwiązanie
Pojmanie Maduro stanowi istotne wydarzenie polityczne, lecz instytucje międzynarodowe konsekwentnie podkreślają, że ożywienie gospodarcze zależy od odbudowy wiarygodności instytucji, przywrócenia łączności finansowej i rozwiązania kwestii sankcji, a nie wyłącznie od zmiany przywództwa.
Dla branży kryptowalut Wenezuela pozostaje studium przypadku, jak sankcje i wykluczenie finansowe mogą skłonić do poszukiwania alternatywnych mechanizmów płatności, nawet jeśli regulatorzy przestrzegają przed przecenianiem ich skuteczności.
Dopóki dostęp do finansowania nie zostanie przywrócony, wenezuelskie zasoby ropy pozostają jednym z najczytelniejszych przykładów obfitości surowców krępowanej przez izolację polityczną i finansową, przy czym aktywa cyfrowe pojawiają się nie jako rozwiązanie, lecz jako ograniczony i ściśle kontrolowany produkt uboczny tego rozdźwięku.
Read Next: Crypto's Biggest Critic Gone: SEC Commissioner Crenshaw Exits, Leaving All-Republican Panel