Apple đã vượt Nvidia tại giá đóng cửa phiên giao dịch thứ Hai, qua đó giành lại danh hiệu công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, chấm dứt gần 12 tháng thống trị của “gã khổng lồ” chip AI.
Vốn hóa Apple nhích lên trên Nvidia trong bối cảnh “giao dịch AI” trên Phố Wall có dấu hiệu mệt mỏi, nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ làn sóng hạ tầng AI đồng loạt hạ nhiệt.
Cuộc họp công bố kết quả kinh doanh ngày 30/7 tới sẽ là báo cáo quý cuối cùng của CEO Tim Cook trước khi John Ternus – lãnh đạo mảng thiết kế phần cứng – chính thức tiếp quản ghế CEO.
Một bài viết trên CNBC công bố chiều thứ Hai xác nhận cú “vượt mặt” diễn ra đúng vào thời điểm đóng cửa thị trường. Giới phân tích Phố Wall dự báo Apple sẽ ghi nhận doanh thu 108,9 tỷ USD trong quý III, thể hiện tốc độ tăng trưởng ổn định ở “dòng trên” ngay cả khi công ty đang đẩy mạnh tích hợp tính năng AI vào thiết bị.
Apple vượt qua chuỗi 12 tháng thăng hoa “chóng mặt” của Nvidia như thế nào?
Hành trình đi lên ngôi công ty giá trị nhất hành tinh của Nvidia chủ yếu được “đốt cháy giai đoạn” nhờ nhu cầu bùng nổ với dòng GPU H100 và các thế hệ kế nhiệm.
Những bộ xử lý này đang là “trái tim” của các hệ thống huấn luyện và suy luận mô hình ngôn ngữ lớn, từ dòng GPT của OpenAI đến Claude của Anthropic. Để hình dung quy mô, việc huấn luyện một mô hình ngôn ngữ lớn đòi hỏi chạy hàng tỷ phép tính ma trận song song trên hàng nghìn con chip hoạt động đồng thời.
Kiến trúc GPU của Nvidia được thiết kế “đo ni đóng giày” cho loại tải này, giúp hãng gần như nắm thế độc quyền với các phòng thí nghiệm AI – những bên gần như không có lựa chọn thay thế đủ lớn nào khác. Nhu cầu duy trì ở mức rất cao đã đẩy giá cổ phiếu Nvidia lên vùng định giá từng vượt mốc 3 nghìn tỷ USD.
Việc Apple trở lại ngôi đầu phản ánh hai động lực trái chiều diễn ra cùng lúc.
Cổ phiếu Nvidia giảm gần 5% trong phiên thứ Hai, khi thị trường soi kỹ hơn thông tin về thỏa thuận tài trợ được đồn đoán trị giá 250 tỷ USD với OpenAI. Ngược lại, cổ phiếu Apple đi ngang vững vàng, trong bối cảnh nhà đầu tư “đi trước đón đầu” báo cáo kết quả kinh doanh thứ Năm và sự chuyển giao quyền lực sang John Ternus – người được kỳ vọng sẽ tăng tốc mạnh lộ trình phần cứng AI của Apple.
Apple giành lại ngôi vương giữa cuộc đua phần cứng AI
Đợt chuyển giao quyền lực lần này mang ý nghĩa lớn hơn một cuộc đổi CEO thông thường.
Ternus là kiến trúc sư trưởng đứng sau dòng chip M-series giúp Mac và iPad vượt trội về hiệu năng so với các máy dùng chip Intel. Việc ông được chọn kế nhiệm phát đi tín hiệu rõ ràng: Apple định chơi “ván bài AI” bằng chip tự thiết kế và suy luận ngay trên thiết bị, thay vì lao vào cuộc đua chi tiêu GPU trên đám mây.
