หน่วยงานกำกับดูแลตลาดการเงินสวิส FINMA ผ่อนผันกฎเกณฑ์ด้านการกระจายการลงทุนเมื่อวันอังคาร อนุมัติ ETF บิตคอยน์แบบสปอตกองแรกของประเทศสำหรับนักลงทุนรายย่อย นับเป็นเวลากว่า 5 ปีหลังจากเคยอนุมัติ กองทุนคริปโตที่จำกัดเฉพาะ “นักลงทุนที่มีคุณสมบัติเหมาะสม” เท่านั้น
ประเด็นสำคัญ
- FINMA อนุมัติ ETF บิตคอยน์แบบสปอตกองแรกของสวิตเซอร์แลนด์ที่เปิดให้นักลงทุนรายย่อยเข้าถึง แต่ยังไม่เปิดเผยชื่อกองทุนหรือผู้ออก
- ผู้กำกับดูแลผ่อนผันกฎกระจายการลงทุนตามปกติ โดยให้เหตุผลว่าบิตคอยน์มีประวัติการซื้อขายยาวนานและมีปริมาณการซื้อขายสูง
- กำหนดมาตรการคุมความเสี่ยงด้านการรับฝากทรัพย์สิน การดำเนินงาน และการเปิดเผยข้อมูล ขณะที่ผู้ให้บริการรายอื่นทยอยยื่นหรือประกาศเตรียมยื่นขออนุมัติตามมา
การยกเว้นเกณฑ์สำหรับ ETF บิตคอยน์ของ FINMA
สำนักงานกำกับดูแลตลาดการเงินสวิสระบุในแถลงการณ์ ว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวเป็น “กองทุนสำหรับประชาชนทั่วไป” กองแรกภายใต้กฎหมายกองทุนรวมของสวิตเซอร์แลนด์ ที่ลงทุนในบิตคอยน์โดยตรง ตามกฎหมาย กองทุนนี้จัดอยู่ในหมวด “กองทุนประเภทอื่นสำหรับการลงทุนทางเลือกที่มีความเสี่ยงเฉพาะ” ไม่ได้ใช้โครงสร้างตราสารหนี้ที่ผลิตภัณฑ์คริปโตส่วนใหญ่ในตลาดสวิสใช้กันอยู่ ขณะเดียวกันผู้จัดการกองทุนรายอื่นก็ได้ยื่นหรือประกาศแผนยื่นขออนุมัติผลิตภัณฑ์ลักษณะคล้ายกันแล้ว
โดยปกติ กฎกองทุนรวมของสวิตเซอร์แลนด์กำหนดให้ผู้จัดการกองทุนต้องกระจายการลงทุนไปยังสินทรัพย์หลายประเภท แต่กรณีนี้ FINMA ให้ข้อยกเว้น โดยชี้ถึงประวัติการซื้อขายยาวนานของบิตคอยน์ รวมถึงปริมาณการซื้อขายที่สูงกว่าสินทรัพย์ดิจิทัลอื่นส่วนใหญ่ในตลาด
โฆษก FINMA ปฏิเสธที่จะเปิดเผยชื่อกองทุนที่ได้รับอนุมัติหรือชื่อผู้ออกกองทุน โดยให้เหตุผลว่าหน่วยงานไม่เปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันเฉพาะราย นอกจากนี้ยังไม่ได้ประกาศสัญลักษณ์ซื้อขาย (ticker) ค่าธรรมเนียมการจัดการ ผู้รับฝากทรัพย์สิน ขนาดสินทรัพย์เริ่มต้น หรือกำหนดวันเริ่มซื้อขายในตลาดรอง ทำให้นักลงทุนรู้เพียงว่าผลิตภัณฑ์ผ่านการอนุมัติแล้ว แต่รายละเอียดเชิงพาณิชย์ยังไม่ชัดเจน
อ่านเพิ่มเติม: เหตุขัดข้อง Revolut กระทบการใช้บัตรหลายประเทศ เชื่อมโยงกับ Google Cloud
คำเตือนความเสี่ยงเกี่ยวกับบิตคอยน์
