Tổng thống Donald Trump vừa hủy bỏ mức phí 20% áp lên mọi hàng hóa đi qua eo biển Hormuz chỉ sau một ngày công bố, nhưng vẫn duy trì phong tỏa hoàn toàn với vận tải biển liên quan đến Iran.
Các điểm chính:
- Trump thay thế phí quá cảnh 20% tại Hormuz bằng các cam kết thương mại và đầu tư từ các quốc gia vùng Vịnh vào Mỹ.
- Lệnh phong tỏa tàu thuyền gắn với cảng Iran có hiệu lực từ 4 giờ chiều ET thứ Ba.
- Giá dầu Brent tăng hơn 9% trong khi Bitcoin lùi về gần 62.000 USD, xác suất Fed tăng lãi suất nhích cao.
Trump đảo ngược “phí Hormuz”
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump thông báo rút lại kế hoạch thu phí sau khi được các nhà lãnh đạo Trung Đông vận động, đổi lấy các thỏa thuận thương mại và dòng vốn đầu tư của các nước vùng Vịnh vào Mỹ.
Chỉ một ngày trước đó, ông tuyên bố Mỹ là “người bảo vệ” eo biển này và đòi 20% giá trị mọi lô hàng đi qua. Theo điều chỉnh mới, phong tỏa chỉ áp dụng với tàu đi đến hoặc rời các cảng Iran, hoặc chở hàng hóa có nguồn gốc từ Iran.
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết việc thực thi bắt đầu từ 4 giờ chiều ET thứ Ba, vài giờ sau khi quân đội Mỹ hoàn tất đêm không kích thứ ba liên tiếp vào Iran. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin về các vụ nổ tại Bushehr, Bandar Abbas, Mahshahr và Abadan.
Tehran đáp trả gần như ngay lập tức.
Lực lượng Iran tấn công các căn cứ Mỹ ở Bahrain, Jordan và Kuwait, đồng thời đánh trúng ba tàu chở dầu cố gắng vượt qua eo biển. Ngoại trưởng Abbas Araghchi viết trên X rằng bất kỳ ai bảo đảm được an toàn hàng hải qua eo Hormuz đều “xứng đáng được đền bù”, dù thừa nhận mức 20% là “dĩ nhiên là quá cao”.
Xem thêm: CPI Mỹ giảm 0,4% khi bùng nổ AI vẫn khiến Fed thận trọng và Bitcoin tăng giá
Bitcoin và giá dầu phản ứng
Bitcoin (BTC) trượt giảm về vùng 62.000 USD trong phiên thứ Ba, sau khi bị bán mạnh quanh mốc 64.000 USD một ngày trước đó, tiếp tục dao động sát đáy biên độ giao dịch tháng 7. Dầu Brent chốt phiên đầu tuần tăng hơn 9%, lên 83,30 USD/thùng, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và chỉ số USD cùng đi lên.
Trên thị trường tiền tệ, giới giao dịch nâng xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 7 lên khoảng 40%, từ mức khoảng 35% trước đó.
Hãng vận tải container Hapag-Lloyd cảnh báo việc một quốc gia đơn phương thu “phí qua lại” trên tuyến hàng hải quốc tế là “sai về bản chất”, bất kể ai là người đứng ra thu.
Ở góc nhìn thị trường tiền số, Saeed Al-Marri, CEO Ethra Invest, nhận định đợt sụt giá chủ yếu phản ánh việc vị thế mua sử dụng đòn bẩy bị “xóa sổ” chứ không phải dòng vốn tháo chạy trên diện rộng. Ông dẫn số liệu cho thấy lượng thanh lý lệnh mua gấp sáu lần lệnh bán trong phiên thứ Hai.
Trước xung đột, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, và hiện đã gần như tê liệt suốt 136 ngày.
Một thỏa thuận tạm thời ký ngày 17/6 từng giúp hạ nhiệt căng thẳng, kéo giá xăng trong nước Mỹ dịu lại và hỗ trợ Bitcoin phục hồi từ vùng đáy cuối tháng 6 quanh 58.000 USD. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn mong manh đó sụp đổ tuần trước sau khi các vụ tấn công tàu thương mại nối lại, kéo theo chiến lược “đặt cược vào hòa bình” trên thị trường dần bị tháo gỡ.
Bài tiếp theo: Cá voi Ethereum rút 87.083 ETH khỏi sàn khi giá đi ngang