Malezja nakazała zamknięcie Network School założonej przez Balajiego Srinivasana w Penang, co kończy trwający blisko dwa lata eksperyment budowy „żywego network state” – koncepcji, którą Srinivasan definiuje jako społeczność najpierw organizującą się w sieci, a dopiero potem zajmującą fizyczne terytorium.
Zakończenie projektu to jak dotąd najpoważniejszy test jego tezy o „network state” w realnym świecie – i jak na razie zakończony porażką.
Najważniejsze fakty
Malezja nakazała zamknięcie Network School Balajiego Srinivasana w Penang, po około dwóch latach działalności
Srinivasan, były partner Andreessen Horowitz i były CTO Coinbase, opisał tezę „network state” w książce z 2022 r.
Network School przedstawiała się jako społeczność „frontierowa” dla techno-optymistów, przyciągając uczestników z całego świata
Do niedzielnego wieczoru Srinivasan i Network School nie opublikowali oficjalnego stanowiska w sprawie zamknięcia
Z reportu wynika, że malezyjskie władze zdecydowały o zamknięciu kampusu w Penang, powołując się na zastrzeżenia, których szczegółów nie podano w pierwszych doniesieniach.
Network School pozycjonowała się jako „frontierowa społeczność dla techno-optymistów”, skupiając ludzi z całego świata, którzy podzielali przekonanie Srinivasana, że koordynacja działań on-chain oraz prawa własności denominowane w kryptowalutach mogą zastąpić tradycyjną infrastrukturę państwową.
O co naprawdę chodzi w tezie „network state”
Koncepcja „network state” zakłada, że grupa osób zjednoczona wokół wspólnych wartości może zorganizować się cyfrowo, zgromadzić kapitał i w pewnym momencie negocjować dyplomatyczne uznanie ze strony istniejących państw. Srinivasan, były partner Andreessen Horowitz i były CTO Coinbase, przedstawił tę tezę w książce wydanej w 2022 r. pod tym samym tytułem.
Model zakłada najpierw budowę globalnej społeczności wokół wspólnego moralnego lub ideologicznego rdzenia, a dopiero później szukanie fizycznych przyczółków. Kryptowaluty mają pełnić rolę ponadgranicznej infrastruktury finansowej, działającej bez wsparcia konkretnego rządu. Network School w Penang miała być dowodem na wykonalność takiego podejścia.
Malezja została wybrana m.in. ze względu na relatywnie liberalną politykę wobec gospodarki cyfrowej oraz rolę regionalnego hubu talentów w Azji Południowo-Wschodniej. Szkoła miała pokazać, że społeczność „urodzona” w technologii może się samodzielnie rządzić, przyciągać produktywnych mieszkańców i działać w symbiozie z państwem-gospodarzem, a nie w konflikcie z nim.
Test w Penang zakończony niepowodzeniem
Wybór Penang nie był przypadkowy. Ten stan wyspiarski od dekad buduje pozycję centrum produkcji i półprzewodników, a lokalne władze zabiegają o zagraniczne inwestycje technologiczne bardziej aktywnie niż wiele innych regionów Malezji.
Założenie, które legło u podstaw eksperymentu Network School, było jasne: rząd gospodarza uzna społeczność za wartość dodaną. To założenie najwyraźniej się załamało. Nakaz zamknięcia szkoły jest jednoznacznym sygnałem suwerennego państwa, że eksperyment przekroczył granicę – choć to, gdzie dokładnie przebiega ta granica, pozostaje przedmiotem sporu.
Do niedzielnego wieczoru Srinivasan i Network School nie wydali publicznego oświadczenia w sprawie decyzji władz.
Krytycy tezy o „network state” od dawna twierdzili, że model ten nie docenia determinacji państw-gospodarzy w obronie swoich kompetencji jurysdykcyjnych, gdy tylko społeczność organizowana z zewnątrz osiągnie zauważalną skalę.
Network School prowadziła własne „tory płatnicze”, rekrutowała globalnie i przedstawiała się jako byt proto-suwerenny. Ta kombinacja sprawiła, że rząd Malezji ostatecznie potraktował projekt jak zagrożenie polityczne – niezależnie od tego, jak produktywni byli jego członkowie.
Zobacz też: Infrastruktura AI, desperacki zwrot pożyczkodawcy payday o 1 mld dol. w stronę centrów danych
Dlaczego to uderzenie w koncepcję krypto‑governance
Network School była jednym z nielicznych miejsc na świecie, gdzie związek między infrastrukturą kryptowalutową a realną organizacją polityczną testowano „w skali człowieka”.
Eksperyment spinał dwa wątki, które w debacie o krypto zwykle istnieją osobno: techniczną zdolność do koordynacji działań on-chain oraz polityczną ambicję wykorzystania tej zdolności do budowy czegoś, co faktycznie konkuruje z istniejącymi państwami.
Zamknięcie projektu nie obala samej technologii – kolejowe „szyny” kryptowalut działają, a mechanizmy governance on-chain funkcjonują. To, co zostało przetestowane – i jak na razie zweryfikowane negatywnie – to pytanie, czy państwo-gospodarz zaakceptuje społeczność organizowaną z zagranicy, która przy użyciu tych narzędzi operuje z poziomem autonomii niedostępnym zwykłym mieszkańcom.
To pytanie ma znaczenie dla każdego projektu, który przedstawia kryptowaluty jako infrastrukturę dla nowych form zarządzania: od zdecentralizowanych autonomicznych organizacji starających się o status prawny, po sieci DePIN negocjujące z samorządami dostęp do infrastruktury fizycznej.
Co dalej z argumentem o „network state”
Srinivasan zgromadził wokół tezy o „network state” dużą i lojalną publiczność.
Jego książka sprzedała się dobrze, wystąpienia w podcastach wciąż przyciągają znaczącą uwagę, a część founderów traktuje to ramowe ujęcie jako realną mapę polityczną.
Zamknięcie projektu w Penang najprawdopodobniej wywoła w tej społeczności dwa odrębne odczytania: jedna grupa uzna je za dowód, że istniejące państwa są wrogie wobec każdego „wyjścia z systemu”, co tylko wzmocni argument za jeszcze bardziej radykalnymi alternatywami. Druga grupa potraktuje sytuację jako porażkę produktu, dowodząc, że Network