ABD’li yetkililer, Moonshot’ın 2,8 trilyon parametreli Kimi K3 modelinin önde gelen ABD sistemlerini geride bırakmasının ardından Çin yapay zekâsına yönelik yeni kısıtlamaları masaya yatırırken, araştırmacılardan sert itiraz geliyor.
Öne Çıkanlar
- Kimi K3, büyük bir yazılım geliştirme testinde ABD’nin sınır (frontier) modellerini geçerek Beyaz Saray’da Çin kaynaklı açık-ağırlıklı yapay zekâya fren getirme fikrini yeniden gündeme taşıdı.
- Ticaret Bakanlığı henüz adım atmış değil; Moonshot ise modelin tam ağırlıklarını günler içinde yayımlamayı planlıyor.
- Araştırmacılar, olası bir yasağın ABD’li laboratuvarları rekabetten koruyacağını, ancak yapay zekâyı daha güvenli hale getirmeyeceğini savunuyor.
Kimi K3’ün Performansı, Çin Yapay Zekâ Yasağı Girişimini Yeniden Isıttı
Moonshot, Kimi K3’ü temmuz ortasında piyasaya sürdü. Model, FrontierSWE yazılım geliştirme kıyaslamasında 81,2 puan alarak OpenAI’nin GPT-5.6 Sol’u ve Anthropic’in Claude Fable 5’ini geride bıraktı. Axios’un 20 Temmuz tarihli haberine göre, Trump yönetimi içindeki bazı kanatlar, siber güvenlik risklerini gerekçe göstererek yabancı açık kaynak modellerin fiilen yasaklanması için yeniden bastırıyor. Yönetim kaynakları, Ticaret Bakanlığı’nın geçen yıl Çinli yapay zekâ laboratuvarlarını Entity List’e almayı değerlendirdiğini, bunun da ABD’li kullanıcıların lisans olmadan bu modellere erişimini kesebileceğini aktardı.
OpenAI’de stratejik gelecekler biriminin başındaki Dean W. Ball, Washington’ın yeni modeller etrafında kasıtlı bir “düzenleyici belirsizlik” ortamı yaratması gerektiğini, zira ucuz açık ağırlıkların sınır modeli geliştiren laboratuvarların sermaye harcamalarını caydırdığını savundu. Ancak birkaç gün içinde bu çıkışı yumuşatmak zorunda kaldı; zira Yann LeCun, Martin Casado ve diğer araştırmacılar, açık yazılımın ilerlemeyi hızlandırdığını ve mülkiyetli (kapalı) yapıyla yan yana var olabildiğini vurguladı.
Politico’nun ayrı bir haberine göre ise Ticaret Bakanlığı yakın vadede adım atmaya hazırlanıyor görünmüyor.
Ayrıca Oku: Dow Jones Sanayi Endeksi’ndeki Dalgalanma Bitcoin’in Ayrışma Hikâyesini Test Ediyor
Araştırmacılar Güvenlik Gerekçesini Sorguluyor
Snorkel AI’ın kurucu ortağı Braden Hancock, yaptığı açıklamada sınır seviye açık modellerin, kapalı laboratuvarların marjlarını sıkıştırarak fiyatları aşağı çekeceğini; bu yüzden de ABD’li şirketlerin giderek daha fazla bu modellere yöneldiğini söyledi. Hancock, toplam yapay zekâ kullanımında bir düşüş beklemediğini de ekledi.
Georgetown Üniversitesi’ne bağlı Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi’nde araştırmacı olan Sam Bresnick, yalnızca kökenleri nedeniyle belli rakiplerin dışlandığı bir ortamda, federal gücün neden ABD’li şirketleri korumak için kullanılacağı sorusunu gündeme taşıdı.
Hugging Face CEO’su Clem Delangue, getirilecek kısıtlamaların riskleri azaltmak yerine perdeleyeceğini ve kontrolü birkaç büyük oyuncu arasında yoğunlaştıracağını belirtti. Hancock ise ABD’deki lisansüstü programların araştırmalarını giderek ağırlıklı biçimde Çin kaynaklı açık ağırlıklar üzerine inşa ettiğini, bunun da akademik çekim merkezini Pekin’e doğru kaydırdığını ifade etti.
Çip Kontrolleri Daha Dar Ama Etkili Bir Kaldıraç Sunuyor
Olası her kısıtlamanın önündeki temel pratik engel, Moonshot’ın 27 Temmuz’da modelin tam ağırlıklarını yayımlamaya hazırlanması. Bu dosyalar ayna sitelere ve farklı indirme platformlarına dağıldıktan sonra, yeterli sunucu altyapısına sahip herkes, herhangi bir ABD bulut sağlayıcısına dokunmadan ya da ABD lisans ücreti ödemeden sistemi çalıştırabilecek.
Bresnick, Nvidia’nın H200 işlemcilerinin Çin’e satışını durdurmanın, her türlü yazılım yasağından daha doğrudan bir şekilde Pekin’in hızını keseceğini ve hâlihazırda birçok ABD’li şirket tarafından kullanılan araçlar üzerinde tartışma yaratmaktan kaçınacağını söyledi. Washington son dört yıldır, 2022’deki kapsamlı yarı iletken ihracat kontrolleriyle başlayarak model katmanından ziyade donanım katmanını sıkılaştırmaya odaklanmış durumda.
Ticaret Bakanlığı ayrıca Mart 2025’te, kendi personelinin devlet cihazlarında DeepSeek kullanmasını yasakladı; ancak bu cihaz düzeyindeki önlem, geniş pazara hiç yayılmadı.
Sıradaki Haber: New Jersey’de Bir Eve Düşen Göktaşı, Yapay Zekâ Destekli Yaşam Arayışını Alevlendiriyor