Założyciel Morgan Creek Capital, Mark Yusko, porównał SpaceX do Dogecoina (DOGE), argumentując, że struktura spółki po IPO może sprawić, iż to inwestorzy indywidualni będą finalnie przejmować straty, gdy insiderzy zaczną wychodzić z pozycji.
Kluczowe tezy
- Yusko twierdzi, że ograniczony free float SpaceX daje insiderom nienaturalnie duży wpływ na podaż akcji i rynkową narrację.
- Poddaje w wątpliwość, czy obecna wycena spółki w ogóle pozwala liczyć na kolejne „10x”.
- Ostrzeżenie koncentruje się na wycenie, ujemnych przepływach pieniężnych i ryzyku, że kapitał detaliczny zapewni płynność wczesnym inwestorom.
Wycena SpaceX
W niedawnym wywiadzie, w którym ostro skrytykował SpaceX, Yusko skupił się na niewielkiej puli akcji dopuszczonych do obrotu oraz na silnej koncentracji własności w rękach Elona Muska i grona wczesnych inwestorów.
Zwrócił uwagę, że taka konstrukcja rynku może sztucznie kreować „niedobór” akcji, podtrzymując wysoką cenę rynkową – przy jednoczesnym wystawieniu inwestorów publicznych na ryzyko, gdy duzi udziałowcy zaczną realizować zyski.
„SpaceX jest odpowiednikiem Dogecoina” – powiedział Yusko, porównując skoncentrowany akcjonariat spółki do mem-coina, którego rynek napędzany jest przede wszystkim nastrojami.
Według niego wpływowi posiadacze są w stanie kształtować narrację wokół aktywa, podczas gdy szeroka społeczność kupujących ulega wizji dalszych, spektakularnych wzrostów. Yusko przyznaje, że SpaceX prowadzi realny biznes satelitarny, ale poddaje w wątpliwość szerszą historię wzrostu i wskazuje, że trwale ujemne wolne przepływy pieniężne pozostają poważnym problemem.
Najmocniejszy zarzut dotyczy jednak samej wyceny.
Yusko uważa, że inwestorzy liczący na dziesięciokrotny wzrost wartości SpaceX z obecnych okolic 2 bln dol. opierają się na matematyce, którą on określa jako życzeniową. „PKB USA to dziś 31 bln dol. Jeśli SpaceX zrobi 10x, to mówimy, że jedna firma bez zysków będzie warta połowę amerykańskiego PKB. To się nie wydarzy” – podkreślił.
Zobacz także: Ethereum przerywa 8-tygodniową serię odpływów z ETF dzięki napływowi 84 mln dol.
Ostrzeżenie Yusko
Argumentacja Yusko uderza w fundament logiki inwestowania w wysoko wyceniane debiuty technologiczne: założenie, że udana spółka prywatna może po wejściu na giełdę powtórzyć ścieżkę wzrostu wczesnych gigantów sektora.
Menedżer odrzuca analogie do początków Microsoftu czy Apple’a, podkreślając, że SpaceX wchodzi na rynek z wyceną nieporównywalnie wyższą niż ówczesne technologiczne „blue chippy”. W jego ocenie drastycznie ogranicza to potencjał dalszej ekspansji mnożnikowej, która nagradzała inwestorów w poprzednich cyklach tech.
Krytyka Yusko wpisuje się też w szerszą dyskusję o ryzykach związanych z nowymi debiutami spółek o silnych markach i ograniczonym free floacie.
Zbyt mała podaż akcji w wolnym obrocie potrafi windować popyt i wycenę na samym starcie IPO, podczas gdy późniejsze, większe sprzedaże insiderów zwiększają podaż i wywierają presję spadkową na kurs.
SpaceX zadebiutowała na giełdzie w czerwcu 2026 r., realizując jeden z największych debiutów giełdowych w historii. Kapitalizacja spółki chwilowo przekroczyła 2 bln dol., by w lipcu cofnąć się w okolice ceny emisyjnej. Ten gwałtowny zwrot zaostrzył debatę o wycenie, strukturze własnościowej i perspektywach rentowności firmy.
Przeczytaj też: Przewodnik po promptowaniu GPT-5.6 obcina zużycie tokenów o 66%, informuje OpenAI