Goldman Sachs, Ortadoğu’da gemilere yönelik saldırıların şiddetlenmesi halinde Brent petrolün varil fiyatının 120 dolara tırmanabileceğini belirtiyor. Bu uyarı, Donald Trump yönetimindeki ABD’nin İran üzerindeki baskıyı sertleştirdiği ve Brent’in 100 dolar eşiğine yeniden yaklaştığı bir döneme denk geliyor.
Öne çıkanlar
- Goldman Sachs’a göre, Ortadoğu’daki deniz taşımacılığına yönelik saldırıların genişlemesi halinde Brent 120 dolara çıkabilir; ihracatın normalleşmesi ise fiyatı 80 dolar bandına çekebilir.
- Brent, 8 Eylül sabahı yaklaşık 97,49 dolardan işlem görürken, yenilenen ABD-İran saldırıları ve tehditler Körfez arz risklerini yüksek tutuyor.
- İran Körfez’de yeni bir kısıtlı bölge hazırlıyor; analistler yanlış hesapların çatışmayı genişletebileceği uyarısında bulunuyor.
Goldman’ın petrol senaryosu
7 Eylül’de, Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları eş başkanı Daan Struyven, son gelişmelerin deniz taşımacılığındaki aksaklıkların hem kapsamının hem de şiddetinin artma riskini yükselttiğini söyledi. Banka, saldırıların kötüleşmesi halinde 120 doları “yukarı yönlü senaryo” olarak görüyor; buna karşılık bölgesel ihracatın normalleşmesi durumunda Brent’in 80 dolar civarına çekilebileceğini öngörüyor.
Trump yönetimi, Haziran’da gündeme gelen ateşkes çerçevesini reddetti ve İran ticaretini sınırlayan askeri operasyonlar, yaptırımlar ve deniz ablukasına destek verdi. Trump, 1 Eylül’de, “Onlarla yapılacak bir anlaşmanın, üzerinde yazan kâğıttan daha fazla değeri yok” ifadelerini kullandı.
İran ise karşı hamlelerini hazırlıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei, Tahran’ın Körfez’de yeni bir kısıtlı bölge ve Hürmüz Boğazı’ndan geçecek bir deniz koridoru planladığını açıkladı. ABD güçlerinin, İran savaş gemilerine yönelik saldırıların ardından hafta sonunda üç İran petrol tankerini vurması, petrol taşımacılığına ilişkin kaygıları daha da artırdı.
İran ve Umman ayrıca geçici bir deniz güzergâhı üzerinde görüşüyor; ancak Washington’ın bu plana yeşil ışık yakıp yakmayacağı belirsizliğini koruyor.
Ayrıca bkz.: OpenAI'nin GPT-6 Astra, Portal’ı İnsan Kontrolü Olmadan Geçti, 571 Dolarlık Token Yaktı
Azizi’ye göre kontrollü tırmanma riski
Brent, 8 Eylül sabah saatlerinde 97,49 dolar civarında seyrederken tankerler, savaş gemileri ve bölgesel enerji tesislerini hedef alan saldırı ve tehditler arz endişelerini yüksek tutmayı sürdürdü. Saudi Aramco’nun Cizan’daki tesislerine yönelik olduğu bildirilen saldırı bu tabloyu ağırlaştırırken, Reuters’a göre Aramco olay anında hasarı doğrulamadı.
Energy Aspects, Çin dışındaki petrol stoklarının savaşın başlangıcından bu yana 400 milyon varilden fazla eridiğini hesaplıyor; bu da ihracatın yeniden sekteye uğraması halinde tamponun oldukça inceldiğine işaret ediyor. Rapora göre ABD dizel fiyatları da rekor seviyelere çıkarak ham petrole kıyasla varil başına 100 doların üzerinde prim yaptı.
İran uzmanı ve International Crisis Group analisti Hamidreza Azizi, Tahran’ın kapsamlı bir savaştan ziyade “kontrollü tırmanma” stratejisini tercih etme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Bu yaklaşım, gemi trafiği, ABD üsleri veya enerji altyapısı üzerinde artan baskı anlamına gelebilir; ancak Azizi’ye göre asıl büyük risk, kasıtlı bir tırmanmadan çok tarafların yanlış hesap yapmasında yatıyor.
Goldman Sachs, Brent’te 120 dolar olasılığını ilk kez Temmuz ayında, son yükseliş dalgasından aylar önce gündeme getirmişti. Ateşkes beklentilerinin güçlenmesiyle Brent bir süre gerilese de, tanker saldırılarının yeniden başlaması ve Hürmüz trafiğinin yavaşlamasıyla fiyatlar yeniden 100 dolar eşiğine yaklaştı.
Sonraki haber: Solana RWA Girişleri 348 Milyon Dolara Ulaştı, Dağıtılmış Varlık Değeri 4,23 Milyar Doları Aştı
