Sztuczna inteligencja wchodzi w nową fazę: systemy nie tylko generują treści czy analizują dane, ale coraz częściej samodzielnie wykonują decyzje finansowe, zarządzają aktywami cyfrowymi i uczestniczą bezpośrednio w procesach gospodarczych – wynika z opinii menedżerów technologicznych i finansowych, cytowanych z okazji AI Appreciation Day.
Ten zwrot umożliwiają szybko rosnące możliwości techniczne oraz skokowy wzrost nakładów inwestycyjnych.
Najnowszy AI Index Uniwersytetu Stanforda na 2026 r. pokazuje, że odsetek zadań „ze świata realnego”, z którymi radzą sobie agenci AI, wzrósł z 20% w 2025 r. do 77,3% w 2026 r. Globalne inwestycje korporacyjne w AI sięgnęły w ubiegłym roku 581,7 mld dol., rosnąc o 130% wobec 2024 r.
Jednocześnie autorzy raportu zwracają uwagę, że obecne systemy nadal mają problemy z wieloetapowym planowaniem i głębszą analizą finansową, co podkreśla lukę między eksperymentalnymi agentami a stabilną, krytyczną infrastrukturą gospodarczą.
Agenci AI wychodzą poza rolę asystentów
Ta luka stopniowo się zmniejsza w firmach, które wdrażają agentów w procesach deweloperskich, compliance oraz operacjach finansowych.
Ryan Kirkley, prezes i współzałożyciel Global Settlement Network, mówi, że obserwował, jak AI ewoluowała z ciekawostki technologicznej do kluczowego elementu codziennego biznesu.
„Inwestując w spółki AI od kilku lat, miałem okazję patrzeć, jak technologia przechodzi od interesującego eksperymentu do czegoś, co realnie przekształca sposób działania firm” – powiedział Kirkley w rozmowie z Yellow.com.
W Global Settlement – dodaje – AI stała się centralnym elementem funkcjonowania organizacji: w firmie działa więcej agentów niż pracowników, a agentyczne systemy wspierają procesy zgodności regulacyjnej, weryfikacji tożsamości oraz wytwarzania oprogramowania.
Kirkley za szczególnie przełomowe uważa połączenie AI z blockchainem. Systemy AI potrafią przetwarzać dane i identyfikować okazje, a sieci blockchain dostarczają programowalnej infrastruktury, przez którą decyzje finansowe można egzekwować ponad granicami.
„Najbardziej ekscytuje mnie przecięcie AI i krypto, bo każda z tych technologii odblokowuje coś, czego brakowało drugiej” – podkreśla.
Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) wskazuje z kolei na AI i tokenizację jako technologie, które mogą zbliżyć do siebie handel, rozrachunek i zarządzanie zabezpieczeniami, a przy tym ograniczyć koszty uzgodnień. BIS zwraca uwagę, że instytucje finansowe już dziś wykorzystują AI w ocenie zdolności kredytowej, wykrywaniu nadużyć, zarządzaniu ryzykiem oraz automatyzacji zaplecza operacyjnego.
Jordi Esturi, dyrektor marketingu platformy tokenizacyjnej Brickken, uważa, że branża nadmiernie koncentruje się na bieżących zastosowaniach, jak generowanie tekstu, streszczenia spotkań czy wsparcie programistów.
„Kolejny etap rozwoju AI to stanie się aktywnym uczestnikiem gospodarki, który pomaga ludziom wykonywać decyzje finansowe, zarządzać aktywami cyfrowymi i koordynować coraz bardziej złożone transakcje w czasie rzeczywistym” – mówi Esturi.
Ten kierunek rozwoju określa mianem „agentic finance” i agentycznych rynków kapitałowych, w których systemy AI działają w zdefiniowanych ramach zarządzania i nadzoru, wspierając pozyskiwanie kapitału i zarządzanie aktywami.
W takim modelu założyciele mogliby korzystać z infrastruktury opartej na AI do pozyskiwania finansowania, inwestorzy – do zarządzania portfelami, a spółki – do emisji tokenizowanych aktywów przy daleko idącej automatyzacji procesów.
„Założyciel szukający kapitału, inwestor zarządzający portfelem czy firma emitująca tokenizowane aktywa powinni móc korzystać z infrastruktury finansowej równie naturalnie, jak dziś korzystają z internetu” – podkreśla Esturi.
