Zcash (ZEC) geliştiricileri, ihraç edilmiş coin’lerin yaklaşık %70’ini barındıran şeffaf havuzdan başlayarak ocak ayında kuantuma dayanıklı imzaları protokole eklemeyi planlıyor. Ancak bu özellik için henüz kesin bir ağ aktivasyon tarihi açıklanmış değil.
Öne çıkanlar:
- Zakura mühendisleri, Zcash’te hash tabanlı imza desteği için hedefi ocak olarak belirledi; ancak ana ağ aktivasyon tarihi netleşmedi.
- İlk aşama, ihraç edilen 16,98 milyon ZEC’in yaklaşık 11,96 milyonunu tutan şeffaf ödeme havuzunu kapsıyor.
- Gizli (shielded) ödemeler ayrı bir çalışma gerektiriyor; daha geniş kapsamlı kuantum sonrası proje 2027 sonunu hedefliyor.
Zcash’te kuantum yükseltmesi
“Ekibimiz, kuantum sonrası imza opcode’larının ocak ayında Zcash’e girmesini planlıyor” diyen Roman Akhtariev, Zakura mühendisi, bunu bir teknik blog yazısında kaleme aldı.
Söz konusu opcode’lar, yani komut setleri, ağın hash tabanlı imzaları doğrulamasını sağlayacak. Bu yöntem, kuantum saldırılarına dayanıklı olacak şekilde tasarlanmış bir ödeme onaylama sistemi ve seçeneklerden biri olarak Winternitz tek kullanımlık imzalar öne çıkıyor.
Bu imzalar, cüzdanların bugün kullandığı eliptik eğri anahtarlarından tamamen farklı bir matematiksel temele dayanıyor. Dolayısıyla mevcut anahtar şemalarına karşı bir kırılma yaşansa bile, aynı saldırı bu imzaları otomatik olarak geçersiz kılamayacak.
Zakura, Zcash ağını çalıştırmak için kullanılan istemcilerden biri. Ocak ayı, bu yazılım için geliştirme takvimi olarak konumlanmış durumda; ana ağda ne zaman etkinleştirileceğine dair henüz resmi bir duyuru yapılmadı.
Planın ilk fazı, ağın herkese açık tarafı olan şeffaf ödemeleri kapsıyor. Bu kısım, adres ve tutarların blok zincir üzerinde görülebildiği, çalışma mantığı Bitcoin (BTC) transferlerine benzeyen yapı. ZecStats verilerine göre bu havuz, ihraç edilmiş 16,98 milyon ZEC’in yaklaşık 11,96 milyonunu, yani her 10 coin’den yaklaşık 7’sini barındırıyor. Zakura ayrıca, özel bilgi getirme (private information retrieval) tekniğini kullanan bir sorgulama aracı geliştirdi. Deneysel olarak Vizor cüzdanında sunulan bu araç, kullanıcıların bakiyelerini, sunucuya hangi adreslerin birbirine ait olduğunu göstermeden kontrol etmelerine imkân tanıyor.
Ayrıca bkz.: Kripto ETF ivmesi 50 milyar dolarlık girişlerin ardından geri döndü, JPMorgan’a göre
Justin Drake’ten “sığınak modu” uyarısı
Söz konusu paylaşım, Ethereum (ETH) araştırmacısı Justin Drake’in perşembe günü yaptığı ve yatırımcıları olası bir “bunker mode” için hazırlıklı olmaya çağırdığı uyarının ardından geldi. Drake, en kötü senaryoda yapay zekânın, Bitcoin ve Ether cüzdanlarını koruyan matematiksel yapıda “yıllar değil, aylarla” ölçülecek bir sürede kestirme bir yol bulabileceğini savundu.
Bugüne kadar bu cüzdan anahtarlarını kıran pratik bir saldırı gösterilmiş değil. Buna rağmen piyasalarda fiyatlama tepkisi görüldü. CoinGecko verilerine göre ZEC, perşembe gününü yaklaşık 1.185 dolarda kapatarak bir haftada %11 civarında geriledi; cuma günü ise 1.240 dolar seviyelerine doğru toparlandı.
Zcash’in gizli işlemler yol haritası
Göndereni, alıcıyı ve tutarı gizleyen shielded ödemeler için ayrı bir geliştirme süreci gerekiyor. Zcash’in kendi kuantum kurtarma taslağı, bir saldırganın bir alıcının adresini elinde bulundurarak bugünden şifrelenmiş işlem kayıtlarını saklayabileceği ve gelecekteki bir matematiksel kırılma sonrasında bunları çözmeye çalışabileceği uyarısında bulunuyor.
Ocak hedefi, Zcash ekosisteminde aylar süren kuantum planlamasının arkasından geliyor. Zcash Open Development Lab CEO’su Josh Swihart, mayıs ayında Miami’de düzenlenen bir konferansta projenin 12–18 ay içinde tam kuantum sonrası statüye ulaşmayı hedeflediğini açıklamıştı. Temmuz ayında yapılan ağ yükseltmesiyle kuantum kurtarılabilir Ironwood notları devreye alındı. Shielded Labs ise 1 Ekim’de Epoch projesini başlattı ve 2027 sonuna kadar üretim ortamına hazır kuantum sonrası kriptografi sunmayı amaçladığını duyurdu.
Sırada oku: OpenAI’nin 719 yapay zekâ ispatı mercek altında: Navier-Stokes yanlış mı aktarıldı?