Grayscale Research เตือนว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) จะทำให้การติดตามตรวจสอบบล็อกเชนแบบโปร่งใสทำได้ง่ายขึ้นมาก และยกชื่อ Zcash (ZEC) ซึ่งราคาพุ่งขึ้นราว 19 เท่าในรอบปีที่ผ่านมา เป็นหนึ่งในคำตอบเชิงโครงสร้างสำหรับโจทย์ความเป็นส่วนตัวทางการเงินยุคใหม่
ประเด็นสำคัญ
- หัวหน้าฝ่ายวิจัยของ Grayscale มองว่า AI จะช่วยเชื่อมโยงกระเป๋าเงินนามแฝงเข้ากับข้อมูลนอกเชนในวงกว้าง กลายเป็น “คลื่นลูกที่สาม” ของความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัวทางการเงิน
- ธุรกรรมแบบ Shielded ของ Zcash ซ่อนข้อมูลผู้โอน ผู้รับ และมูลค่าธุรกรรมด้วยเทคโนโลยี Zero-Knowledge Proofs พร้อมตัวเลือกเปิดเผยข้อมูลเฉพาะกรณีที่ผู้สอบบัญชีต้องการ
- Grayscaleเพิ่งแปลงกองทรัสต์ Zcash เดิมให้เป็นกองทุนอ้างอิงราคา (spot) จดทะเบียนใน NYSE Arca ไม่กี่วันก่อนเผยแพร่บทวิเคราะห์ฉบับนี้
รายงาน Grayscale ชูความเสี่ยงการสอดส่องบล็อกเชน
ผู้จัดการสินทรัพย์รายนี้ได้ เผยแพร่ บทความเชิงมุมมองชื่อ “Zcash and the Privacy Imperative” เมื่อวันที่ 31 ส.ค. โดยให้ Zach Pandl หัวหน้าฝ่ายวิจัยเป็นผู้วางกรอบประเด็นหลัก ซึ่งคือบทบาทของ AI ในการสอดส่องธุรกรรม
Pandl ระบุว่า การวิเคราะห์ด้วยแมชชีนสามารถเชื่อมโยงที่อยู่กระเป๋าเงินนามแฝงไปยังข้อมูลในตลาดแลกเปลี่ยน พฤติกรรมการใช้กระเป๋า ไปจนถึงข้อมูลนอกเชนที่ถูกรวบรวมจากแหล่งอื่นได้โดยอัตโนมัติ เขามองว่านี่คือ “คลื่นลูกที่สาม” ของความกังวลด้านความเป็นส่วนตัว หลังจากยุคคอมพิวเตอร์ดิจิไทซ์ข้อมูลการเงินในทศวรรษ 1970 และยุคอินเทอร์เน็ตในทศวรรษ 1990
Bitcoin (BTC) บันทึกธุรกรรมทุกครั้งลงในบัญชีแยกประเภทสาธารณะที่ใครก็อ่านได้ ซึ่งเป็นความเสี่ยงด้านการระบุตัวตนที่ถูกระบุไว้ในสมุดปกขาวตั้งแต่เริ่มต้น ขณะที่ Zcash รองรับทั้งธุรกรรมแบบเปิดเผยและแบบ Shielded โดยโหมด Shielded ใช้ Zero-Knowledge Proofs ปกปิดข้อมูลผู้ส่ง ผู้รับ และจำนวนเงิน แต่ยังเปิดช่องให้ “เปิดเผยแบบเลือกได้” แก่ผู้สอบบัญชีหรือหน่วยงานกำกับดูแลเมื่อต้องการตรวจสอบ
อ่านเพิ่มเติม: Claude Fable 5.1 เปิดตัวฟีเจอร์อ่านแคช $0.25 พร้อมตัวคุมกันก๊อปปี้
มุมมอง Zach Pandl ต่อดีมานด์ความเป็นส่วนตัวบน Zcash
“สำหรับผู้ใช้งานที่ให้ความสำคัญกับความเป็นส่วนตัว นี่อาจกลายเป็นฟีเจอร์ที่ ‘ขาดไม่ได้’” Pandl กล่าว
