Araştırmacılar, Ukrayna’nın üç Yandex veri merkezine düzenlediği İHA saldırılarının Rus propaganda botlarını susturduğuna dair bir kanıt bulamadı. Bu sonuç, toplam 6,3 milyon görüntüleme alan viral paylaşımları ve Volodımır Zelenskiy’nin açıklamalarını boşa düşürüyor.
Öne çıkanlar:
- Analistler, viral paylaşımlarda “sessizleştiği” öne sürülen AfD, MAGA ve Reform UK çevrelerinde anlamlı bir düşüş görmedi.
- En çok paylaşılan grafik, sosyal medyada paylaşım yapan hesapları değil, Yandex kaynaklı otomatik web trafiğini ölçüyordu.
- Rusça Telegram kanallarındaki paylaşım hacmi, son saldırının ardından %5 ila %15 azaldı; ancak neden net değil.
Yandex bot iddiaları çöktü
Ukrayna’ya ait İHA’lar, 8–11 Ekim tarihleri arasında Sasovo, Kaluga ve Vladimir’deki Yandex tesislerini vurdu; bu saldırılar ödemeler, bulut bilişim, yolcu taşıma ve diğer pek çok hizmette kesintilere yol açtı. Şirket, üçüncü saldırının ardından Vladimir tesisindeki tüm faaliyetleri durdurdu.
Ardından çevrimiçi ortamda Cloudflare Radar’a ait bir grafik yayıldı; bu görsel, şirket ağı kaynaklı otomatik trafiğin son dönemdeki zirve seviyesinin yaklaşık %0,4’üne kadar düştüğünü gösteriyordu. Bir gün içinde X’teki paylaşımlar, Rusya kontrolündeki hesapların Almanya için Alternatif (AfD), Donald Trump’ın MAGA hareketi ve Reform UK etrafında “suskunluğa gömüldüğünü” iddia etmeye başladı. Zelenskiy de 12 Ekim’de Varşova Güvenlik Forumu’nda sosyal medyada bir anda “nefes almanın biraz daha kolaylaştığını” söyledi.
Daha sonra ofisinden yapılan açıklamada, Zelenskiy’nin kastının ölçülebilir bir bot düşüşü değil, çevrimiçi ortamın havasındaki değişim olduğu belirtildi.
Çevrimiçi toplulukları haritalayan Graphika ise, söz konusu Cloudflare verilerinin esasen Yandex’in web sayfalarını tarayan arama botunu yansıttığını, bu yazılımın şirket çevrimdışı olduğunda otomatik olarak durduğunu raporladı. Graphika, viral iddiaları kendi veri tabanındaki binlerce topluluk haritasıyla karşılaştırdı. Paylaşımlarda adı geçen hiçbir grubun aktif hesaplarında ya da en çok paylaşım yapan kullanıcılarında kayda değer bir kayıp görülmedi.
Ayrıca Bkz.: Bitget kurumsal yatırımcılara kriptolarını devretmeden işlem yapma imkânı sunuyor
Renée DiResta’dan Rus bot yorumları
AfD bağlantılı çevreler, 11 Ekim’de 40.365 paylaşım yaptı; bu, bir hafta öncesine göre %4’lük sınırlı bir gerilemeye işaret ediyor ve olağan dalgalanma aralığının içinde kalıyor. MAGA etiketli paylaşımlar ise, Vladimir tesisine yönelik saldırının ardından geçen sekiz saatte X’te %25 artış gösterdi.
Dezenformasyon araştırmacısı, Georgetown Üniversitesi’nden Renée DiResta, Rus operatörlerin çoğunlukla ticari hosting hizmetleri, VPN’ler ve diğer ülkelerdeki proxy’ler arkasına saklandığını, dolayısıyla Yandex’teki bir kesintinin bu ağların tamamına ulaşmasının beklenemeyeceğini yazdı.
Washington Üniversitesi’nden araştırmacı Kate Starbird’ün yaptığı hızlı tarama, söz konusu dönemde AfD’den yaklaşık 946 bin kez bahsedildiğini ve saldırılar sonrasında bu grafikte belirgin bir “uçurum” oluşmadığını ortaya koydu. DiResta ayrıca, sosyal medya platformlarının son yıllarda, araştırmacıların bu tür iddiaları test ederken dayanageldikleri veri akışlarını büyük ölçüde kestiğine dikkat çekti.
Zelenskiy, söz konusu İHA saldırılarını, Eylül ayında yoğunlaşan Rus saldırılarıyla hedef alınan Ukrayna veri merkezlerine “misilleme” olarak tanımlıyor. Rusya’nın Eylül’de Kiev’deki bir iş merkezini hedef alan saldırısında dört kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 100 bin hanenin internet erişimi kesilmişti.
Sıradaki Haber: OpenAI, Apple’ın sırlar davasında karşı atağa geçip 100 dosyanın dışarı sızdırıldığını öne sürüyor