Các stablecoin neo theo USD có thể rút hơn 1.000 tỷ USD khỏi hệ thống ngân hàng ở các thị trường mới nổi trong vòng ba năm tới, theo một nghiên cứu mới của Silicon Valley Bank (SVB) và công ty thanh toán Sphere Labs.
Những điểm chính:
- SVB và Sphere Labs cảnh báo stablecoin có thể tăng tốc khủng hoảng tiền tệ tại các nền kinh tế lạm phát cao.
- Tác giả đề xuất tích hợp kiểm soát tuân thủ trực tiếp ở tầng mạng lưới, trước khi giao dịch được quyết toán.
- Sphere đang cung cấp chính loại hạ tầng này, và báo cáo không nhất thiết phản ánh quan điểm chính thức của SVB.
Cảnh báo về “đô la hóa” qua stablecoin
CEO Sphere Labs Arnold Lee và giám đốc mảng tiền mã hóa của SVB Anthony Vassallo đã công bố báo cáo vào ngày 22/9. Họ cho rằng bản thân stablecoin không tạo ra khủng hoảng nợ công, nhưng có thể tăng tốc các cuộc đổi tiền quy mô lớn – bước đệm thường thấy trước khủng hoảng.
Những bài viết ban đầu diễn giải báo cáo này như một lời cảnh báo rằng chỉ cần tâm lý hoảng sợ với nội tệ cũng đủ biến thành làn sóng tháo chạy vốn ra nước ngoài nhanh hơn, dữ dội hơn.
Nguy cơ đầu tiên âm ỉ tích tụ trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, khi người gửi tiết kiệm âm thầm chuyển tiền gửi nội tệ sang “đô la số”, khiến ngân hàng trung ương ngày càng khó kiểm soát mặt bằng lãi suất. Nguy cơ thứ hai diễn ra trong vài giờ: khi một stablecoin mất neo, tổ chức phát hành gặp sự cố, hoặc hệ thống ngân hàng chao đảo, dòng tiền có thể rời khỏi hệ thống nhanh hơn tốc độ phản ứng của nhà hoạch định chính sách.
Báo cáo cho biết giá trị thị trường stablecoin đã tăng từ 205 tỷ USD lên khoảng 307 tỷ USD trong năm 2025, trong khi cung tiền M2 của Mỹ chỉ tăng 4%. Trích dẫn dữ liệu của Standard Chartered, tài liệu dự báo lượng stablecoin mà nhà đầu tư tại các thị trường mới nổi nắm giữ có thể tăng từ khoảng 173 tỷ USD lên 1.200 tỷ USD vào năm 2028. Tại Argentina, stablecoin hiện chiếm tới 94% khối lượng giao dịch tiền mã hóa so với đồng peso.
Bài liên quan: Zcash tăng 10% trong khi Bitcoin giữ quanh 87.000 USD, tâm điểm dồn vào chính sách Mỹ
Tranh luận quanh “tuân thủ” với stablecoin
Lee và Vassallo lập luận rằng khung pháp lý hiện nay – bao gồm Đạo luật GENIUS của Mỹ và quy chế MiCA của EU – chủ yếu giám sát nhà phát hành tại thời điểm phát hành (mint) stablecoin. Giải pháp họ đề xuất là “đưa” bước kiểm tra tuân thủ từ cấp ứng dụng xuống tầng mạng lưới, để mọi quy định được áp dụng trước khi thanh toán trở nên cuối cùng và không thể đảo ngược.
Họ nhận định, các lệnh cấm thường phản tác dụng. Khi bị cấm đoán, nhu cầu thường chảy sang thị trường phi chính thức – nơi khó đánh thuế và khó giám sát hơn. Đồng thời, hai tác giả thừa nhận bất kỳ hệ thống nào có khả năng chặn thanh toán đều phải bảo đảm đầy đủ thủ tục pháp lý, quyền khiếu nại và cơ chế rà soát độc lập. Sphere hiện vận hành SphereNet, một mạng lưới quyết toán mà họ giới thiệu là “thiết kế nguyên bản cho tuân thủ”.
Bài học USDC tại SVB
SVB hiểu rõ rủi ro này từ chính trải nghiệm của mình. Khi ngân hàng phá sản năm 2023, Circle đang gửi 3,3 tỷ USD dự trữ cho USD Coin (USDC) tại SVB. Trong giai đoạn bất ổn đó, token này đã mất neo so với đồng USD, cho tới khi nhà chức trách cam kết bảo đảm toàn bộ tiền gửi.
Phó Chủ tịch phụ trách giám sát của Cục Dự trữ Liên bang, bà Michelle Bowman, đã trình bày các phát hiện ban đầu của một cuộc rà soát độc lập về cú sụp đổ này hôm 18/9. Báo cáo quy trách nhiệm cho khoản lỗ lớn chưa ghi nhận trên danh mục chứng khoán, cơ cấu tiền gửi với tới 94% không được bảo hiểm, cùng sự chuẩn bị yếu kém trong việc tiếp cận “cửa sổ chiết khấu” của Fed. Cuộc điều tra không tìm thấy bằng chứng cho thấy mạng xã hội là tác nhân trực tiếp châm ngòi cho cuộc rút tiền hàng loạt.
Xem tiếp: Bitcoin ETF hút gần 1 tỷ USD sau cú hích từ thị trường phái sinh