เขา ชี้ ว่าการทำป้ายกำกับที่อยู่กระเป๋า (address labeling) เป็นเรื่องที่ทำได้มาก่อนยุค AI อยู่แล้ว แต่เทคโนโลยี AI จะทำให้กระบวนการดังกล่าวมีต้นทุนต่ำลง เร็วขึ้น และเข้าถึงได้ในวงกว้างยิ่งขึ้นสำหรับทุกฝ่ายที่ต้องการ
Grayscale เปิดเผยก่อนหน้านี้ว่า ณ วันที่ 20 ก.ค. ประมาณ 90% ของธุรกรรมบนเครือข่าย Zcash เป็นธุรกรรมแบบ Shielded สะท้อนการใช้งานจริงของฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัวหลักของโปรโตคอล
ในฝั่งภาครัฐ กลุ่มนักวิจัยของสหรัฐอธิบายกลไกคล้ายกันนี้ ขณะที่ สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ (National Institute of Standards and Technology หรือ NIST) ระบุ ว่า AI ก่อให้เกิดความเสี่ยง “การระบุตัวตนซ้ำ” (re-identification) รูปแบบใหม่ และขยายขีดความสามารถด้านการติดตามพฤติกรรมและการสอดส่องจากฐานข้อมูลที่เดิมแยกเก็บกันคนละส่วน
ด้านสินทรัพย์ที่เน้นความเป็นส่วนตัวเองก็เผชิญข้อจำกัดของตน เพราะตลาดซื้อขายคริปโทและธนาคารในหลายเขตอำนาจศาลมีการจำกัด หรือตรวจสอบเป็นพิเศษต่อเหรียญที่ออกแบบมาเพื่อปกปิดข้อมูลธุรกรรม
รายงานของ NIST ยังไม่ได้ศึกษาข้อมูลบนบล็อกเชนโดยตรง และแม้ความสนใจด้านความเป็นส่วนตัวจะเพิ่มขึ้น ก็ไม่ได้แปลโดยอัตโนมัติว่าจะมีการใช้ธุรกรรมแบบ Shielded มากขึ้นตามไปด้วย
แรงซื้อ ZEC พุ่ง-เปิดตัวกองทุน Zcash บน NYSE Arca
Grayscale เองก็มีส่วนได้ส่วนเสียเชิงพาณิชย์ต่อพัฒนาการนี้
บริษัทเพิ่งแปลงกองทรัสต์ Zcash ที่ตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2017 ให้เป็นกองทุนอ้างอิงราคา (spot product) ซึ่งเริ่ม ซื้อขาย บนกระดาน NYSE Arca ภายใต้ตัวย่อ ZCSH เมื่อวันที่ 25 ส.ค. หรือราวหกวันก่อนเผยแพร่บทวิเคราะห์ที่ผลักดันธีมความเป็นส่วนตัวและมอบ “ยานลงทุน” ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ให้กับนักลงทุนสถาบัน
ราคาของ ZEC ปรับตัวขึ้นแรงรับกระแสการเข้าจดทะเบียน โดยเพิ่มขึ้นเกือบ 80% ในช่วงเดือนที่ผ่านมา
ตลอดหนึ่งปีหลังสุด โทเคน ZEC ปรับขึ้นราว 19 เท่า สอดคล้องกับการใช้งานเทคโนโลยี Shielding ของ Zcash ที่เพิ่มสูงขึ้น และเม็ดเงินใหม่ที่หลั่งไหลเข้ามาพัฒนากระเป๋าเงินและการขุดเหรียญ อย่างไรก็ดี ณ วันที่ 29 ส.ค. มูลค่าตลาดของ ZEC ยังต่ำกว่า 1% ของมูลค่าตลาด Bitcoin อยู่มาก
อ่านต่อ: กองทุน Bitcoin ETF รับเม็ดเงินไหลเข้า $216.7 ล้าน ลบผลไหลออกในวันเดียว
