Araştırmacılar, Ukrayna'nın İHA saldırılarının ardından Yandex kaynaklı otomatik trafikteki %94’lük düşüşün esas olarak arama motoru tarayıcılarının devre dışı kalmasından kaynaklandığını, Rus propaganda botlarının ise büyük ölçüde etkilenmediğini belirterek Volodımır Zelenskiy’nin iddiasını zayıflatıyor.
Öne Çıkanlar:
- Zelenskiy, Yandex veri merkezlerine yapılan saldırılar sonrası sosyal medyada botların ve nefret söyleminin azaldığını söyledi.
- Ağ verileri, Yandex’ten gelen otomatik trafiğin sert biçimde düştüğünü, bunun da esasen şirketin web tarayıcılarından kaynaklandığını gösterdi.
- Kremlin trollerini, AfD ve MAGA hesaplarını izleyen araştırmacılar anlamlı bir gerileme tespit etmedi.
Zelenskiy'nin Yandex Çıkışı
Ukrayna Devlet Başkanı, 12 Ekim’de Varşova Güvenlik Forumu’na video konferansla bağlanarak, katılımcılara Yandex veri merkezlerinin vurulmasının ardından sosyal medyanın “biraz daha nefes alınabilir” hale geldiğini anlattı. Nefret, kutuplaştırıcı içerik ve provokasyonların azaldığını çünkü botların azaldığını öne sürdü. Bu botların “nereden geldiğinin artık epey net olduğunu” da ekledi.
Ukraynalı İHA’lar, sıkça “Rusya’nın Google’ı” olarak anılan şirketin üç veri merkezini 8–11 Ekim arasında Ryazan, Kaluga ve Vladimir bölgelerinde vurmuştu. Son saldırının ardından Yandex, Vladimir tesisindeki faaliyetlerini tamamen askıya aldı. Yandex Go araç çağırma ve teslimat uygulamasında da Ermenistan, Kazakistan, Özbekistan ve diğer komşu ülkelerde aksamalar yaşandı.
Cloudflare verileri, Yandex ağından gelen otomatik trafiğin 11 Ekim’de, eylül ayının ikinci yarısındaki ortalamaya kıyasla yaklaşık %94 gerilediğini ortaya koydu. Sosyal medyada viral hale gelen bir başka paylaşım ise daha da ileri giderek, Almanya’nın aşırı sağcı AfD partisine yönelik çevrimiçi desteğin saldırılar sonrası %56 düştüğünü iddia etti. Milyonlarca görüntüleme alan gönderi daha sonra sahibi tarafından silindi.
Ayrıca Oku: XRP Ledger 2015’ten Beri Gizli Kalan Coin Basma Açığını Yeni Ortaya Çıkardı
DiResta'dan İtiraz
Araştırmacılara göre söz konusu grafik hatalı yorumlandı.
Trafiğin büyük bölümü, propaganda yayan kullanıcı hesaplarından değil, Yandex’in arama için siteleri tarayan web tarayıcılarından geliyordu. Renee DiResta, Georgetown Üniversitesi’nde doçent araştırmacı, “bot” kelimesinin hem bu tarayıcılar hem de çevrimiçi troller için kısaltma olarak kullanıldığını hatırlatıyor. DiResta’ya göre, organize troll ağları genellikle çok daha sağlam altyapılara dayanıyor.
Yıllardır Kremlin yanlısı troll hesaplarını izleyen anonim Antibot4Navalny grubu, takip ettikleri ağlarda “dramatik bir düşüş” görmediğini bildirdi. Common Consultancy’den Valdemar Osted ise Facebook’ta 76 AfD siyasetçisi ve 136 MAGA hesabının paylaşımlarında, olağan günlük dalgalanmalar dışında anomali bulmadı. Ukrayna’da faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu CAT-UA’dan analist Yevhen Luzan da, yaklaşık günde 10.000 sosyal medya atfı arasında anlamlı bir değişim tespit etmedi.
Zelenskiy, saldırıları misilleme olarak konumlandırıyor. Eylül sonundan bu yana Rusya, en az sekiz Ukrayna şirketine ait veri merkezlerini vurdu veya tahrip etti; Rusya Savunma Bakanlığı bu kampanyayı “zorunlu dijital detoks” olarak tanımladı.
23 Eylül’deki bir İHA saldırısı, Kiev ve çevresinde yaklaşık 100.000 hanenin internet bağlantısını kesti.
Sıradaki Haber: New York Times, Haber İçin Yapay Zekâ Şirketlerinden Lisans Ücreti Talep Eden Yayıncıların Yanında Saf Tuttu
