Araştırmacılar, Ukrayna’nın üç Yandex veri merkezine düzenlediği İHA saldırılarının Rus propaganda botlarını susturduğuna dair herhangi bir kanıt bulamadı. Bulgular, 6,3 milyon görüntülenmeye ulaşan viral paylaşımları ve Volodymyr Zelenskiy’in açıklamalarını boşa düşürüyor.
Öne çıkanlar:
- Analistler, viral paylaşımlarda “sessizleşti” denilen AfD, MAGA ve Reform UK çevrim içi topluluklarında belirgin bir düşüş tespit etmedi.
- En çok paylaşılan grafik, sosyal medyada paylaşım yapan hesapları değil, Yandex kaynaklı otomatik web trafiğini izliyordu.
- Rusça Telegram kanallarındaki paylaşım hacmi, son saldırıdan sonra %5 ila %15 geriledi; ancak bunun nedeni net değil.
Yandex bot anlatısı çöktü
Ukraynalı İHA’lar 8–11 Ekim arasında Sasovo, Kaluga ve Vladimir’deki Yandex tesislerini vurdu; ödemeler, bulut bilişim, çağırmalı ulaşım ve diğer hizmetlerde kesintilere yol açtı. Şirket, üçüncü saldırının ardından Vladimir’deki tüm operasyonlarını durdurdu.
Ardından çevrimiçi ortamda Cloudflare Radar’dan alınan bir grafik yayılmaya başladı. Grafikte, şirketin ağından gelen otomatik trafiğin son dönemdeki zirvesinin yaklaşık %0,4’üne kadar düştüğü görülüyordu. Bir gün içinde X’te, Rusya bağlantılı hesapların Almanya için Alternatif (AfD), Donald Trump’ın MAGA hareketi ve Reform UK etrafında âdeta “sessizleştiğini” iddia eden paylaşımlar hızla çoğaldı. Zelenskiy de 12 Ekim’de Varşova Güvenlik Forumu’nda sosyal medyada birden “nefes almanın biraz daha kolaylaştığını” söyledi.
Devlet başkanının ofisi daha sonra Zelenskiy’in aslında “ölçülebilir bir bot düşüşünü” değil, çevrimiçi ortamın ruh halindeki değişimi kastettiğini belirtti.
Çevrim içi toplulukları haritalayan Graphika ise, Cloudflare verilerinin büyük ölçüde Yandex’in kendi arama tarayıcısını –yani şirket çevrim dışı kaldığında otomatik olarak susan, web sayfalarını indeksleyen yazılımı– yansıttığını raporladı. Kuruluş, söz konusu iddiaları binlerce topluluğa ilişkin haritalarıyla tek tek karşılaştırdı. Viral gönderilerde adı geçen hiçbir grubun aktif hesap sayısında ya da en yoğun paylaşım yapan kullanıcılarında kayda değer bir düşüş görülmedi.
Ayrıca Oku: Bitget Kurumlara Kriptolarını Teslim Etmeden İşlem İmkanı Sunuyor
Renée DiResta’dan Rus botlarına bakış
AfD bağlantılı çevrim içi topluluklar, 11 Ekim’de 40.365 paylaşım yaptı. Bu rakam, bir hafta öncesine göre %4’lük bir gerilemeyi ifade ediyor ve olağan dalgalanmalar içinde kalıyor. MAGA etiketli paylaşımlar ise Vladimir tesisine yönelik saldırının ardından geçen sekiz saat içinde X’te %25 arttı.
Dezenformasyon araştırmacısı ve Georgetown Üniversitesi akademisyeni Renée DiResta, Rus operatörlerin sıklıkla ticari barındırma hizmetleri, VPN’ler ve başka ülkelerdeki proxy altyapıları arkasına saklandığını, dolayısıyla bir Yandex kesintisinin onlara doğrudan etki etmeyebileceğini yazdı.
Washington Üniversitesi’nden araştırmacı Kate Starbird’ün hızlı taramasında söz konusu dönemde AfD ile ilgili yaklaşık 946.000 paylaşım sayıldı; saldırılar sonrası grafikte “uçurum” benzeri bir düşüş görülmedi. DiResta ayrıca sosyal medya platformlarının, araştırmacıların bu tür iddiaları test etmek için geçmişte kullandığı veri setlerinin önemli bir bölümüne erişimi kestiğine dikkat çekti.
Zelenskiy, Yandex saldırılarını Eylül’de yoğunlaşan Rus saldırılarıyla vurulan Ukrayna veri merkezlerine “misilleme” olarak tanımlıyor. Rusya’nın o ay Kiev’deki bir iş merkezine düzenlediği saldırıda dört kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 100.000 hanenin internet bağlantısı kesilmişti.
Sıradaki Haber: OpenAI, Apple’ın Sırlar Davasını Tersine Çevirdi: 100 Dosya Dışarı Sızdırıldı İddiası