BIS zaznacza, że tokenizowane rejestry pozwalają na zautomatyzowane, całodobowe działanie i rozrachunek w trybie niemal natychmiastowym. Jednocześnie bank ostrzega, że do funkcjonowania takiego ekosystemu w skali masowej potrzebne są: stabilne formy pieniądza, przejrzyste zasady ładu oraz odpowiednie zabezpieczenia regulacyjne.
Zobacz także: Tokenizacja RWA potroiła skalę, ale 80% wartości koncentruje się w jednej klasie aktywów
Rynki wschodzące mogą wzmocnić pozycję
Poza finansami spadające koszty tworzenia rozwiązań AI zmieniają geografię budowy firm technologicznych.
Lily Dash, współzałożycielka Actai Advisors i założycielka Future Caribbean, wskazuje, że dostęp do AI osłabia historyczny związek między miejscem zamieszkania a możliwością udziału w globalnej gospodarce technologicznej.
„Po raz pierwszy geografia ma zdecydowanie mniejsze znaczenie niż talent, ambicja i dostęp do właściwych narzędzi” – mówi Dash.
Wymienia Barbados, Jamajkę, Trynidad, Nigerię i Kenię jako rynki, na których założyciele mogą dziś budować produkty i współtworzyć rozwój AI bez konieczności przeprowadzki do tradycyjnych centrów technologicznych, takich jak Dolina Krzemowa czy Londyn.
Jej zdaniem koszt uczestnictwa w tworzeniu technologii gwałtownie spadł, co daje regionom, które dotąd głównie importowały technologie, realną szansę na tworzenie i eksport własnych rozwiązań.
AI Index Stanforda pokazuje, że generatywna AI osiągnęła 53% penetracji w populacji w ciągu trzech lat – szybciej niż komputer osobisty czy internet. Wykorzystanie nadal jednak silnie koreluje z poziomem dochodu narodowego, co oznacza, że mimo błyskawicznego rozprzestrzeniania się technologii dostęp do niej pozostaje nierówny.
Bank Światowy również ostrzega, że kraje o niskich i średnich dochodach mierzą się z istotnymi barierami we wdrażaniu AI na szeroką skalę. W raporcie „Digital Progress and Trends” instytucja wskazuje cztery filary szerszej adopcji: łączność, moc obliczeniową, dane lokalnie relewantne oraz kompetencje pracowników.
Dash podkreśla, że to właśnie te fundamenty zadecydują, czy rynki wschodzące zdołają przełożyć AI na trwałą wartość gospodarczą.
„Musimy zadbać, by ludzie mieli dostęp do infrastruktury, edukacji, mentorów i kapitału, których potrzebują, by zamienić pomysły w realne biznesy” – podkreśla.
Jej zdaniem inwestycje w lokalnych przedsiębiorców mogą sprawić, że AI stanie się czynnikiem wzrostu PKB, tworzenia wysokopłatnych miejsc pracy i bardziej geograficznie zróżnicowanej generacji firm technologicznych.
Ład i regulacje przesądzą o rezultacie
Menedżerowie są zgodni, że znaczenie AI w gospodarce będzie coraz mniej wynikało z tego, co systemy generują, a coraz bardziej z tego, jakie działania mogą samodzielnie podejmować.
Kirkley spodziewa się, że AI ułatwi firmom i konsumentom poruszanie się po świecie tokenizowanych aktywów i cyfrowego pieniądza, co może przyspieszyć adopcję usług finansowych opartych na blockchainie.
„Przyszłość finansów nie będzie tylko cyfrowa, będzie domyślnie inteligentna” – prognozuje.
Rosnąca autonomia systemów niesie jednak także nowe ryzyka. BIS ostrzega, że stosowanie podobnych modeli AI przez wiele instytucji finansowych może sprawić, że w obliczu szoków rynkowych będą one reagować w zbliżony sposób, wzmacniając zmienność i presję na płynność. Uzależnienie od niewielkiej liczby dostawców chmury, danych i modeli może z kolei tworzyć wrażliwe punkty infrastruktury.
Przeczytaj również: Perp DEX-y zjadają wolumen giełd scentralizowanych, a trend przyspiesza