FINMA เน้นย้ำว่าการอนุมัติ ETF ครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าบิตคอยน์เป็นการลงทุนที่ “ปลอดภัย” พร้อมเตือนว่าความผันผวนของราคาที่รุนแรงอาจทำให้นักลงทุนสูญเสียเงินลงทุนเป็นสัดส่วนที่มาก ผู้ซื้อจึงควรชั่งน้ำหนักความเสี่ยงดังกล่าวเมื่อตัดสินใจจัดสรรเงินลงทุน
ภายใต้กรอบอนุมัติ บริษัทที่อยู่ภายใต้การกำกับต้องลดความเสี่ยงด้านการรับฝากสินทรัพย์ดิจิทัลและการดำเนินงาน ให้สอดคล้องกับแนวทางด้านคริปโตที่ FINMA เผยแพร่เมื่อวันที่ 12 มกราคม เอกสารกองทุนต้องระบุความเสี่ยงเหล่านี้อย่างชัดเจน ขณะที่ผู้ให้บริการที่จำหน่ายกองทุนต้องปฏิบัติตามกฎหมายบริการทางการเงิน (Financial Services Act) ซึ่งกำหนดให้มีการประเมิน “ความเหมาะสม” และ “ความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การลงทุน” รวมถึงต้องแจ้งเตือนนักลงทุนอย่างเด่นชัดเกี่ยวกับความผันผวนและโอกาสขาดทุน
FINMA ให้เหตุผลว่ากฎคุ้มครองผู้บริโภค ณ จุดขายเหล่านี้ ให้วงระดับการปกป้องนักลงทุนดีกว่าการที่นักลงทุนไปซื้อคริปโตเคอร์เรนซีโดยตรงด้วยตนเอง
พัฒนาการผลิตภัณฑ์คริปโตในตลาดสวิส
ETF บิตคอยน์กองใหม่นี้มีโครงสร้างแตกต่างจากผลิตภัณฑ์คริปโตที่ซื้อขายอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ก่อนหน้า โดยผลิตภัณฑ์อ้างอิงคริปโตที่ซื้อขายบน ตลาดหลักทรัพย์ SIX Swiss Exchange ส่วนใหญ่เป็นตราสารหนี้ที่มีหลักประกัน (collateralized debt securities) ซึ่งไม่จำเป็นต้องได้รับอนุมัติในลักษณะเดียวกับ “กองทุนรวม” ภายใต้กำกับของ FINMA ขณะที่ ETF กองใหม่นี้อยู่ภายใต้กฎหมายกองทุนรวมเต็มรูปแบบและต้องปฏิบัติตามมาตรฐานคุ้มครองผู้ลงทุนเข้มงวดกว่า
ตลาดหลักทรัพย์ SIX เริ่มรับจดทะเบียนผลิตภัณฑ์อ้างอิงคริปโตตั้งแต่ปี 2018 และมีผลิตภัณฑ์ติดตามบิตคอยน์และ อีเธอร์ (ETH) ตามมาในปี 2019 ต่อมาในเดือนกันยายน 2021 FINMA อนุมัติ กองทุน Crypto Market Index Fund ซึ่งลงทุนหลักในตะกร้าสินทรัพย์ดิจิทัล แต่จำกัดเฉพาะนักลงทุนที่มีคุณสมบัติเหมาะสม ไม่เปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าถึง
ในเดือนกันยายน 2025 Bitwise ได้จดทะเบียนผลิตภัณฑ์ ETP อีก 5 ตัวบนกระดาน SIX รวมถึงผลิตภัณฑ์ที่อ้างอิงบิตคอยน์ โซลานา (SOL) XRP (XRP) และดัชนีสินทรัพย์ดิจิทัล
อ่านต่อ: OpenAI เล็งมูลค่าบริษัทแตะ 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ ขณะ Anthropic จ่อเข้าตลาดหุ้นวอลล์สตรีท