OpenAI ระบุว่าโมเดลภายในที่ยังไม่เปิดตัวต่อสาธารณะสามารถ แก้หนึ่งใน 7 ปัญหา Millennium Prize ของวงการคณิตศาสตร์ ได้ภายใน 88 ชั่วโมง ส่งผลให้นักคณิตศาสตร์หลายรายออกมากล่าวหาว่าบริษัทชิงผลงานที่ยังไม่ตีพิมพ์ไปก่อน
ประเด็นสำคัญ:
- OpenAI เผยใช้เอเจนต์ AI ราว 10,000 ตัว สร้างบทพิสูจน์ว่า “สมการการไหลของของไหล” สามารถพังทลายในเวลาจำกัดได้
- ศาสตราจารย์จาก NYU ระบุ OpenAI เริ่มเดินหน้าโครงการ หลังได้รับข่าวลือเกี่ยวกับผลวิจัยที่เขายังไม่เผยแพร่
- สถาบัน Clay Mathematics Institute ยังไม่รับรองบทพิสูจน์ และยังจัดปัญหานี้ว่า “ยังไม่แก้ได้”
รายละเอียดเคสพิสูจน์สมการ Navier–Stokes ของ OpenAI
บริษัทได้ออกบล็อกโพสต์ เมื่อวันที่ 8 กันยายน ระบุว่าระบบภายในที่ยังไม่เปิดให้ใช้งานสาธารณะสามารถพิสูจน์ได้ว่า สมการ Navier–Stokes ซึ่งใช้อธิบายการเคลื่อนที่ของของไหล อาจ “แตกสลาย” ได้ในเวลาจำกัด (finite time breakdown)
ในเชิงเทคนิค OpenAI ใช้เอเจนต์อิสระราว 10,000 ตัวรันปัญหานี้แบบขนาน ก่อนจะสรุปข้อถกเถียงเชิงคณิตศาสตร์ได้ภายใน 88 ชั่วโมง ต้นฉบับบทพิสูจน์ที่ได้มีความยาวมากกว่า 160 หน้า
การ “เร่งเครื่อง” ครั้งนี้เริ่มต้นเมื่อวันที่ 1 กันยายน หลังมีข่าวลือภายในวงการว่าปัญหา Millennium ถึงสองข้อถูกนักคณิตศาสตร์รายอื่นพิชิตได้แล้ว จากนั้น GPT‑6 Astra ใช้เวลาเพิ่มอีกราว 17 ชั่วโมงเพื่อแปลงบทพิสูจน์ทั้งหมดให้เป็นภาษา Lean ภาษาทางการที่ตรวจสอบทุกขั้นตอนเชิงตรรกะได้อัตโนมัติ โดยผู้บริหารประเมินต้นทุนการรัน อยู่ในระดับ “หลายล้านดอลลาร์”
อ่านเพิ่มเติม: โน้ตบุ๊กแครช 99%, Hunter Biden ปัดข้อกล่าวหากลโกง โทษบอตป่วน
Tristan Buckmaster โต้เดือด เรื่องเครดิตผลงาน
Tristan Buckmaster ศาสตราจารย์คณิตศาสตร์จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก (NYU) ได้ออกมากล่าวหา ว่า OpenAI หยิบปัญหา Navier–Stokes มาทำอย่างจริงจัง ก็ต่อเมื่อเริ่มได้ยินข่าวลือเกี่ยวกับผลวิจัยที่เขายังไม่เผยแพร่ต่อสาธารณะ
Buckmaster ทำงานในปัญหานี้ร่วมกับ Levent Alpöge นักคณิตศาสตร์ที่ทำงานอยู่กับห้องปฏิบัติการคู่แข่งอย่าง Anthropic เป็นเวลากว่าเกือบหนึ่งปี ก่อนที่ OpenAI จะประกาศความสำเร็จของตน
ทั้งคู่ใช้ผู้ช่วยเขียนโค้ดของ OpenAI อย่าง Codex ประกอบการจัดทำบทพิสูจน์ โดยตามเงื่อนไขการใช้งาน OpenAI สามารถนำข้อมูลจากเซสชันเหล่านั้นไปฝึกโมเดลได้ เว้นแต่ผู้ใช้จะกดปิดการแชร์ข้อมูลเป็นพิเศษ