Chiến lược đó đối lập rõ nét với mô hình của Nvidia, vốn phụ thuộc vào chi tiêu của các “siêu trung tâm dữ liệu” (hyperscaler) và phòng lab AI cho các cụm tính toán khổng lồ bên ngoài thiết bị.
Apple xử lý khối lượng công việc AI trực tiếp trên thiết bị thông qua Neural Engine – khối xử lý chuyên dụng có mặt trong mọi chip A-series và M-series từ năm 2017.
Neural Engine là phần silicon tách biệt, được tối ưu để tăng tốc các tác vụ học máy như nhận diện hình ảnh, xử lý giọng nói, gợi ý văn bản sinh nội dung… mà không cần “đụng” đến CPU hay GPU chính.
Bài liên quan: Đạo luật “Công tắc diệt AI” siết chặt các mô hình biên giới nguy hiểm
Cách tiếp cận suy luận trên thiết bị giúp dữ liệu người dùng được lưu trữ cục bộ, loại bỏ độ trễ do phải gửi–nhận với máy chủ từ xa và giảm chi phí hạ tầng vận hành liên tục cho các tính năng AI dựa trên đám mây. Với Apple, mỗi chiếc iPhone hay Mac bán ra trở thành một “nút” tính toán AI độc lập, biến hơn một tỷ thiết bị đang hoạt động trong hệ sinh thái Apple thành lợi thế phân phối mà các nhà cung cấp thuần trung tâm dữ liệu rất khó bắt kịp.
Để hiểu vì sao điều đó giúp Apple trở thành công ty giá trị nhất một cách bền vững, cần phân biệt chi tiêu hạ tầng AI với doanh thu thực thu từ AI.
Nvidia hưởng lợi từ giai đoạn “xây dựng” của AI – bán cuốc và xẻng cho cơn sốt đào vàng. Apple lại kiếm tiền ở giai đoạn “tiêu dùng” – nhúng năng lực AI vào những sản phẩm mà người dùng vốn đã sẵn sàng trả giá cao và có thói quen nâng cấp 2–3 năm một lần.
Nhà đầu tư AI nên đọc gì từ cú “đảo chiều” định giá?
Việc vốn hóa hai bên hoán đổi vị trí mới chỉ là “ảnh chụp” trong một phiên, không phải phán quyết cho xu hướng dài hạn.
Nvidia vẫn là xương sống của tầng tính toán AI, với tốc độ tăng trưởng doanh thu bỏ xa Apple. Một phiên giao dịch không đủ để “trao vương miện” vĩnh viễn, và bất kỳ nhận định nào xem giá đóng cửa ngày thứ Hai là cú chuyển giao ngôi vương dứt khoát đều là cường điệu.
Tuy vậy, giá đóng cửa hôm đó phản ánh nỗi lo ngày càng rõ nét của thị trường: liệu chi tiêu cho hạ tầng AI có đang tiệm cận trần?
Cổ phiếu Nvidia giảm cùng nhịp điều chỉnh của nhiều cái tên gắn với “hệ sinh thái AI”. Việc Apple giữ giá tương đối ổn định trong bối cảnh đó cho thấy thị trường bắt đầu ưu ái các doanh nghiệp có doanh thu AI chảy qua sản phẩm tiêu dùng sẵn có, thay vì chỉ thông qua các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu.
Ở góc nhìn đó, danh hiệu công ty giá trị nhất thế giới bớt gắn với câu hỏi “ai xây nhiều hạ tầng AI nhất” và nghiêng nhiều hơn về “ai có con đường rõ ràng nhất để kiếm tiền từ AI ở cấp độ người dùng cuối”.
Cuộc họp công bố kết quả kinh doanh ngày thứ Năm sẽ là phép thử xem xu hướng luân chuyển này có tiếp diễn hay không, và liệu Apple có giữ được ngôi công ty giá trị nhất khi bước vào “kỷ nguyên Ternus”.
Đọc tiếp: Samsung ký thỏa thuận chip 200 tỷ USD chấn động với Broadcom