นักคณิตฯ สองคนนี้เลือก “ทางเดินแคบ ๆ” ในการแก้โจทย์ เส้นทางที่แทบไม่มีทีมวิจัยอื่นสนใจ ทำให้ Buckmaster มองว่าจังหวะเวลาที่ OpenAI กระโดดเข้ามานั้น “น่าสงสัย” เขาอ้างว่าในระหว่างการหารือ Sébastien Bubeck นักคณิตศาสตร์ของ OpenAI เคยเสนอ “ดีลประนีประนอม” ที่จะทำให้ชื่อ Alpöge หลุดจากเครดิตผลงาน พร้อมถามกลับว่าทำไมเขาถึงเลือกจะ “ทำลายอาชีพตัวเอง”
ฝั่ง OpenAI ออกมาปฏิเสธ อย่างแข็งขันว่าทั้งนักวิจัยและเอเจนต์ของบริษัทไม่เคยเห็นงานของ Buckmaster และ Alpöge ก่อนที่พวกเขาจะเผยแพร่อย่างเป็นทางการ และยืนยันว่าไม่ได้ใช้ “ข้อมูลผู้ใช้แบบเฉพาะเจาะจง” ใด ๆ ในโครงการนี้
อย่างไรก็ตาม บริษัทยอมรับว่ามีการใช้ “ข้อมูลที่ไม่ระบุตัวตน” ซึ่งรวบรวมมาจากการใช้งานผลิตภัณฑ์โดยรวมเพื่อช่วยพัฒนาโมเดล แม้จะยืนยันว่ารูปแบบและโครงสร้างของบทพิสูจน์จากทั้งสองฝั่ง “แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ”
Clay Institute ยังไม่ฟันธง
Terence Tao ศาสตราจารย์ชื่อดังจาก UCLA ได้ออกมาชื่นชม ผลงานของ Buckmaster และ Alpöge ว่าเป็นก้าวสำคัญ แต่ก็เตือนว่าการแข่งขันใช้ AI เร่งแก้โจทย์ Millennium เสี่ยงทำให้คณิตศาสตร์กลายเป็น “เกมทำโควตา” ที่คุณค่าทางวิชาการลดลง
ด้าน Abhishek Saha ศาสตราจารย์คณิตศาสตร์จาก Queen Mary University of London ให้ความเห็น ว่าเหตุการณ์ทั้งหมดสะท้อน “สิ่งที่นักคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่พยายามหลีกเลี่ยง” ทั้งความขัดแย้งเรื่องเครดิต และการแข่งขันเชิงสื่อมากกว่าคุณภาพงานวิจัย
ขณะที่ Martin Bridson ผู้อำนวยการ Clay Mathematics Institute ระบุ ว่าประกาศของ OpenAI เป็นเรื่อง “น่าตื่นเต้น” แต่กระบวนการพิจารณารับรองบทพิสูจน์จะต้องใช้เวลาอย่างมาก และทางสถาบันยังคงขึ้นสถานะปัญหา Navier–Stokes ว่า “ยังไม่แก้ได้”
Clay Institute เคยคัดเลือกปัญหาคณิตศาสตร์ที่ยากที่สุด 7 ข้อเมื่อปี 2000 พร้อมตั้งเงินรางวัลข้อหนึ่ง 1 ล้านดอลลาร์ จนถึงปัจจุบันมีเพียงสมมุติฐาน Poincaré เท่านั้นที่ได้รับการพิสูจน์และรับรอง โดย Grigori Perelman ในปี 2003 ก่อนที่เขาจะปฏิเสธทั้งรางวัลและเกียรติยศต่าง ๆ
อ่านต่อ: Apple เปิดราคา iPhone พับได้รุ่นแรก 1,999 ดอลลาร์ งานนี้ Samsung มีหนาว
